Menu

Χρήση του ευρώ

Το ευρώ εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμύρια ανθρώπων στην Ευρώπη. Τα τρία πρώτα χρόνια ήταν ένα άυλο νόμισμα, το οποίο χρησιμοποιούνταν μόνο για λογιστικούς σκοπούς, π.χ. στις ηλεκτρονικές πληρωμές. Τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ τέθηκαν σε κυκλοφορία την 1η Ιανουαρίου 2002 και αντικατέστησαν, βάσει καθορισμένων τιμών μετατροπής, τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα των εθνικών νομισμάτων, όπως το φράγκο Βελγίου και το μάρκο Γερμανίας.

Σήμερα, τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ έχουν ισχύ νόμιμου χρήματος σε 19 από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων υπερπόντιων διαμερισμάτων, εδαφών και νησιών τα οποία είτε αποτελούν μέρος κάποιας χώρας της ζώνης του ευρώ είτε συνδέονται με αυτή. Οι χώρες αυτές απαρτίζουν τη ζώνη του ευρώ. Η Ανδόρρα, το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος και η Πόλη του Βατικανού χρησιμοποιούν επίσης το ευρώ βάσει επίσημης συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Το Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο χρησιμοποιούν το ευρώ, αλλά χωρίς επίσημη συμφωνία. Σήμερα, 340 εκατομμύρια άνθρωποι πραγματοποιούν πληρωμές σε μετρητά στο ίδιο νόμισμα – τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ αποτελούν πλέον απτό σύμβολο της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Όλες οι χώρες της ΕΕ εκτός από τη Δανία, η οποία έχει ρήτρα εξαίρεσης, θα κληθούν να ενταχθούν στη Νομισματική Ένωση και να υιοθετήσουν το ευρώ από τη στιγμή που θα πληρούν τα κριτήρια σύγκλισης.

Διαδραστικός χάρτης της ζώνης του ευρώ

Διερευνήστε αυτόν τον διαδραστικό χάρτη και τους πίνακες που θα βρείτε παρακάτω για να μάθετε ποιες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ και πότε ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν το ευρώ.

Αυστρία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1995

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Βέλγιο

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957)

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Βουλγαρία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2007

Κύπρος

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2008

Τσεχική Δημοκρατία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Γερμανία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957)

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Δανία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1973

Εσθονία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2011

Ισπανία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1986

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Φινλανδία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1995

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Γαλλία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957)

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Ελλάδα

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1981

Ευρώ από το 2001 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Κροατία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2013

Ουγγαρία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ιρλανδία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1973

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Ιταλία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957)

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Λιθουανία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2015

Λουξεμβούργο

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957)

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Λεττονία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2014

Μονακό

Χώρα που δεν είναι μέλος της ΕΕ

Μάλτα

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2008

Κάτω Χώρες

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Ιδρυτικό μέλος της ΕΕ (1957)

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Πολωνία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Πορτογαλία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1986

Ευρώ από το 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα από το 2002)

Ρουμανία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2007

Σουηδία

Μέλος της ΕΕ που δεν χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 1995

Σλοβενία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2007

Σλοβακία

Μέλος της ΕΕ που χρησιμοποιεί το ευρώ

Μέλος της ΕΕ από το 2004

Ευρώ από το 2009

Άγιος Μαρίνος

Χώρα που δεν είναι μέλος της ΕΕ

Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ζώνης του ευρώ

Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που χρησιμοποιούν το ευρώ

Χώρα Ένταξη στην ΕΕ Υιοθέτηση του ευρώ
Αυστρία 1995 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Βέλγιο 1957 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Κύπρος 2004 2008
Εσθονία 2004 2011
Φινλανδία 1995 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Γαλλία 1957 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Γερμανία 1957 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Ελλάδα 1981 2001 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Ιρλανδία 1973 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Ιταλία 1957 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Λετονία 2004 2014
Λιθουανία 2004 2015
Λουξεμβούργο 1957 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Μάλτα 2004 2008
Κάτω Χώρες 1957 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Πορτογαλία 1986 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)
Σλοβακία 2004 2009
Σλοβενία 2004 2007
Ισπανία 1986 1999 (τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ από το 2002)

Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν χρησιμοποιούν το ευρώ

Χώρα Ένταξη στην ΕΕ
Βουλγαρία 2007
Κροατία 2013
Τσεχική Δημοκρατία 2004
Δανία 1973
Ουγγαρία 2004
Πολωνία 2004
Ρουμανία 2007
Σουηδία 1995

Το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1973 έως το 2020, δεν χρησιμοποίησε το ευρώ.

Καθορισμένες τιμές μετατροπής του ευρώ
Νόμισμα
1 BEF 40,3399 (φράγκα Βελγίου)
1 DEM 1,95583 (μάρκα Γερμανίας)
1 EEK 15,6466 (κορώνες Εσθονίας)
1 IEP 0,787564 (λίρες Ιρλανδίας)
1 GRD 340,750 (δραχμές)
1 ESP 166,386 (πεσέτες Ισπανίας)
1 CYP 0,585274 (λίρα Κύπρου)
1 FRF 6,55957 (φράγκα Γαλλίας)
1 ITL 1936,27 (λιρέτες Ιταλίας)
1 LVL 0,702804 (λατς Λεττονίας)
1 LTL 3,45280 (λίτας Λιθουανίας)
1 LUF 40,3399 (φράγκα Λουξεμβούργου)
1 MTL 0,429300 (λίρες Μάλτας)
1 NLG 2,20371 (φιορίνια Ολλανδίας)
1 ATS 13,7603 (σελίνια Αυστρίας)
1 PTE 200,482 (εσκούδος Πορτογαλίας)
1 SIT 239,640 (τόλαρ Σλοβενίας)
1 SKK 30,1260 (κορώνα Σλοβακίας)
1 FIM 5,94573 (μάρκα Φινλανδίας)

Κίνηση μετρητών στη ζώνη του ευρώ

Τα τραπεζογραμμάτια (και τα κέρματα) ευρώ κυκλοφορούν ευρέως στη ζώνη του ευρώ, κυρίως λόγω του τουρισμού, των επαγγελματικών ταξιδιών και της διενέργειας διασυνοριακών αγορών. Πριν από την εισαγωγή του ευρώ, τα εθνικά τραπεζογραμμάτια κινούνταν επίσης διασυνοριακά, αν και σε πολύ μικρότερο βαθμό, και στη συνέχεια έπρεπε να «επαναπατρίζονται» στην κεντρική τράπεζα που τα είχε εκδώσει, κυρίως μέσω του συστήματος των εμπορικών τραπεζών. Με το ευρώ, αυτός ο επαναπατρισμός δεν είναι πλέον απαραίτητος. Ωστόσο, επειδή μεγάλες ποσότητες τραπεζογραμματίων ευρώ δεν παραμένουν στη χώρα στην οποία εκδόθηκαν αλλά μεταφέρονται και δαπανώνται σε άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ, οι κεντρικές τράπεζες φροντίζουν να διανέμουν τα τραπεζογραμμάτια εκ νέου, ούτως ώστε να μην υπάρχει έλλειψη σε μια χώρα και πλεόνασμα σε άλλη. Αυτές οι μαζικές μεταφορές συντονίζονται κεντρικά και χρηματοδοτούνται από την ΕΚΤ.

Η σημασία των μετρητών και τα μοναδικά χαρακτηριστικά τους

Από την εισαγωγή του ευρώ σε φυσική μορφή το 2002 και μετά, η αξία και ο αριθμός των τραπεζογραμματίων ευρώ σε κυκλοφορία αυξάνονται με σταθερούς ρυθμούς. Τα μετρητά αποτελούν αδιαμφισβήτητα το πιο διαδεδομένο μέσο πληρωμής για συναλλαγές μικρής αξίας στη ζώνη του ευρώ ως προς τον αριθμό των συναλλαγών. Όσον αφορά όμως την αξία των συναλλαγών το μερίδιό τους είναι πολύ μικρότερο. Πάντως, και στις δύο περιπτώσεις, τις τελευταίες δεκαετίες ο ρόλος των μετρητών υποβαθμίζεται σταδιακά, ενώ η χρήση χρεωστικών και πιστωτικών καρτών σημειώνει αύξηση, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί.

Ως μέσο πληρωμής, τα μετρητά έχουν κάποια μοναδικά χαρακτηριστικά:

  • Αποτελούν το πλέον διαδεδομένο και γρήγορο μέσο πληρωμής για συναλλαγές μικρής αξίας και το σημαντικότερο μέσο πληρωμής σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
  • Θεωρούνται το φθηνότερο μέσο για πληρωμές μικρής αξίας – το μέσο συνολικό κόστος ανά συναλλαγή για πληρωμές μικρής αξίας είναι χαμηλότερο για τα μετρητά από ό,τι για τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
  • Καλύπτουν τις ανάγκες όλων των ανθρώπων: όσοι δεν έχουν τραπεζικούς λογαριασμούς ή έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε αυτούς ή δεν μπορούν να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές μορφές πληρωμής εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να εκτελούν πληρωμές.
  • Δίνουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να ελέγχουν καλύτερα τις δαπάνες τους.
  • Αποτελούν μέσο πληρωμής και μέσο αποθήκευσης αξίας.
  • Έχουν αποδειχθεί ασφαλή, καθώς δεν είναι εύκολη η πλαστογράφηση/παραχάραξή τους.

Δεδομένων των χαρακτηριστικών αυτών, η κοινωνία δεν είναι έτοιμη να λειτουργήσει χωρίς μετρητά. Τα μετρητά θα εξακολουθήσουν να είναι απαραίτητα ως μέσο πληρωμής για πολλά χρόνια ακόμη.

Η θέση του Ευρωσυστήματος για τα μετρητά ως μέσο πληρωμής

Ένα από τα βασικά καθήκοντα του Ευρωσυστήματος σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών. Το Ευρωσύστημα τηρεί ουδέτερη στάση όσον αφορά τα διάφορα μέσα πληρωμής. Δεν ευνοεί κάποιο μέσο έναντι άλλου. Ωστόσο, οι κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος έχουν ιδιαίτερη ευθύνη σε ό,τι αφορά τα μετρητά, καθώς αυτές εκδίδουν επισήμως τα τραπεζογραμμάτια ευρώ. Επιπλέον, οι περισσότερες από αυτές θέτουν σε κυκλοφορία τα κέρματα ευρώ τα οποία εκδίδονται από τα κράτη μέλη. Επομένως, το Ευρωσύστημα μεριμνά ώστε τα μετρητά να αποτελούν ένα γενικά διαθέσιμο, εύκολο στη χρήση, αξιόπιστο και αποτελεσματικό μέσο πληρωμής για συναλλαγές μικρής αξίας. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, το Ευρωσύστημα επιβλέπει και διαρκώς επιδιώκει να ενισχύει την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και την αποτελεσματικότητα των διαύλων κυκλοφορίας των μετρητών στη ζώνη του ευρώ.