Veiligheid, gezondheid en milieu (VGM)

De ECB streeft ernaar goed milieubeheer te bevorderen en de veiligheids- en gezondheidsrisico's voor het publiek en de mensen die betrokken zijn bij de productie van eurobankbiljetten, tot een minimum te beperken.

De ECB heeft twee op internationale normen gebaseerde systemen ontwikkeld om te waarborgen dat bij de productie van (de belangrijkste grondstoffen voor) eurobankbiljetten hoge VGM-normen worden nageleefd.

Milieubeheersysteem

Als milieubewuste instelling doet de ECB haar best verantwoord gebruik te maken van natuurlijke hulpbronnen, om zo de kwaliteit van het milieu te bewaren en bij de productie en verspreiding van eurobankbiljetten de menselijke gezondheid te beschermen.

Het milieubeheersysteem minimaliseert de milieueffecten van de productie van (de belangrijkste grondstoffen voor) eurobankbiljetten, doordat het voorschrijft dat alle bij de productie betrokken bedrijven volledig moeten voldoen aan de internationale ISO 14001-norm (Milieumanagementsystemen - Eisen met richtlijnen voor gebruik).

Hoofdfuncties

  • Erop toezien dat de producenten van (de belangrijkste grondstoffen voor) eurobankbiljetten ISO 14001 naleven.
  • De milieueffecten bewaken die ontstaan door de productie van (de belangrijkste grondstoffen voor) de eurobankbiljetten.
  • Initiatieven bevorderen die de milieueffecten van de productie van eurobankbiljetten verminderen, bv. door geleidelijk steeds meer duurzaam katoen voor het papier te gebruiken.
  • Eventuele nieuwe milieuvraagstukken die in de sector of de publieke opinie ontstaan, signaleren.
Veiligheids-en-gezondheidssysteem

Eurobankbiljetten zijn veilig: uit onafhankelijke tests blijkt dat ze voldoen aan de toepasselijke EU-regels voor een breed scala aan chemische stoffen. Van alle stoffen die in de biljetten zijn aangetroffen, blijken de concentraties ver onder de limietwaarden te liggen.

Om de mensen die dagelijks bankbiljetten gebruiken en zij die betrokken zijn bij de productie ervan te beschermen, zorgt het VGM-systeem ervoor dat de productie van (de belangrijkste grondstoffen voor) eurobankbiljetten voldoet aan de arbonorm OHSAS 18001 (Occupational Health and Safety Management Systems).

Hoofdfuncties

  • Erop toezien dat de producenten van (de belangrijkste grondstoffen voor) eurobankbiljetten OHSAS 18001 naleven.
  • Waarborgen dat de hoeveelheid schadelijke stoffen in nieuwe eurobankbiljetten onder de gestelde drempelwaarden blijft.
  • Eventuele nieuwe veiligheids- en gezondheidsrisico's voor mensen die eurobankbiljetten produceren en gebruiken, signaleren.

Juridische achtergrond

Er bestaat geen speciale wetgeving over de chemische samenstelling van bankbiljetten. Om de aanwezigheid van schadelijke chemicaliën in eurobankbiljetten te controleren, is daarom ter referentie gekeken naar wetgeving over andere producten die direct in aanraking komen met de menselijke huid, zoals de EU- Richtlijn 2009/48/EG betreffende de veiligheid van speelgoed en de EU- Verordening (EG) Nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten.

Levenscyclusanalyse

In 2003 heeft de ECB een analyse uitgevoerd om de milieueffecten van eurobankbiljetten in kaart te brengen en te bepalen of het product of de processen in dit opzicht verbeterd konden worden.

Daarbij is aan de hand van de internationale norm ISO 14040 e.v. de gehele levenscyclus van bankbiljetten onderzocht: de grondstoffenproductie, het drukken van de biljetten, de opslag en het in omloop brengen, het sorteren van gebruikte biljetten en de verwerking aan het einde van de levenscyclus.

Voor de analyse zijn procesgegevens gebruikt die zijn verzameld bij alle leveranciers in de toeleveringsketen van bankbiljetten, maar ook specifieke gegevens over de gebruikte grondstoffen en gegevens uit de literatuur over standaardprocessen, zoals de productie van elektriciteit of transport (veelal afkomstig van de databank Ecoinvent 2000). De analyse had betrekking op de ongeveer 3 miljard bankbiljetten, in alle coupures en met een totaalgewicht van rond de 2500 ton, die in 2003 zijn geproduceerd.

Omdat eurobankbiljetten bedoeld zijn voor dagelijks gebruik, zijn hun milieueffecten vergeleken met die van andere alledaagse activiteiten. De conclusie van de analyse luidde dat het totale milieueffect van de 3 miljard bankbiljetten die in 2003 zijn geproduceerd, gelijk was aan het milieueffect dat ontstaat wanneer elke Europese burger één kilometer met de auto rijdt of een 60W-lamp twaalf uur laat branden.