Συνήθεις ερωτήσεις όσον αφορά τα χρηματοοικονομικά στοιχεία που δημοσιοποιεί το Ευρωσύστημα σχετικά με το κλίμα

Από το 2023 και μετά, όλες οι κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος δημοσιεύουν ετήσια χρηματοοικονομικά στοιχεία σχετικά με το κλίμα.

Οι απαντήσεις στις ακόλουθες συχνές ερωτήσεις παρέχουν πληροφορίες σχετικά με αυτές τις δημοσιοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένου του πεδίου εφαρμογής τους, των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν και της μεθοδολογίας στην οποία βασίζονται.

Περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά τα σχετικά με το κλίμα χρηματοοικονομικά στοιχεία που δημοσιοποιούν τα μέλη του Ευρωσυστήματος διατίθενται στο δελτίο Τύπου και στην ειδική ενότητα του δικτυακού τόπου της ΕΚΤ.

Ερώτηση 1. Γιατί το Ευρωσύστημα δημοσιεύει χρηματοοικονομικά στοιχεία σχετικά με το κλίμα;

Μέσω της δημοσιοποίησης χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα, το Ευρωσύστημα επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια σχετικά με τις κλιματικές επιδράσεις των χρηματοοικονομικών χαρτοφυλακίων που διακρατεί και την έκθεσή τους σε κλιματικούς κινδύνους. Γενικότερα, οι δημοσιοποιήσεις ενισχύουν την ευαισθητοποίηση και βελτιώνουν την κατανόηση σε ό,τι αφορά τους κλιματικούς κινδύνους σε ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα και για τα χρηματοοικονομικά χαρτοφυλάκια, προωθούν την εναρμόνιση των πρακτικών δημοσιοποίησης σύμφωνα με τα εξελισσόμενα πρότυπα της αγοράς και στηρίζουν τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κλιματική ουδετερότητα και τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Ερώτηση 2. Ποια χαρτοφυλάκια καλύπτονται από τις δημοσιοποιήσεις στοιχείων σχετικά με το κλίμα;

Όλες οι κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικές με το κλίμα για τα χαρτοφυλάκια που διακρατούν για σκοπούς μη συνδεόμενους με τη νομισματική πολιτική και που διαχειρίζονται με δική τους ευθύνη. Επιπλέον, το Ευρωσύστημα δημοσιεύει στοιχεία σχετικά με το κλίμα για τους τίτλους του δημόσιου τομέα, τα ομόλογα του επιχειρηματικού τομέα και τις καλυμμένες ομολογίες που διακρατούνται για σκοπούς νομισματικής πολιτικής στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού (asset purchase programme – APP) και του έκτακτου προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (pandemic emergency purchase programme – PEPP). Η έκθεση σχετικά με τους διακρατούμενους τίτλους στο πλαίσιο των χαρτοφυλακίων APP και PEPP, η οποία δημοσιεύεται από την ΕΚΤ, περιλαμβάνει επίσης μια ενότητα για τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της ΕΚΤ. Το πεδίο εφαρμογής των δημοσιοποιήσεων χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα επανεξετάζεται ετησίως ώστε να αντανακλά τις εξελίξεις στα δεδομένα, τις μεθοδολογίες και τις πρακτικές δημοσιοποίησης.

Ερώτηση 3. Γιατί δεν δημοσιοποιείτε στοιχεία σχετικά με το κλίμα για το σύνολο του ισολογισμού;

Τα στοιχεία σχετικά με το κλίμα που δημοσιοποιεί το Ευρωσύστημα αφορούν στοιχεία ενεργητικού που διακρατούνται στον ισολογισμό του για τα οποία διατίθενται επαρκή κλιματικά δεδομένα. Αυτές οι δημοσιοποιήσεις αφορούν τα περισσότερα στοιχεία του ισολογισμού μας. Ορισμένα στοιχεία ενεργητικού και χαρτοφυλάκια, όπως οι τίτλοι που διακρατούνται στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς τιτλοποιημένων απαιτήσεων (asset-backed securities purchase programme – ABSPP), καθώς και τα διαθέσιμα σε φυσικό χρυσό, τα ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα και τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ισοδύναμα μετρητών στα συναλλαγματικά διαθέσιμα της ΕΚΤ, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής, επειδή δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σχετικά με το κλίμα ή μεθοδολογικές οδηγίες. Το Ευρωσύστημα συνεργάζεται με φορείς καθορισμού προτύπων και φορείς παροχής δεδομένων σχετικών με το κλίμα για να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα και η ποιότητα των εν λόγω δεδομένων με την πάροδο του χρόνου.

Ερώτηση 4. Ποια μεθοδολογία χρησιμοποιείται για τις δημοσιοποιήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα;

Οι κοινές αρχές του Ευρωσυστήματος για τη δημοσιοποίηση στοιχείων αναπτύχθηκαν συλλογικά από τα μέλη του Ευρωσυστήματος και επικεντρώνονται σε χαρτοφυλάκια διακρατούμενα για σκοπούς που δεν συνδέονται με τη νομισματική πολιτική. Οι αρχές, οι οποίες επανεξετάζονται και επικαιροποιούνται τακτικά, βασίζονται στις συστάσεις της ομάδας δράσης για τις δημοσιοποιήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα (Task Force on Climate-related Financial Disclosures – TCFD). Η ομάδα δράσης TCFD διαλύθηκε τον Οκτώβριο του 2023 και οι συστάσεις της ενσωματώθηκαν το 2024 στα πρότυπα που θέσπισε το Συμβούλιο Διεθνών Προτύπων Βιωσιμότητας, ενός ανεξάρτητου φορέα θέσπισης προτύπων στο πλαίσιο του Ιδρύματος Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (International Financial Reporting Standards Foundation – IFRS). Το Ευρωσύστημα λαμβάνει επίσης υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της συνεργασίας για τα οικονομικά στοιχεία λογιστικής καταγραφής άνθρακα (Partnership for Carbon Accounting Financials – PCAF) και του δικτύου κεντρικών τραπεζών και εποπτικών αρχών για την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (Network of Central Banks and Supervisors for Greening the Financial System – NGFS), που παρέχουν ευρέως χρησιμοποιούμενα και αποδεκτά πρότυπα για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας. Οι αρχές προσαρμόστηκαν ώστε να ανταποκρίνονται στα χαρακτηριστικά των χαρτοφυλακίων του Ευρωσυστήματος που δεν συνδέονται με τη νομισματική πολιτική. Οι εκθέσεις παρέχουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις μεθοδολογίες που εφαρμόστηκαν.

Ερώτηση 5. Καλύπτουν οι δημοσιοποιήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα και τους κινδύνους που συνδέονται με την απώλεια και την υποβάθμιση της φύσης;

Από το 2025 ορισμένες κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ, έχουν προσθέσει στις εκθέσεις τους έναν δείκτη που σχετίζεται με τη φύση. Ο δείκτης αυτός μετρά την έκθεση των διακρατούμενων τίτλων του επιχειρηματικού τομέα σε τομείς με σημαντικές επιπτώσεις ή εξαρτήσεις από τη φύση και συνιστάται από την ειδική ομάδα για τη δημοσιοποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με τη φύση. Αυτός ο δείκτης μέτρησης δημοσιοποιείται επίσης όσον αφορά τα χαρτοφυλάκια νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος. Καθώς τα δεδομένα σχετικά με τη φύση βελτιώνονται, σκοπεύουμε να επεκτείνουμε τις δημοσιοποιήσεις μας τα επόμενα χρόνια.

Ερώτηση 6. Πώς συγκρίνεται η μεθοδολογία υποβολής εκθέσεων για στοιχεία ενεργητικού διακρατούμενα για σκοπούς νομισματικής πολιτικής στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP με την αντίστοιχη μεθοδολογία για χαρτοφυλάκια διακρατούμενα για σκοπούς μη συνδεόμενους με τη νομισματική πολιτική;

Οι δημοσιοποιήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα όσον αφορά τους τίτλους του δημόσιου τομέα, τα ομόλογα του επιχειρηματικού τομέα και τις καλυμμένες ομολογίες που διακρατούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό την ίδια μεθοδολογία με αυτή που χρησιμοποιείται για τα χαρτοφυλάκια που διακρατούνται για σκοπούς μη συνδεόμενους με τη νομισματική πολιτική σύμφωνα με τις κοινές αρχές του Ευρωσυστήματος για τη δημοσιοποίηση στοιχείων. Τυχόν μεθοδολογικές διαφορές αντανακλούν το γεγονός ότι τα χαρτοφυλάκια που διακρατούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP συνδέονται με τη νομισματική πολιτική καθώς και ότι λαμβάνονται διαρκώς υπόψη παράμετροι σχετικές με την κλιματική αλλαγή στο πλαίσιο νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος. Για παράδειγμα, τα στοιχεία που δημοσιοποιούνται για τα ομόλογα του επιχειρηματικού τομέα διακρατούμενα στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP βασίζονται σε δεδομένα εκπομπών που αναφέρουν μόνο οι εκδότες, ενώ τα χρηματοοικονομικά στοιχεία σχετικά με το κλίμα που δημοσιοποιούνται για χαρτοφυλάκια διακρατούμενα για σκοπούς μη συνδεόμενους με τη νομισματική πολιτική μπορεί να βασίζονται και σε εκτιμήσεις δεδομένων εκπομπών από παρόχους δεδομένων σχετικών με το κλίμα όταν οι ίδιοι οι εκδότες δεν διαθέτουν δεδομένα εκπομπών προς αναφορά.

Ερώτηση 7. Τι δεδομένα χρησιμοποιείτε για τους υπολογισμούς σας;

Για τις εκθέσεις του 2026, το Ευρωσύστημα βασίζεται σε στοιχεία σχετικά με το κλίμα και χρηματοοικονομικά στοιχεία που προέρχονται από έναν εξειδικευμένο πάροχο: τον πάροχο Institutional Shareholder Services (πάροχος ISS). Λόγω της λήξης της σύμβασης με τον πάροχο Carbon4 Finance (C4F), η ΕΚΤ και τα περισσότερα μέλη του Ευρωσυστήματος εφαρμόζουν πλέον μόνο τα δεδομένα του παρόχου ISS, γεγονός που είχε έναν μικρό αντίκτυπο σε ορισμένες ιστορικές τάσεις όσον αφορά τις εκπομπές κρατικής κατανάλωσης. Στο πλαίσιο της διαδικασίας για την εκ νέου ανάθεση συμβάσεων σε επίπεδο Ευρωσυστήματος υπό την καθοδήγηση της Deutsche Bundesbank, η οποία έλαβε υπόψη πτυχές που αφορούν την ποιότητα και την κάλυψη των δεδομένων και τη σχέση κόστους-οφέλους, επιλέχθηκαν δύο πάροχοι δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν για τους επόμενους γύρους δημοσιοποίησης στοιχείων. Πέραν των δεδομένων από αυτούς τους παρόχους, τα μέλη του Ευρωσυστήματος συμπληρώνουν τα χρηματοοικονομικά στοιχεία που δημοσιοποιούν σχετικά με το κλίμα με σχετικά διαθέσιμα δεδομένα από άλλους παρόχους δεδομένων.

Ερώτηση 8. Γιατί τα δεδομένα των εκδοτών σχετικά με την απεξάρτηση από τον άνθρακα ενσωματώνονται με σημαντική χρονική υστέρηση;

Τα δεδομένα εκπομπών των εκδοτών διατίθενται με καθυστέρηση ενός έτους για τους μη κρατικούς εκδότες και μέχρι δύο ετών για τους κρατικούς εκδότες. Για λόγους συνέπειας, οι δείκτες μέτρησης σχετικών εκπομπών χρησιμοποιούν τα χρηματοοικονομικά δεδομένα του ίδιου έτους όπως οι δείκτες μέτρησης εκπομπών. Αυτό οδηγεί σε αναντιστοιχία μεταξύ του έτους αναφοράς των πλέον πρόσφατων δεδομένων για τις διακρατήσεις και των ιστορικών κλιματικών (και χρηματοοικονομικών) δεδομένων. Για να εξακολουθεί να μπορεί να υποβάλλει εκθέσεις για τις πιο πρόσφατες διακρατήσεις χαρτοφυλακίων, το Ευρωσύστημα χρησιμοποιεί για τον υπολογισμό των δεικτών μέτρησης τα πιο πρόσφατα δεδομένα εκπομπών που διαθέτει ο κάθε εκδότης. Στην ετήσια έκθεση, οι προηγούμενες μετρήσεις επικαιροποιούνται αναδρομικά για το έτος για το οποίο έχουν καταστεί διαθέσιμα νέα δεδομένα για το κλίμα.

Ερώτηση 9. Γιατί χρησιμοποιείτε τη σταθμισμένη μέση ένταση άνθρακα, τις συνολικές εκπομπές άνθρακα και το αποτύπωμα άνθρακα ως δείκτες μέτρησης των στοιχείων που δημοσιοποιείτε;

Η σταθμισμένη μέση ένταση άνθρακα (WACI), οι συνολικές εκπομπές άνθρακα και το αποτύπωμα άνθρακα είναι οι τρεις βασικοί δείκτες μέτρησης που χρησιμοποιούνται στις κοινές αρχές του Ευρωσυστήματος για τη δημοσιοποίηση στοιχείων. Όλους αυτούς τους δείκτες τους συνέστησε η ομάδα δράσης TCFD για τους κατόχους στοιχείων ενεργητικού. Οι κανονικοποιημένοι δείκτες μέτρησης (όπως η σταθμισμένη μέση ένταση άνθρακα και το αποτύπωμα άνθρακα) και οι απόλυτοι δείκτες μέτρησης (όπως οι συνολικές εκπομπές άνθρακα) αλληλοσυμπληρώνονται και, συνδυαστικά, παρέχουν υψηλό βαθμό διαφάνειας όσον αφορά τις κλιματικές επιδράσεις και την έκθεση των χαρτοφυλακίων σε κλιματικούς κινδύνους. Επωφελούνται από μια τυποποιημένη μεθοδολογία και χρησιμοποιούνται ευρέως για την υποβολή εκθέσεων σχετικών με το κλίμα σε ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Τα μέλη του Ευρωσυστήματος μπορεί να επιλέξουν να υποβάλλουν στοιχεία και για άλλους δείκτες μέτρησης προκειμένου να ενισχύσουν περαιτέρω τη διαφάνεια.

Ερώτηση 10. Φέτος έχουν προστεθεί δείκτες μέτρησης σχετικών εκπομπών του πεδίου εφαρμογής 3 όσον αφορά τους μη κρατικούς εκδότες. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτής της επέκτασης;

Φέτος το Ευρωσύστημα υποβάλλει στοιχεία για τους δείκτες μέτρησης σχετικών εκπομπών του πεδίου εφαρμογής 3 στο κυρίως σώμα της έκθεσης, συμπληρώνοντας τα στοιχεία για τις απόλυτες εκπομπές του πεδίου εφαρμογής 3 που υποβλήθηκαν προηγουμένως. Όπως ορίζεται από τη συνεργασία PCAF, οι εκπομπές του πεδίου εφαρμογής 3 είναι «όλες οι έμμεσες εκπομπές (που δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής 2) που προκύπτουν στην αλυσίδα αξίας του οργανισμού που υποβάλλει στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εκπομπών προηγούμενου σταδίου όσο και των εκπομπών επόμενου σταδίου». Ως εκ τούτου, οι δημοσιοποιήσεις σχετικά με τις εκπομπές του πεδίου εφαρμογής 3 παρέχουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των εκπομπών που συνδέονται με κάθε επιχείρηση που πραγματοποιεί επενδύσεις. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για διακρατήσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι οποίες έχουν σχετικά μικρές εκπομπές από τις δραστηριότητές τους (πεδία εφαρμογής 1 και 2) αλλά μεγάλες εκπομπές του πεδίου εφαρμογής 3 που σχετίζονται με δάνεια και χρηματοοικονομικά χαρτοφυλάκια.

Οι δύο βασικοί περιορισμοί που αφορούν τις δημοσιοποιήσεις εκπομπών του πεδίου εφαρμογής 3 αφορούν την ποιότητα των δεδομένων και τη διπλή μέτρηση των εκπομπών. Πρώτον, τα δεδομένα εκπομπών του πεδίου εφαρμογής 3 υποβάλλονται λιγότερο από επιχειρήσεις και, ως εκ τούτου, επιμετρώνται περισσότερο από τους παρόχους δεδομένων απ’ ό,τι τα δεδομένα των πεδίων εφαρμογής 1 και 2. Δεύτερον, όταν οι επιχειρήσεις αποτελούν μέρος της ίδιας αλυσίδας αξίας, οι ίδιες εκπομπές αποδίδονται μεμονωμένα σε κάθε επιχείρηση (π.χ. τα στοιχεία για τις εκπομπές του πεδίου εφαρμογής 3 για μία επιχείρηση μπορούν να υποβάλλονται ως εκπομπές του πεδίου εφαρμογής 1 ή 2 από άλλη επιχείρηση), με αποτέλεσμα υπερεκτιμημένες εκπομπές. Ενώ αυτό το είδος διπλού υπολογισμού δεν μπορεί να αποφευχθεί, παρέχουμε πρόσθετη διαφάνεια με την υποβολή στοιχείων όσον αφορά τους δείκτες μέτρησης του πεδίου εφαρμογής 3 χωριστά από τα πεδία εφαρμογής 1 και 2, όπως συνιστάται από τη συνεργασία PCAF.

Ερώτηση 11. Δεδομένου ότι οι δείκτες μέτρησης σχετικών εκπομπών ομαλοποιούνται από τις χρηματοοικονομικές αξίες σε ευρώ, πώς επηρεάζονται από τον πληθωρισμό;

Οι παραδοσιακοί δείκτες μέτρησης σχετικών εκπομπών ενδέχεται να υπερεκτιμούν την πρόοδο όσον αφορά την απεξάρτηση από τον άνθρακα, καθώς υπολογίζονται με τη χρήση χρηματικής αξίας στον παρονομαστή (π.χ. έσοδα). Για παράδειγμα, ο δείκτης μέτρησης WACI είναι ο σταθμισμένος μέσος όρος των τόνων CO₂ ανά εκατομμύριο ευρώ εσόδων. Αυτό σημαίνει ότι εάν αυξηθούν τα έσοδα των εκδοτών λόγω του πληθωρισμού, ο δείκτης μέτρησης WACI θα μειωθεί με φυσικό τρόπο, υπερτιμώντας την πρόοδο του χαρτοφυλακίου όσον αφορά την απεξάρτηση από τον άνθρακα. Τα πλαίσια στις φετινές δημοσιοποιήσεις της ΕΚΤ και του Ευρωσυστήματος που δημοσιεύθηκαν το 2026 παρέχουν ένα σύνολο δεικτών μέτρησης προσαρμοσμένων στον πληθωρισμό που συμπληρώνουν τα μη προσαρμοσμένα στοιχεία, με βάση τα τρέχοντα πρότυπα. Οι προσαρμογές στον πληθωρισμό εφαρμόζονται στους δείκτες μετρήσεις εκπομπών παραγωγής για τις κρατικές επενδύσεις και στον δείκτη μέτρησης WACI για τις επενδύσεις του επιχειρηματικού τομέα. Με αυτά τα πλαίσια, η ΕΚΤ επιδιώκει να αυξήσει περαιτέρω τη διαφάνεια των στοιχείων σχετικών με το κλίμα που υποβάλλει, τα οποία θα επικαιροποιούνται καθώς θα προκύπτει περαιτέρω συναίνεση για τις προσαρμογές στον πληθωρισμό.

Ερώτηση 12. Γιατί ορίζετε στόχους μείωσης των εκπομπών και τι ακριβώς σημαίνουν;

Οι στόχοι αποτελούν αναπόσπαστη συνιστώσα των συστάσεων της ομάδας δράσης TCFD στην κατηγορία «Metrics and Targets» (Δείκτες μέτρησης και Στόχοι) και αποτελούν σημαντικό μέρος των δημοσιοποιήσεων χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα. Οι στόχοι συμβάλλουν στη διαχείριση και την επιμέτρηση της μείωσης του ανοίγματος ενός χαρτοφυλακίου σε κλιματικούς κινδύνους καθώς και στη διαχείριση των σχετικών με το κλίμα ευκαιριών και των κλιματικών επιδράσεων των διακρατούμενων στοιχείων ενεργητικού. Όλα τα μέλη του Ευρωσυστήματος επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι τα χαρτοφυλάκια για σκοπούς μη συνδεόμενους με τη νομισματική πολιτική που διακρατούν και διαχειρίζονται και τα χαρτοφυλάκια ομολόγων του επιχειρηματικού τομέα που διακρατούν στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP ακολουθούν πορεία που στηρίζει τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και τους στόχους της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα όπως ορίζονται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα. Για ορισμένα χαρτοφυλάκια, οι μακροπρόθεσμοι στόχοι συμπληρώνονται από ενδιάμεσους στόχους προκειμένου να παρουσιάζεται μια σαφής πορεία προς τη μείωση των εκπομπών των χαρτοφυλακίων. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε μέλος του Ευρωσυστήματος παραμένει αποκλειστικά υπεύθυνο για όλες τις πτυχές που αφορούν τη διαχείριση χαρτοφυλακίων διακρατούμενων για σκοπούς που δεν συνδέονται με τη νομισματική πολιτική. Αυτές οι πτυχές αφορούν μεταξύ άλλων την προετοιμασία για τη δημοσιοποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα και τον καθορισμό στόχων.

Ερώτηση 13. Γιατί δεν δημοσιοποιείτε στόχους για όλα τα χαρτοφυλάκια;

Ο καθορισμός αξιόπιστων στόχων για τη μείωση των εκπομπών των χαρτοφυλακίων με την πάροδο του χρόνου απαιτεί ευελιξία ως προς την ανάληψη δράσης σε περίπτωση που η πραγματική μείωση των εκπομπών ενός χαρτοφυλακίου αποκλίνει από την επιθυμητή πορεία. Ωστόσο, οι περιορισμοί που αφορούν το χαρτοφυλάκιο και τις κατηγορίες στοιχείων ενεργητικού ενδέχεται να μην παρέχουν αυτή την ευελιξία. Οι περιορισμοί που αφορούν το χαρτοφυλάκιο μπορεί, για παράδειγμα, να σχετίζονται με παραμέτρους νομισματικής πολιτικής ή με στυλ παθητικής επένδυσης (συμπεριλαμβανομένων χαρτοφυλακίων διακρατούμενων μέχρι τη λήξη τους). Επιπλέον, ορισμένες κατηγορίες στοιχείων ενεργητικού δεν διαθέτουν επί του παρόντος αξιόπιστο πλαίσιο μείωσης εκπομπών.

Ερώτηση 14. Πώς το Ευρωσύστημα υλοποίησε τη δέσμευσή του να εισαγάγει ενδιάμεσους στόχους για τα χαρτοφυλάκια ομολόγων του επιχειρηματικού τομέα; Ποιοι είναι αυτοί οι στόχοι;

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε το 2024 ότι θα καθορίζονταν ενδιάμεσοι στόχοι μείωσης των εκπομπών για τα συνολικά χαρτοφυλάκια τίτλων του επιχειρηματικού τομέα στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP και ανακοίνωσε τον ενδιάμεσο στόχο για το 2025. Αυτός ο ενδιάμεσος στόχος ισχύει για τα συνολικά χαρτοφυλάκια τίτλων του επιχειρηματικού τομέα στο πλαίσιο του APP και του PEPP και λαμβάνει υπόψη, με τη μορφή κατευθυντήριων γραμμών, τις απαιτήσεις του κανονισμού της ΕΕ για τους δείκτες αναφοράς και του συνοδευτικού κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής. Με την επιφύλαξη της εντολής που του έχει ανατεθεί για σταθερότητα των τιμών, το Ευρωσύστημα σχεδίασε προσεκτικά ένα πλαίσιο που καλύπτει όλες τις σχετικές συνιστώσες για τον καθορισμό αξιόπιστων ενδιάμεσων στόχων μείωσης εκπομπών οι οποίοι στηρίζουν τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού και τους στόχους της ΕΕ για την κλιματική ουδετερότητα όπως ορίζονται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα.

Με αυτό το πλαίσιο, το Ευρωσύστημα στοχεύει σε μια πορεία απεξάρτησης από τον άνθρακα που συνάδει με την επίτευξη ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα για τα χαρτοφυλάκια ομολόγων του επιχειρηματικού τομέα έως το 2050^[1], σύμφωνα με τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη πολύ κάτω από τους 2° C (ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για τον περιορισμό της σε 1,5° C).

Για τη στήριξη αυτής της μακροπρόθεσμης πορείας, το Ευρωσύστημα επιδιώκει, ως ενδιάμεσο στόχο, να μειώσει τη σταθμισμένη μέση ένταση εκπομπών^[2] που συνδέεται με τα συνολικά χαρτοφυλάκια τίτλων του επιχειρηματικού τομέα κατά μέσο όρο τουλάχιστον 7% ετησίως^[3], αρχής γενομένης από το τέλος του 2021. Το Ευρωσύστημα θα παρακολουθεί την πρόοδο προς την επίτευξη αυτού του ενδιάμεσου στόχου και θα εξετάζει τον αντίκτυπο του πληθωρισμού στην πορεία της έντασης των εκπομπών των χαρτοφυλακίων. Εάν εντοπιστούν αποκλίσεις από την επιθυμητή μέση πορεία απεξάρτησης από τον άνθρακα για το σύνολο των χαρτοφυλακίων ομολόγων του επιχειρηματικού τομέα, το Ευρωσύστημα θα αξιολογεί διορθωτικά μέτρα κατά περίπτωση και εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί.

Ιδίως μετά το τέλος της φάσης επανεπένδυσης που ξεκίνησε στο τέλος του 2024, η πορεία απεξάρτησης από τον άνθρακα των ομολόγων του επιχειρηματικού τομέα εξαρτάται από διάφορες εξελίξεις που βρίσκονται εκτός του ελέγχου του Ευρωσυστήματος. Μεταξύ αυτών είναι η αποτελεσματικότητα των εκδοτών να απεξαρτήσουν από τον άνθρακα τις δραστηριότητές τους όπως αναφέρεται στα σχέδιά τους, η μεταβολή της σύνθεσης των χαρτοφυλακίων κατά τη διάρκεια της φάσης μείωσης και οι ενέργειες του επιχειρηματικού τομέα (που μπορεί να οδηγήσουν, για παράδειγμα, σε πρόωρες εξοφλήσεις). Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι δεν θα εξετάζονται τα διορθωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση αποκλίσεων από μεμονωμένους εκδότες, αλλά μόνο εάν ο μέσος ρυθμός απεξάρτησης από τον άνθρακα για τα συνολικά χαρτοφυλάκια υπολείπεται της επιθυμητής πορείας.

Ερώτηση 15. Οι ενδιάμεσοι στόχοι για τα χαρτοφυλάκια ομολόγων του επιχειρηματικού τομέα θα ισχύουν σε επίπεδο χαρτοφυλακίου ή σε επίπεδο επιχείρησης;

Οι ενδιάμεσοι στόχοι μείωσης των εκπομπών για τα χαρτοφυλάκια του επιχειρηματικού τομέα εφαρμόζονται στα συνολικά χαρτοφυλάκια τίτλων του επιχειρηματικού τομέα που διακρατούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων APP και PEPP. Η ΕΚΤ δεν θέτει στόχους μείωσης των εκπομπών για μεμονωμένες επιχειρήσεις. Ο καθορισμός ενδιάμεσων στόχων σε επίπεδο χαρτοφυλακίου αποτελεί κοινή πρακτική μεταξύ των κατόχων στοιχείων ενεργητικού.

Ερώτηση 16. Θα αναπτύξετε περαιτέρω ενδιάμεσους και ποσοτικούς στόχους;

Τα μέλη του Ευρωσυστήματος μπορεί να επιλέξουν να βασιστούν σε έναν ποιοτικό μακροπρόθεσμο στόχο, λαμβάνοντας υπόψη τους συγκεκριμένους στόχους και περιορισμούς των χαρτοφυλακίων του Ευρωσυστήματος, τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη επενδυτικών πλαισίων ουδέτερου ισοζυγίου εκπομπών για τις κεντρικές τράπεζες, την πρόσφατη αλλά ολοένα αυξανόμενη εμπειρία τους από νέες πηγές δεδομένων και την ταχέως εξελισσόμενη επιστήμη του κλίματος. Τα μέλη του Ευρωσυστήματος θα επανεξετάζουν τακτικά τις πρακτικές δημοσιοποίησης στοιχείων και ενδέχεται να επιλέξουν να προσθέσουν ενδιάμεσους και ποσοτικούς στόχους, κατά περίπτωση. Για ορισμένα χαρτοφυλάκια του Ευρωσυστήματος διακρατούμενα για σκοπούς που δεν συνδέονται με τη νομισματική πολιτική, έχουν ήδη προστεθεί ενδιάμεσοι στόχοι που συμπληρώνουν τους μακροπρόθεσμους στόχους. Εάν είναι διαθέσιμοι, αυτοί οι ενδιάμεσοι στόχοι περιγράφονται στην ενότητα «Metrics and Targets» (Δείκτες μέτρησης και Στόχοι) των αντίστοιχων δημοσιοποιήσεων χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα.

Ερώτηση 17. Ποιοι είναι οι στόχοι της Συμφωνίας του Παρισιού και οι στόχοι της ΕΕ για την κλιματική ουδετερότητα;

Η συμφωνία του Παρισιού καθορίζει ένα παγκόσμιο πλαίσιο για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη πολύ κάτω από τους 2°C και κατά προτίμηση σε 1,5°C, σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Σύμφωνα με τη δέσμευσή της για την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού, η ΕΕ επιδιώκει να είναι κλιματικά ουδέτερη έως το 2050. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ ενέκρινε το ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, το οποίο θέτει νομικά δεσμευτικό στόχο ουδέτερου ισοζυγίου εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050 για την ΕΕ στο σύνολό της. Το νομοθέτημα θέτει επίσης τον ενδιάμεσο στόχο μείωσης του ισοζυγίου εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε ότι τα χαρτοφυλάκια που διακρατούμε για σκοπούς μη συνδεόμενους με τη νομισματική πολιτική και τα ομόλογα του επιχειρηματικού τομέα ακολουθούν πορεία που υποστηρίζει τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού και τους στόχους της ΕΕ για την κλιματική ουδετερότητα, και θα παρακολουθούμε τακτικά την πρόοδό μας προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων μας όπως ορίζονται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα.

Ερώτηση 18. Πώς επιμετράτε την πρόοδο προς την επίτευξη των κλιματικών μας στόχων;

Η πρόοδός μας προς την επίτευξη των κλιματικών μας στόχων επιμετράται μέσω της εξέλιξης συγκεκριμένων δεικτών μέτρησης με την πάροδο του χρόνου. Το ποιος δείκτης μέτρησης εξετάζεται στην αξιολόγησή μας εξαρτάται από το υπό εξέταση χαρτοφυλάκιο, κατηγορία στοιχείων ενεργητικού και κλιματικό στόχο. Για παράδειγμα, η πρόοδος που έχει επιτευχθεί ως προς τη μείωση των εκπομπών που συνδέονται με ένα χαρτοφυλάκιο θα αξιολογείται κατά κανόνα με βάση δείκτες μέτρησης όπως η σταθμισμένη μέση ένταση άνθρακα (WACI) ή το αποτύπωμα άνθρακα του χαρτοφυλακίου, ενώ η πρόοδος που έχει επιτευχθεί ως προς τη χρηματοδότηση της μετάβασης σε ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών θα αξιολογείται με βάση το μερίδιο πράσινων ομολόγων του χαρτοφυλακίου.

Ερώτηση 19. Θα συνεχίσετε την τακτική δημοσιοποίηση χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικών με το κλίμα;

Το Ευρωσύστημα δεσμεύεται να δημοσιοποιεί αυτά τα στοιχεία σε ετήσια βάση και θα επανεξετάζει τακτικά όλες τις συνιστώσες των κοινών αρχών για τη δημοσιοποίηση στοιχείων προκειμένου να βελτιώσει περαιτέρω την ποιότητα των δημοσιοποιήσεων και να διασφαλίσει ότι είναι κατάλληλες για τον σκοπό προς τον οποίο προορίζονται. Σε τακτική επανεξέταση θα υπόκεινται μεταξύ άλλων συνιστώσες όπως τα χαρτοφυλάκια που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις, οι υποβαλλόμενοι δείκτες μετρήσεις και στόχοι, καθώς και η ποιότητα και η διαθεσιμότητα των δεδομένων.

Το Ευρωσύστημα έχει ήδη δημοσιεύσει χρηματοοικονομικά στοιχεία σχετικά με το κλίμα το 2023, το 2024, το 2025 και το 2026.