Zoekopties
Home Media Explainers Onderzoek & publicaties Statistieken Monetair beleid De euro Betalingsverkeer & markten Werken bij de ECB
Suggesties
Sorteren op


De negatieve rente van de ECB

12 juni 2014 (bijgewerkt op 25 augustus 2021)

De prijzen stabiel houden is onze taak bij de ECB. Dat doen we door een inflatiepercentage van 2% op de middellange termijn na te streven. Net als de meeste centrale banken beïnvloeden we de inflatie door rentetarieven vast te stellen. Wanneer een centrale bank een te hoge inflatie wil tegengaan, verhoogt ze over het algemeen de rente, waardoor het duurder wordt om te lenen en aantrekkelijker wordt om te sparen. Daarentegen verlaagt ze de rente om een te lage inflatie tegen te gaan.
Aangezien de inflatie in het eurogebied naar verwachting voor lange tijd ver beneden 2% zal blijven, heeft de Raad van Bestuur van de ECB het noodzakelijk geacht een lage rente vast te stellen. De ECB heeft drie basisrentetarieven waarop ze actie kan ondernemen: de marginale beleningsfaciliteit voor kredieten aan banken met een looptijd tot de volgende dag (overnight), de basisherfinancieringstransacties en de depositofaciliteit. De basisherfinancieringsrente is de rente waartegen banken regelmatig kunnen lenen van de ECB, terwijl de depositorente de rente is die banken ontvangen voor gelden die bij de centrale bank geparkeerd worden. Alle drie de rentetarieven zijn verlaagd. De verlaging is onderdeel van een combinatie van maatregelen bedoeld om de prijsstabiliteit op de middellange termijn te waarborgen, een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame groei in het eurogebied.

Moet ik nu mijn bank gaan betalen om mijn spaargeld voor me te bewaren? Wat is het effect van deze negatieve rente op mijn spaargeld?

Commerciële banken kunnen er natuurlijk voor kiezen de spaarrente voor spaarders te verlagen. Sommige banken berekenen die negatieve rente door aan klanten met hoge spaartegoeden. Tegelijkertijd kunnen consumenten en bedrijven echter goedkoper lenen. Dat stimuleert het economisch herstel.
In een markteconomie wordt het rendement op spaargeld bepaald door vraag en aanbod. Een lage lange rente is bijvoorbeeld het gevolg van lage groei en onvoldoende rendement op vermogen. Uiteindelijk komen de rentebesluiten van de ECB spaarders ten goede omdat ze groei stimuleren en daardoor een klimaat scheppen waarin de rente geleidelijk naar een hoger niveau kan terugkeren.

Maar waarom spaarders straffen en kredietnemers belonen?

De kerntaak van een centrale bank bestaat uit het voor huishoudens en bedrijven aantrekkelijker, of minder aantrekkelijk, maken om te sparen of te lenen, maar dit wordt niet gedaan als straf of beloning. Door de rente te verlagen en het daardoor voor mensen minder aantrekkelijk te maken om te sparen en aantrekkelijker te maken om te lenen, moedigt de centrale bank mensen aan om geld uit te geven of te investeren. Verhoogt een centrale bank daarentegen de rente, dan verschuift de prikkel (over het geheel genomen) van besteden naar sparen . Dit kan helpen een economie die met een hoge inflatie kampt, af te koelen. Deze handelwijze is niet typisch voor de ECB, maar geldt voor alle centrale banken.

Kunnen banken de negatieve rente niet vermijden? Kunnen ze bijvoorbeeld niet gewoon besluiten meer bankbiljetten aan te houden?

Als een bank meer geld aanhoudt dan ze voor de reserveverplichting nodig heeft, en als de bank niet bereid is aan andere commerciële banken te lenen, heeft de bank slechts twee keuzes: het geld op een rekening bij de centrale bank aanhouden of het als contant geld bewaren. Maar contant geld aanhouden is ook niet gratis, niet in de laatste plaats omdat de bank een zeer veilige opslagruimte voor de opslag van bankbiljetten moet hebben. Daarom is het niet waarschijnlijk dat een bank hiervoor kiest. Waarschijnlijker is het dat een bank ofwel geld leent aan andere banken ofwel de negatieve depositorente betaalt.

Bijgewerkt in augustus 2021 naar aanleiding van de uitkomsten van de strategische evaluatie in 2020-21.

ZIE OOK

Meer informatie over verwante onderwerpen