ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

Christine Lagarde, Πρόεδρος της ΕΚΤ,
Luis de Guindos, Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ,
Φρανκφούρτη, 12 Μαρτίου 2020

Κυρίες και κύριοι, ο Αντιπρόεδρος και εγώ σας καλωσορίζουμε με μεγάλη χαρά στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου. Θα σας ενημερώσουμε τώρα για τα αποτελέσματα της σημερινής συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου, στην οποία συμμετείχε και ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Dombrovskis.

Μετά την τελευταία συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στο τέλος Ιανουαρίου, η εξάπλωση του κορωνοϊού (COVID-19) αποτέλεσε μείζονα διαταραχή για τις προοπτικές ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας και της οικονομίας της ζώνης ευρώ και αύξησε τη μεταβλητότητα στις αγορές. Έστω και αν εκ φύσεως θα είναι εν τέλει παροδική, η επιδημία θα επηρεάσει σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, θα επιβραδύνει την παραγωγή λόγω δυσλειτουργίας των αλυσίδων προσφοράς και θα μειώσει την εγχώρια και την εξωτερική ζήτηση, ιδίως μέσω της δυσμενούς επίδρασης των αναγκαίων μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης του ιού. Επιπλέον, η αυξημένη αβεβαιότητα επηρεάζει αρνητικά τις προγραμματιζόμενες δαπάνες και τη χρηματοδότησή τους.

Οι κυβερνήσεις και όλα τα άλλα όργανα χάραξης πολιτικής καλούνται να αναλάβουν έγκαιρη και στοχευμένη δράση προκειμένου να αντιμετωπίσουν την πρόκληση που θέτει για τη δημόσια υγεία ο περιορισμός της εξάπλωσης του κορωνοϊού και να μειώσουν τον αντίκτυπό του στην οικονομία. Συγκεκριμένα, απαιτείται μια φιλόδοξη και συντονισμένη αντίδραση από την πλευρά της δημοσιονομικής πολιτικής με σκοπό τη στήριξη των επιχειρήσεων και των εργαζομένων που βρίσκονται σε κίνδυνο. Το Διοικητικό Συμβούλιο στηρίζει σθεναρά τη δέσμευση των κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων να αναλάβουν κοινά και συντονισμένα μέτρα πολιτικής για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της εξάπλωσης του κορωνοϊού. Εκφράζουμε επίσης την ικανοποίησή μας για τις αποφάσεις που έλαβε το Εποπτικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, οι οποίες παρουσιάζονται λεπτομερώς σε ξεχωριστό δελτίο Τύπου που δημοσιεύθηκε νωρίτερα σήμερα.

Στο πλαίσιο της αποστολής που μας έχει ανατεθεί, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να στηρίξει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις ενώπιον των σημερινών οικονομικών διαταραχών και της αυξημένης αβεβαιότητας. Κατά συνέπεια, αποφασίσαμε τη λήψη ολοκληρωμένης δέσμης μέτρων νομισματικής πολιτικής. Σε συνδυασμό με τα σημαντικά μέτρα τόνωσης της οικονομίας μέσω της νομισματικής πολιτικής που έχουμε ήδη θέσει σε εφαρμογή, αυτά τα μέτρα θα στηρίξουν τη ρευστότητα και τις συνθήκες χρηματοδότησης για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις τράπεζες και θα συμβάλουν στη διατήρηση της ομαλής παροχής πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία.

Πρώτον, αποφασίσαμε να διενεργήσουμε, προσωρινά, πρόσθετες πράξεις πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (ΠΠΜΑ), με σκοπό την άμεση παροχή στήριξης σε ρευστότητα προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ζώνης του ευρώ. Μολονότι δεν διαπιστώνουμε ουσιώδεις ενδείξεις πιέσεων στις αγορές χρήματος ή ελλείψεις ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα, αυτές οι πράξεις θα παράσχουν έναν αποτελεσματικό μηχανισμό στήριξης σε περίπτωση ανάγκης. Θα διενεργούνται μέσω δημοπρασίας σταθερού επιτοκίου με πλήρη κατανομή και επιτόκιο ίσο με το μέσο επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων. Οι ΠΠΜΑ θα παρέχουν ρευστότητα με ευνοϊκούς όρους με σκοπό την κάλυψη της περιόδου μέχρι την πράξη ΣΠΠΜΑ ΙΙΙ που είναι προγραμματισμένη για τον Ιούνιο του 2020.

Δεύτερον, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να εφαρμόσει σημαντικά ευνοϊκότερους όρους κατά την περίοδο Ιουνίου 2020 - Ιουνίου 2021 σε όλες τις πράξεις ΣΠΠΜΑ ΙΙΙ που εκκρεμούν στη διάρκεια της ίδιας περιόδου. Αυτές οι πράξεις θα στηρίξουν τις τραπεζικές χορηγήσεις προς όσους έχουν πληγεί περισσότερο από την εξάπλωση του κορωνοϊού, ιδίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σε όλη τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου, το επιτόκιο αυτών των πράξεων ΣΠΠΜΑ ΙΙΙ θα είναι κατά 25 μονάδες βάσης χαμηλότερο από το μέσο επιτόκιο που εφαρμόζεται στις πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος. Για τους αντισυμβαλλομένους που διατηρούν τα επίπεδα χορήγησης πιστώσεών τους, το επιτόκιο που θα εφαρμόζεται σε αυτές τις πράξεις θα είναι χαμηλότερο και, στη διάρκεια της περιόδου που θα λήξει τον Ιούνιο του 2021, μπορεί να διαμορφωθεί έως και κατά 25 μονάδες βάσης χαμηλότερο από το μέσο επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων. Επιπλέον, το μέγιστο συνολικό ποσό που οι αντισυμβαλλόμενοι θα έχουν στο εξής δικαίωμα να δανείζονται μέσω των πράξεων ΣΠΠΜΑ-ΙΙΙ αυξάνεται στο 50% του υπολοίπου των αποδεκτών δανείων όπως είχε διαμορφωθεί στις 28 Φεβρουαρίου 2019. Προς τον σκοπό αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο θα αναθέσει στις επιτροπές του Ευρωσυστήματος να διερευνήσουν μέτρα που θα καθιστούν χαλαρότερη την παροχή εξασφαλίσεων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι αντισυμβαλλόμενοι θα εξακολουθήσουν να είναι σε θέση να αξιοποιούν πλήρως τη χρηματοδοτική στήριξη.

Τρίτον, αποφασίσαμε να διαθέσουμε προσωρινά ποσό ύψους 120 δισεκ. ευρώ για πρόσθετες καθαρές αγορές στοιχείων ενεργητικού μέχρι το τέλος του έτους, διασφαλίζοντας τη σθεναρή συμβολή των προγραμμάτων αγοράς περιουσιακών στοιχείων του ιδιωτικού τομέα. Σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα προγράμματα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (asset purchase programme - APP), αυτό θα στηρίξει τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης για την πραγματική οικονομία σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας. Εξακολουθούμε να αναμένουμε ότι οι καθαρές αγορές στοιχείων ενεργητικού θα διενεργούνται για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται αναγκαίο προκειμένου να ενισχυθεί η διευκολυντική επίδραση των επιτοκίων πολιτικής του και ότι θα λήξουν λίγο πριν αρχίσουμε να αυξάνουμε τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Επιπλέον, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε να διατηρήσει τα επιτόκια της ΕΚΤ αμετάβλητα. Αναμένουμε ότι θα παραμείνουν στα σημερινά τους ή σε χαμηλότερα επίπεδα έως ότου διαπιστώσουμε ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό συγκλίνουν σθεναρά προς επίπεδο πλησίον, σε επαρκή βαθμό, αλλά κάτω του 2%, εντός του χρονικού ορίζοντα προβολής που εξετάζουμε και ότι αυτή η σύγκλιση αντανακλάται κατά τρόπο συνεπή στη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού.

Σκοπεύουμε επίσης να συνεχίσουμε να επανεπενδύουμε, πλήρως, τα ποσά από την εξόφληση τίτλων αποκτηθέντων στο πλαίσιο του προγράμματος APP κατά τη λήξη τους για παρατεταμένη χρονική περίοδο μετά την ημερομηνία κατά την οποία θα αρχίσουμε να αυξάνουμε τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ και πάντως για όσο χρονικό διάστημα χρειαστεί για τη διατήρηση ευνοϊκών συνθηκών ρευστότητας και ενός διευκολυντικού, σε μεγάλο βαθμό, χαρακτήρα της νομισματικής πολιτικής.

Περαιτέρω λεπτομέρειες για τους ακριβείς όρους των νέων πράξεων μας θα δημοσιευθούν σε σχετικά δελτία Τύπου σήμερα το απόγευμα στις 15.30 (ώρα κεντρικής Ευρώπης).

Ενόψει των τρεχουσών εξελίξεων, το Διοικητικό Συμβούλιο θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί προσεκτικά τις συνέπειες από την εξάπλωση του κορωνοϊού για την οικονομία, τον μεσοπρόθεσμο πληθωρισμό και τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής του. Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει καταλλήλως όλα τα μέσα που διαθέτει προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί προς επίπεδα συμβατά με την επιδίωξή του κατά τρόπο διαρκή, σύμφωνα με τη δέσμευσή του για συμμετρία.

Επιτρέψτε μου τώρα να σας παρουσιάσω με περισσότερες λεπτομέρειες την αξιολόγησή μας, ξεκινώντας από την οικονομική ανάλυση. Οι πιο πρόσφατοι δείκτες υποδηλώνουν σημαντική επιδείνωση των προοπτικών ανάπτυξης σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Η δυσλειτουργία των αλυσίδων προσφοράς παρεμποδίζει τα σχέδια παραγωγής του τομέα της μεταποίησης, ενώ τα αναγκαία μέτρα για τον περιορισμό της περαιτέρω εξάπλωσης του κορωνοϊού επηρεάζουν δυσμενώς την οικονομική δραστηριότητα. Πριν από την έξαρση του κορωνοϊού, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ επιβραδύνθηκε σε 0,1%, σε τριμηνιαία βάση, το δ΄ τρίμηνο του 2019, έπειτα από επιτάχυνση κατά 0,3% το γ΄ τρίμηνο. Αυτό αντανακλά κυρίως τη συνεχιζόμενη υποτονικότητα του τομέα της μεταποίησης της ζώνης του ευρώ και τον επιβραδυνόμενο ρυθμό αύξησης των επενδύσεων. Πέραν της δυσλειτουργίας λόγω κορωνοϊού, ο ρυθμός ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ αναμένεται να ισχυροποιηθεί εκ νέου μεσοπρόθεσμα, υποστηριζόμενος από τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, την κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ και την αναμενόμενη επανεκκίνηση της παγκόσμιας δραστηριότητας.

Η αξιολόγηση αυτή αντανακλάται εν μέρει μόνο στις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ για τη ζώνη του ευρώ του Μαρτίου 2020, καθώς η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των στοιχείων τους προηγήθηκε χρονικά της πιο πρόσφατης ταχείας εξάπλωσης του κορωνοϊού στη ζώνη του ευρώ. Σύμφωνα με αυτές, προβλέπεται αύξηση του ετήσιου πραγματικού ΑΕΠ κατά 0,8% το 2020, 1,3% το 2021 και 1,4% το 2022. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις προβολές ο ρυθμός αύξησης θα είναι πολύ υποτονικός το α΄ εξάμηνο του 2020 και στη συνέχεια θα βελτιωθεί το β΄ εξάμηνο του έτους. Σε σύγκριση με τις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος του Δεκεμβρίου 2019, οι προοπτικές για την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω σημαντικά για το 2020 και ελαφρώς για το 2021, λόγω των ενδεχόμενων οικονομικών επιδράσεων της έξαρσης του κορωνοϊού.

Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προοπτικές για την ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ είναι σαφώς καθοδικοί. Πέραν των κινδύνων που είχαν εντοπιστεί προηγουμένως οι οποίοι σχετίζονται με γεωπολιτικούς παράγοντες, την άνοδο του προστατευτισμού και τις ευπάθειες σε αναδυόμενες αγορές, η εξάπλωση του κορωνοϊού αποτελεί μια νέα και σημαντική πηγή καθοδικού κινδύνου για τις προοπτικές ανάπτυξης.

Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) της ζώνης του ευρώ μειώθηκε σε 1,2% τον Φεβρουάριο του 2020, από 1,4% τον Ιανουάριο. Με βάση την απότομη μείωση των ισχυουσών τιμών του πετρελαίου και των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επί του πετρελαίου, ο μετρούμενος πληθωρισμός είναι πιθανόν να μειωθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες. Οι δείκτες των προσδοκιών για τον πληθωρισμό έχουν μειωθεί και οι μετρήσεις του υποκείμενου πληθωρισμού παραμένουν σε γενικές γραμμές υποτονικές. Αν και οι πιέσεις στο κόστος εργασίας έχουν μέχρι στιγμής παραμείνει ανθεκτικές λόγω της μεγαλύτερης στενότητας στις αγορές εργασίας, ο ασθενέστερος ρυθμός ανάπτυξης καθυστερεί τη μετακύλισή τους στον πληθωρισμό. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η αύξηση του πληθωρισμού θα στηριχθεί από τα μέτρα νομισματικής πολιτικής που έχουμε λάβει και την ανάκαμψη του ρυθμού ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ.

Η αξιολόγηση αυτή αντανακλάται μόνο εν μέρει στις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ για τη ζώνη του ευρώ του Μαρτίου 2020, σύμφωνα με τις οποίες ο ετήσιος πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) θα διαμορφωθεί σε 1,1% το 2020, 1,4% το 2021 και 1,6% το 2022. Συγκριτικά με τις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος του Δεκεμβρίου 2019, οι προοπτικές για τον πληθωρισμό (βάσει του ΕνΔΤΚ) δεν έχουν σε γενικές γραμμές αναθεωρηθεί στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι επιπτώσεις του κορωνοϊού στον πληθωρισμό περιβάλλονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, δεδομένου ότι οι καθοδικές πιέσεις που συνδέονται με την ασθενέστερη ζήτηση ενδέχεται να αντισταθμιστούν από ανοδικές πιέσεις που σχετίζονται με δυσλειτουργίες της προσφοράς. Η πρόσφατη απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου θέτει σημαντικούς καθοδικούς κινδύνους για τις προοπτικές που αφορούν τον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό.

Όσον αφορά τη νομισματική ανάλυση, ο ρυθμός αύξησης της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια (M3) διαμορφώθηκε σε 5,2% τον Ιανουάριο του 2020, έχοντας κάπως μετριαστεί από το πρόσφατο ανώτατο επίπεδό του. Ο ρυθμός αύξησης της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια εξακολουθεί να αντανακλά τη συνεχιζόμενη δημιουργία τραπεζικών πιστώσεων για τον ιδιωτικό τομέα και το χαμηλό κόστος ευκαιρίας που παρουσιάζει η διακράτηση μέσων που εμπίπτουν στο Μ3 σε σχέση με άλλα χρηματοδοτικά μέσα. Το στενό νομισματικό μέγεθος Μ1 παραμένει ο βασικός παράγοντας που συμβάλλει στην αύξηση της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια.

Τα δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα εξακολούθησαν να επεκτείνονται. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δανείων προς τα νοικοκυριά επιταχύνθηκε ελαφρώς σε 3,7% τον Ιανουάριο του 2020, έπειτα από 3,6% τον Δεκέμβριο του 2019. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις παρέμεινε αμετάβλητος σε 3,2% τον Ιανουάριο, επιβεβαιώνοντας τη συγκράτηση που είχε παρατηρηθεί από το φθινόπωρο του 2019 και πιθανόν αντανακλώντας την αντίδραση - που εκδηλώνεται κατά κανόνα με χρονική υστέρηση - στην προηγούμενη επιβράδυνση της οικονομίας. Συνολικά, η διευκολυντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής μας, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που λάβαμε σήμερα, θα διαφυλάξει τους ευνοϊκούς όρους τραπεζικών χορηγήσεων και θα συνεχίσει να στηρίζει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων αυτών που επηρεάζονται περισσότερο από τις επιπτώσεις του κορωνοϊού και ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Συνοπτικά, η διασταύρωση του αποτελέσματος της οικονομικής ανάλυσης με τις ενδείξεις από τη νομισματική ανάλυση επιβεβαίωσε ότι εξακολουθεί να είναι αναγκαίος ένας διευκολυντικός, σε μεγάλο βαθμό, χαρακτήρας της νομισματικής πολιτικής για τη συνέχιση της σθεναρής σύγκλισης του πληθωρισμού προς επίπεδα κάτω αλλά πλησίον του 2% μεσοπρόθεσμα.

Σε ό,τι αφορά τις δημοσιονομικές πολιτικές, είναι πλέον αναγκαίο να συμφωνηθεί μια φιλόδοξη και συντονισμένη κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής λόγω της επιδείνωσης των προοπτικών και για την προστασία από την περαιτέρω υλοποίηση καθοδικών κινδύνων. Εκφράζουμε την ικανοποίησή μας για τα μέτρα που έχουν ήδη λάβει αρκετές κυβερνήσεις προκειμένου να διασφαλίσουν επαρκείς πόρους για τον τομέα της υγείας και να στηρίξουν τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους που πλήττονται. Συγκεκριμένα, είναι αναγκαία η λήψη μέτρων όπως η παροχή πιστωτικών εγγυήσεων τα οποία θα συμπληρώσουν και θα ενισχύσουν τα μέτρα νομισματικής πολιτικής που λάβαμε σήμερα. Χαιρετίζουμε τη δέσμευση των κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων να ενεργήσουν με αμεσότητα, με πυγμή και με πνεύμα συνεργασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της περαιτέρω εξάπλωσης του κορωνοϊού.

Πριν απαντήσουμε στις ερωτήσεις σας, θα θέλαμε να εκφράσουμε τη βαθιά ευγνωμοσύνη μας προς όλους εσάς που αφιερώνετε τον χρόνο και τις προσπάθειές σας για να σώσετε ζωές και να περιορίσετε την εξάπλωση του κορωνοϊού.

Για την ακριβή διατύπωση η οποία έχει συμφωνηθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, συμβουλευθείτε την αγγλική έκδοση.

Εκπρόσωποι Τύπου