PERSCONFERENTIE

Christine Lagarde, president van de ECB,
Luis de Guindos, vicepresident van de ECB

Frankfurt am Main, 30 april 2026

Goedemiddag, de vicepresident en ik heten u welkom bij onze persconferentie.

De Raad van Bestuur heeft vandaag besloten de drie basisrentetarieven van de ECB ongewijzigd te laten. Hoewel de binnenkomende informatie in grote lijnen overeenstemt met onze eerdere beoordeling van de inflatievooruitzichten, zijn de opwaartse risico's voor de inflatie en de neerwaartse risico’s voor de groei groter geworden. Wij committeren ons met het monetair beleid aan stabilisering van de inflatie op onze doelstelling van 2% op middellange termijn.

De oorlog in het Midden-Oosten heeft geleid tot een scherpe stijging van de energieprijzen. Dit dreef de inflatie op en drukte het economisch sentiment. De effecten van de oorlog voor de inflatie op middellange termijn en de economische bedrijvigheid zullen afhangen van de intensiteit en de duur van de energieprijsschok en de omvang van de indirecte en tweederonde-effecten. Hoe langer de oorlog doorgaat en hoe langer de energieprijzen hoog blijven, des te sterker wordt de waarschijnlijke impact op de ruimere inflatie en de economie.

We blijven goed gepositioneerd om de huidige onzekerheid het hoofd te bieden. Het eurogebied is deze periode van stijgende energieprijzen ingegaan met een inflatie die rond onze doelstelling van 2% lag en de economie heeft de afgelopen kwartalen veerkracht getoond. De inflatieverwachtingen op langere termijn blijven goed verankerd, hoewel de inflatieverwachtingen voor de kortere termijnen aanzienlijk omhooggegaan zijn.

We houden de situatie nauwlettend in de gaten en volgen een op data gebaseerde benadering per vergadering om de passende monetairbeleidskoers te bepalen. Onze rentebesluiten zullen in het bijzonder gebaseerd zijn op onze beoordeling van de inflatievooruitzichten en de daarmee gepaard gaande risico’s in het licht van de binnenkomende economische en financiële gegevens, naast de dynamiek van de onderliggende inflatie en de kracht van de monetairbeleidstransmissie. We leggen ons niet bij voorbaat vast op een bepaald rentetraject.

De vandaag genomen besluiten worden uiteengezet in een persbericht op onze website.

Ik zal nu nader ingaan op onze kijk op de ontwikkeling van de economie en de inflatie en vervolgens onze beoordeling van de financiële en monetaire omstandigheden toelichten.

Economische bedrijvigheid

Op het moment dat de huidige turbulentie begon, trok de economie van het eurogebied enigszins aan. Volgens de voorlopige flashraming van Eurostat is het reële bbp in het eerste kwartaal van 2026 met 0,1% gegroeid. De binnenlandse vraag blijft de drijvende kracht achter de groei, gesteund door een veerkrachtige arbeidsmarkt. De economische vooruitzichten zijn echter uiterst onzeker en zullen afhangen van hoe lang de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en hoe sterk het effect ervan is op de energie- en andere grondstoffenmarkten, en op de mondiale aanbodketens.

De binnenkomende informatie wijst erop dat het conflict de economische bedrijvigheid drukt. Enquêtes geven aan dat de groei vertraagt en sinds de oorlog begon hebben consumenten en bedrijven minder vertrouwen over de toekomst. Langere levertijden en stijgende inputprijzen duiden erop dat de aanbodketens onder druk komen te staan.

Wat de toekomst betreft zullen de hoge energiekosten naar verwachting de reële inkomens blijven drukken, waardoor huishoudens en bedrijven minder geneigd zullen zijn te consumeren en te investeren. Hoewel de werkloosheid in maart, met 6,2%, dicht bij het historisch laagste peil bleef, koelde de vraag naar arbeid verder af. Tegelijkertijd profiteren huishoudens nog steeds van een stevige financiële positie. En de investeringen zouden geschraagd moeten blijven doordat overheden meer uitgeven aan defensie en infrastructuur en doordat bedrijven steeds meer investeren in nieuwe digitale technologieën. Dit gunstige uitgangspunt kan de gevolgen van de oorlog enigszins temperen.

De Raad van Bestuur benadrukt het dringende belang van versterking van de economie van het eurogebied en handhaving van gezonde overheidsfinanciën. Begrotingsreacties op de energieprijsschok zouden tijdelijk, gericht en passend moeten zijn. Hervormingen ter versterking van het groeipotentieel van het eurogebied en ter versnelling van de energietransitie om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen zijn noodzakelijker dan ooit. Voltooiing van de spaar- en investeringsunie is essentieel om innovatie te kunnen financieren, de groene en digitale transities te ondersteunen en de productiviteit te verhogen. De digitale euro en getokeniseerd wholesale centralebankgeld zullen de strategische autonomie van Europa versterken, de concurrentie en financiële integratie vergroten en een boost geven aan innovatie op het gebied van betalingen. Het is dus essentieel om snel de verordening betreffende de vaststelling van de digitale euro aan te nemen. De vereenvoudiging en harmonisering van de regelgeving binnen de gemeenschappelijke markt van de EU zal Europese bedrijven helpen sneller te groeien.

Inflatie

De inflatie is in april tot 3,0% gestegen, tegen 2,6% in maart en 1,9% in februari. De stijging is toe te schrijven aan de fors hogere energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. De energieprijsinflatie is in april omhooggeschoten naar 10,9%, tegen 5,1% in maart. De voedselprijsinflatie is licht toegenomen, tot 2,5% in april. De inflatie exclusief energie en voedingsmiddelen is teruggelopen van 2,3% in maart tot 2,2%, onder invloed van de diensteninflatie, die daalde van 3,2% in maart tot 3,0%. De goedereninflatie is toegenomen van 0,5% in maart tot 0,8%.

De indicatoren van de onderliggende inflatie zijn de afgelopen maanden weinig veranderd. De loontracker van de ECB en enquêtes over de loonverwachtingen duiden momenteel nog steeds op afnemende arbeidskosten in de loop van 2026. Tegelijkertijd wijzen enquêtes op een toename bij andere kostencomponenten en voor de verwachtingen omtrent de verkoopprijzen. De inflatieverwachtingen zijn aanzienlijk omhooggegaan voor de kortere termijnen. De meeste maatstaven voor de inflatieverwachtingen op langere termijn staan op ongeveer 2% en ondersteunen daarmee de stabilisatie van de inflatie rond de doelstelling op middellange termijn.

De stijging van de energieprijzen zal de inflatie op korte termijn duidelijk boven de 2% houden. Naarmate de periode van hoge energieprijzen voortduurt, zal de waarschijnlijke impact op de ruimere inflatie via indirecte en tweederonde-effecten toenemen. We volgen daarom nauwlettend de omvang en de duur van de energieprijsstijging, en hoe deze doorwerkt in de vaststelling van prijzen en lonen, de inflatieverwachtingen en de algemene economische ontwikkeling.

Risicobeoordeling

De risico's voor de groeivooruitzichten zijn neerwaarts gericht. De oorlog in het Midden-Oosten blijft een neerwaarts risico voor de economie van het eurogebied en draagt bij aan de volatiele mondiale beleidsomgeving. Een langdurige verstoring van de energievoorziening kan de energieprijzen sterker en langer dan momenteel verwacht doen toenemen. Deze factoren zouden de inkomens aantasten en bedrijven en huishoudens ontmoedigen om te investeren en uitgaven te doen. De rem op de groei zou verergeren als de afsluiting van belangrijke scheepvaartroutes zou leiden tot acute tekorten aan essentiële grondstoffen, waardoor bedrijven in het eurogebied ertoe gedwongen worden hun productie te beperken. Een verslechtering van het sentiment op de mondiale financiële markten kan de vraag verder temperen. Extra fricties in de internationale handel kunnen de verstoring van de aanbodketens versterken, de uitvoer afremmen en de consumptie en de investeringen verzwakken. Andere geopolitieke spanningen, in het bijzonder de ongerechtvaardigde oorlog van Rusland tegen Oekraïne, blijven een belangrijke bron van onzekerheid. De groei kan daarentegen hoger uitvallen als de economie zich beter blijkt aan te passen aan de verstoring door de oorlog in het Midden-Oosten of als het conflict sneller wordt opgelost dan momenteel verwacht. Bovendien kunnen de geplande uitgaven voor defensie en infrastructuur, productiviteitsverhogende hervormingen en de invoering van nieuwe technologieën door bedrijven in het eurogebied de groei meer dan verwacht opdrijven. Nieuwe handelsovereenkomsten en een diepere integratie van de gemeenschappelijke markt kunnen de groei eveneens sterker dan voorzien stimuleren.

De risico’s voor de inflatievooruitzichten zijn opwaarts gericht. Als de energieprijzen sterker en langer dan momenteel verwacht toenemen, zou de inflatie in het eurogebied verder stijgen. Dit kan worden versterkt en langer duren als de hogere energieprijzen sterker dan voorzien zouden doorwerken naar andere prijzen en de lonen, als de inflatieverwachtingen op langere termijn als reactie hierop zouden toenemen, of als de mondiale aanbodketens meer in het algemeen zouden worden verstoord. De huidige handelsspanningen kunnen ook leiden tot meer versnipperde mondiale aanbodketens, de toevoer van kritieke grondstoffen inperken en de capaciteitsbelemmeringen in de economie van het eurogebied vergroten. De inflatie kan daarentegen lager uitvallen als de economische effecten van de oorlog in het Midden-Oosten van kortere duur blijken te zijn dan momenteel verwacht of als de indirecte en tweederonde-effecten minder groot zouden zijn. Een toename van de volatiliteit en risicoaversie op de financiële markten kan de vraag drukken en zo ook de inflatie doen afnemen.

Financiële en monetaire omstandigheden

De oorlog in het Midden-Oosten heeft geleid tot aanzienlijke volatiliteit op de mondiale financiële markten. Over het geheel genomen blijven de financieringsvoorwaarden krapper dan vóór de oorlog.

De kosten voor de uitgifte van schuldfinanciering via de markt namen toe van 3,5% in februari tot 3,9% in maart. De rentetarieven voor bankleningen aan bedrijven – gebaseerd op gegevens van voor de oorlog – namen licht af tot 3,5% in februari, terwijl de hypotheekrente onveranderd bleef op 3,4%.

De groei op jaarbasis van de kredietverlening van banken aan bedrijven nam toe van 3,0% in februari tot 3,2% in maart, terwijl het groeitempo van de uitgifte van bedrijfsobligaties terugliep van 4,5% in februari tot 3,9% in maart. De kredietverleningscriteria voor bedrijfsleningen werden in het eerste kwartaal aangescherpt, zoals blijkt uit onze meest recente enquête naar de bancaire kredietverlening voor het eurogebied. Dit kwam vooral door de toename van de zorgen bij banken over de economische risico’s waarmee hun klanten te maken hebben. De vraag naar bedrijfsleningen nam in het eerste kwartaal licht af, vooral voor investeringen in vaste activa.

De hypothecaire kredietverlening nam toe met 3,1% in februari en met 3,0% in maart, bij een lichte verkrapping van de kredietverleningscriteria en ongewijzigde vraag.

Conclusie

De Raad van Bestuur heeft vandaag besloten de drie basisrentetarieven van de ECB ongewijzigd te laten. Wij committeren ons met het monetair beleid aan stabilisering van de inflatie op onze doelstelling van 2% op middellange termijn. We volgen een op data gebaseerde benadering per vergadering om de passende monetairbeleidskoers te bepalen. Onze rentebesluiten zullen gebaseerd zijn op onze beoordeling van de inflatievooruitzichten en de daarmee gepaard gaande risico’s in het licht van de binnenkomende economische en financiële gegevens, naast de dynamiek van de onderliggende inflatie en de kracht van de monetairbeleidstransmissie. We leggen ons niet bij voorbaat vast op een bepaald rentetraject.

We staan in elk geval klaar om alle instrumenten binnen ons mandaat aan te passen om ervoor te zorgen dat de inflatie zich duurzaam stabiliseert op onze doelstelling op middellange termijn en om de soepele transmissie van het monetair beleid te handhaven.

We zijn nu klaar om uw vragen te beantwoorden.

Voor de exacte bewoordingen van de door de Raad van Bestuur overeengekomen tekst wordt verwezen naar de Engelstalige versie.