KONFERENCJA PRASOWA

Christine Lagarde, prezes EBC
Luis de Guindos, wiceprezes EBC

Frankfurt nad Menem, 30 kwietnia 2026

Dzień dobry, wspólnie z panem wiceprezesem witamy Państwa na konferencji prasowej.

Rada Prezesów postanowiła dziś pozostawić trzy podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian. Podczas gdy napływające informacje były zasadniczo zgodne z naszą wcześniejszą oceną perspektyw inflacji, nasiliło się ryzyko wzrostu inflacji i ryzyko spadku wzrostu gospodarczego. Będziemy kształtować politykę pieniężną tak, żeby zapewnić stabilizację inflacji na docelowym poziomie 2% w średnim okresie.

Wojna na Bliskim Wschodzie doprowadziła do gwałtownego zwiększenia się cen energii, co powoduje wzrost inflacji i odbija się na nastrojach gospodarczych. Wpływ wojny na inflację i aktywność gospodarczą w średnim okresie będzie zależeć od intensywności i czasu trwania szoku związanego z cenami energii oraz skali jego pośrednich i wtórnych skutków. Im dłużej potrwa wojna i im dłużej ceny energii pozostaną wysokie, tym silniejszy będzie prawdopodobny wpływ na szerszą inflację i gospodarkę.

Pozostajemy w dobrej sytuacji i możemy poradzić sobie z obecną niepewnością. Strefa euro wkroczyła w ten okres szybkiego wzrostu cen energii z inflacją na poziomie zbliżonym do naszego celu wynoszącego 2%, a gospodarka w ostatnich kwartałach wykazała odporność. Długookresowe oczekiwania inflacyjne pozostają dobrze zakotwiczone, choć krótkookresowe oczekiwania inflacyjne znacznie wzrosły.

Będziemy uważnie monitorować sytuację i ustalać odpowiednie nastawienie polityki pieniężnej na podstawie danych i na bieżąco, z posiedzenia na posiedzenie. W szczególności decyzje dotyczące stóp procentowych będą uwzględniać naszą ocenę perspektyw inflacji i odnośnych czynników ryzyka, w świetle napływających danych gospodarczych i finansowych, a także dynamiki inflacji bazowej i siły transmisji polityki pieniężnej. Nie deklarujemy z góry określonej ścieżki stóp.

Podjęte dziś decyzje są przedstawione w komunikacie prasowym dostępnym na naszej stronie internetowej.

Wytłumaczę teraz bardziej szczegółowo, jak oceniamy rozwój sytuacji gospodarczej i inflacji, po czym objaśnię naszą ocenę warunków finansowych i monetarnych.

Aktywność gospodarcza

Gdy rozpoczęły się obecne zaburzenia, gospodarka strefy euro wykazywała pewną dynamikę. Według wstępnych szacunków flash Eurostatu realny PKB w pierwszym kwartale 2026 zwiększył się o 0,1%. Głównym czynnikiem pobudzającym wzrost pozostaje popyt wewnętrzny, który jest wspierany przez odporny rynek pracy. Perspektywy gospodarcze są jednak wysoce niepewne i będą zależeć od tego, jak długo potrwa wojna na Bliskim Wschodzie i jak silnie wpłynie ona na rynki energii i innych surowców, a także globalne łańcuchy dostaw.

Napływające informacje wskazują, że konflikt odbija się na aktywności gospodarczej. Z badań ankietowych wynika, że wzrost spowalnia, a niepewność konsumentów i przedsiębiorstw co do przyszłości zwiększyła się od wybuchu wojny. Dłuższe terminy dostaw i rosnące ceny nakładów wskazują, że łańcuchy dostaw zaczynają być pod presją.

Na przyszłość oczekuje się, że wysokie koszty energii będą nadal odbijać się na dochodach realnych i w rezultacie zwiększy się niechęć gospodarstw domowych i przedsiębiorstw do wydatków konsumpcyjnych i inwestycji. Podczas gdy bezrobocie w marcu wyniosło 6,2% i pozostało blisko rekordowo niskiego poziomu, popyt na pracę jeszcze się osłabił. Jednocześnie gospodarstwa domowe nadal korzystają z dobrej sytuacji finansowej, a inwestycjom powinny dalej sprzyjać większe wydatki publiczne na obronność i infrastrukturę oraz zwiększanie inwestycji w nowe technologie cyfrowe przez przedsiębiorstwa. Ten korzystny punkt wyjścia do pewnego stopnia łagodzi skutki wojny.

Rada Prezesów podkreśla, że należy pilnie wzmocnić gospodarkę strefy euro i jednocześnie utrzymać dobry stan finansów publicznych. Działania fiskalne w reakcji na szok związany z cenami energii powinny być tymczasowe, ukierunkowane i dopasowane. Reformy służące zwiększeniu potencjału wzrostowego strefy euro i przyspieszeniu transformacji energetycznej w celu zmniejszenia zależności od paliw kopalnych są ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Ukończenie budowy unii oszczędności i inwestycji ma kluczowe znaczenie dla finansowania innowacji oraz wsparcia transformacji cyfrowej i ekologicznej, a także poprawy produktywności. Cyfrowe euro i tokenizowany hurtowy pieniądz banku centralnego zwiększą autonomię strategiczną, konkurencyjność i integrację finansową Europy oraz będą sprzyjać innowacjom w płatnościach. Dlatego koniecznie należy szybko przyjąć rozporządzenie w sprawie ustanowienia cyfrowego euro. Dzięki uproszczeniu i harmonizacji przepisów w ramach jednolitego rynku UE europejskie firmy będą mogły się szybciej rozwijać.

Inflacja

Inflacja zwiększyła się do 3,0% w kwietniu z 2,6% w marcu i 1,9% w lutym. Wynikało to z szybkiego wzrostu cen energii spowodowanego wojną na Bliskim Wschodzie. Inflacja cen energii w kwietniu skoczyła do 10,9%, wobec 5,1% w marcu. Inflacja cen żywności w kwietniu wzrosła do 2,5%. Inflacja z wyłączeniem cen energii i żywności obniżyła się do 2,2% z 2,3% w marcu. Było to odzwierciedleniem spadku inflacji cen usług, która zmalała do 3,0% z 3,2% w marcu. Inflacja cen towarów zwiększyła się do 0,8% z 0,5% w marcu.

Wskaźniki inflacji bazowej w ostatnich miesiącach nie zmieniły się istotnie. Na tę chwilę badania ankietowe dotyczące oczekiwań płacowych i narzędzie EBC do monitorowania płac nadal wskazują na spadek kosztów pracy w 2026. Jednocześnie z badań ankietowych wynika, że zwiększają się inne składowe kosztów i oczekiwania dotyczące cen sprzedaży. Krótkookresowe oczekiwania inflacyjne znacznie wzrosły. Większość miar długookresowych oczekiwań inflacyjnych wynosi około 2%, co sprzyja ustabilizowaniu się inflacji na poziomie zbliżonym do celu w średnim okresie.

Wskutek wzrostu cen energii inflacja pozostanie znacznie powyżej 2% w krótkim okresie. W miarę wydłużania się okresu wysokich cen energii nasila się prawdopodobne oddziaływanie – za sprawą pośrednich i wtórnych skutków – na szerszą inflację. Będziemy więc uważnie monitorować skalę i trwałość wzrostu cen energii oraz to, jak przekłada się on na kształtowanie się cen i płac, oczekiwania inflacyjne i ogólną dynamikę gospodarczą.

Ocena ryzyka

W bilansie ryzyka dla perspektyw wzrostu gospodarczego przeważają czynniki spadkowe. Jednym ze źródeł ryzyka spadkowego dla gospodarki strefy euro pozostaje wojna na Bliskim Wschodzie, która przyczynia się do zmienności polityki na świecie. Przedłużające się zakłócenia w dostawach energii mogłyby doprowadzić do większego i bardziej długotrwałego wzrostu cen energii, niż się obecnie przewiduje. W rezultacie zmalałyby dochody, a firmy i gospodarstwa domowe byłyby bardziej niechętne do inwestycji i wydatków. Osłabiające oddziaływanie na wzrost gospodarczy nasiliłoby się, gdyby zamknięcie głównych szlaków żeglugowych spowodowało poważny niedobór kluczowych nakładów, który zmusiłby firmy ze strefy euro do ograniczenia produkcji. Spadek nastrojów na światowych rynkach finansowych może jeszcze zmniejszyć popyt. Dodatkowe napięcia w handlu międzynarodowym mogą zaostrzyć zakłócenia w łańcuchach dostaw, ograniczyć eksport oraz osłabić spożycie i inwestycje. Poważnym źródłem niepewności pozostają inne napięcia geopolityczne, zwłaszcza związane z nieuzasadnioną wojną Rosji przeciwko Ukrainie. Wzrost gospodarczy może natomiast okazać się wyższy, jeśli gospodarka wykaże większą zdolność przystosowania się do zakłóceń spowodowanych przez wojnę na Bliskim Wschodzie lub jeśli konflikt zostanie rozwiązany szybciej, niż się obecnie oczekuje. Ponadto czynnikami skutkującymi wzrostem silniejszym od przewidywanego mogą być planowane wydatki na obronność i infrastrukturę, reformy służące zwiększeniu produktywności oraz wdrożenie nowych technologii w firmach ze strefy euro. Do pobudzenia wzrostu ponad obecne oczekiwania mogą się także przyczynić nowe umowy handlowe i pogłębienie integracji jednolitego rynku.

W bilansie ryzyka dla perspektyw inflacji przeważają czynniki wzrostowe. Jeśli wzrost cen energii byłby większy i bardziej długotrwały, niż się obecnie przewiduje, inflacja w strefie euro jeszcze by się zwiększyła. Gdyby wyższe ceny energii przełożyły się na inne ceny i płace w większym stopniu, niż się oczekuje, gdyby długookresowe oczekiwania inflacyjne w rezultacie wzrosły lub gdyby globalne łańcuchy dostaw zostały zakłócone w szerszym stopniu, inflacja mogłaby się nasilić i stać bardziej uporczywa. Trwające napięcia handlowe mogą także skutkować większą fragmentacją globalnych łańcuchów dostaw, zmniejszeniem dostaw surowców krytycznych oraz większym ograniczeniem mocy produkcyjnych w gospodarce strefy euro. Inflacja może natomiast okazać się niższa, jeśli gospodarcze skutki wojny na Bliskim Wschodzie będą bardziej krótkotrwałe, niż się obecnie oczekuje, lub jeśli pośrednie i wtórne skutki będą mniej wyraźne. Wzrost zmienności i niechęci do podejmowania ryzyka na rynkach finansowych może odbić się na popycie, a przez to skutkować także niższą inflacją.

Warunki finansowe i monetarne

Wojna na Bliskim Wschodzie spowodowała dużą zmienność na światowych rynkach finansowych. Ogólnie warunki finansowe pozostają bardziej zaostrzone niż przed wojną.

Koszt emisji długu rynkowego wzrósł do 3,9% w marcu z 3,5% w lutym. Oprocentowanie kredytów bankowych dla firm – na podstawie danych sprzed wojny – obniżyło się do 3,5% w lutym, podczas gdy oprocentowanie kredytów hipotecznych pozostało na poziomie 3,4%.

Roczna dynamika kredytów bankowych dla firm zwiększyła się do 3,2% w marcu z 3,0% w lutym, podczas gdy dynamika emisji obligacji przedsiębiorstw spadła do 3,9% z 4,5% w lutym. Z naszego najnowszego badania akcji kredytowej banków ze strefy euro wynika, że standardy kredytowe dla firm w pierwszym kwartale się zaostrzyły. Powodem tego zaostrzenia było to, że banki stają się coraz bardziej zaniepokojone ryzykiem ekonomicznym, z jakim mierzą się ich klienci. Popyt na kredyty dla firm w pierwszym kwartale nieco się zmniejszył, zwłaszcza jeśli chodzi o nakłady na środki trwałe.

Dynamika kredytów hipotecznych wyniosła w marcu 3,0%, wobec 3,1% w lutym, w warunkach niewielkiego zaostrzenia standardów kredytowych i niezmienionego popytu.

Podsumowanie

Rada Prezesów postanowiła dziś pozostawić trzy podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian. Będziemy kształtować politykę pieniężną tak, żeby zapewnić stabilizację inflacji na docelowym poziomie 2% w średnim okresie. Będziemy ustalać odpowiednie nastawienie polityki pieniężnej na podstawie danych i na bieżąco, z posiedzenia na posiedzenie. Decyzje dotyczące stóp procentowych będą uwzględniać naszą ocenę perspektyw inflacji i odnośnych czynników ryzyka, w świetle napływających danych gospodarczych i finansowych, a także dynamiki inflacji bazowej i siły transmisji polityki pieniężnej. Nie deklarujemy z góry określonej ścieżki stóp.

Niezależnie od sytuacji jesteśmy gotowi odpowiednio dostosowywać wszystkie instrumenty w ramach swojego mandatu, by doprowadzić do trwałego ustabilizowania się inflacji na średniookresowym docelowym poziomie i utrzymać płynną transmisję polityki pieniężnej.

Odpowiemy teraz chętnie na Państwa pytania.

Dosłowny tekst przyjęty przez Radę Prezesów znajduje się w wersji angielskiej.