Menu

Strategia Eurosystemu w sprawie gotówki

Banknoty i monety euro są jedynym prawnym środkiem płatniczym w strefie euro, a gotówka to jedyna forma pieniądza emitowanego przez organy publiczne, do której mają bezpośredni dostęp wszyscy obywatele, dzięki czemu zapewnia im ona niezależność, chroni prywatność i sprzyja włączeniu społecznemu. Do podstawowych zadań EBC i krajowych banków centralnych ze strefy euro – nazywanych łącznie Eurosystemem – należy zapewnienie ludziom i firmom płynnego zaopatrzenia w pieniądz gotówkowy i możliwości płacenia gotówką. Chronimy przyszłość tej formy pieniądza na kilka sposobów.

Banknoty są częścią naszej gospodarki, naszej tożsamości i naszej kultury. W EBC naszym ogromnym obowiązkiem jest dbać o to, żeby ludzie nadal mieli do nich zaufanie.

Christine Lagarde, prezes EBC

Zapewniamy dostępność gotówki euro

Eurosystem dba o to, żeby społeczeństwo zawsze miało dostęp do banknotów i monet euro. Wszystkie krajowe banki centralne świadczą w swoich krajach bezpłatne usługi gotówkowe, a jednocześnie starają się utrzymać koszt obiegu gotówki na jak najniższym poziomie. Ponieważ duża część naszych banknotów znajduje się poza strefą euro, mamy na uwadze także potrzeby rynków międzynarodowych. Nawet jeżeli w przyszłości pojawi się cyfrowe euro, będzie ono istnieć obok, a nie zamiast gotówki.

Staramy się, żeby każdy miał dostęp do usług gotówkowych

Eurosystem chce, żeby osoby fizyczne i firmy mogły swobodnie korzystać ze swoich pieniędzy niezależnie od tego, jakie mają preferencje i potrzeby w zakresie metod płacenia. Zatem na instytucjach kredytowych spoczywa społeczny obowiązek zapewnienia ludziom i firmom usług gotówkowych, w tym – możliwości dokonywania wypłat gotówki bez opłat lub za jedynie umiarkowaną opłatą. Wspieramy także firmy detaliczne, które świadczą uzupełniające usługi gotówkowe typu cashback (pobranie gotówki po zapłacie kartą) lub umożliwiają wypłacanie niewielkich kwot i składanie depozytów w gotówce. Ponadto pomagamy sektorowi bankowemu w razie nagłego wzrostu zapotrzebowania na banknoty oraz pilnujemy, żeby gotówka mogła stanowić awaryjny instrument płatniczy w razie przejściowej niedostępności płatności elektronicznych.

Zapewniamy powszechną akceptowalność gotówki

W strefie euro gotówka wciąż jest głównym sposobem płacenia w transakcjach detalicznych, więc Eurosystem uważa jej powszechną akceptowalność za niezbędną cechę systemu płatniczego i statusu gotówki euro jako prawnego środka płatniczego. Dlatego pilnuje, żeby konsumenci mieli swobodny wybór metody płacenia. Ponadto dzięki akceptowalności gotówki osoby niemające dostępu do płatności elektronicznych nie będą pokrzywdzone. Firmy usługowe, handlowe i inne działające w sferze publicznej nie mogą odmawiać przyjmowania zapłaty w gotówce, chyba że wynika to z przepisów prawa lub wszystkie strony uzgodnią z góry inną metodę płacenia.

Tworzymy innowacyjne, dobrze zabezpieczone banknoty euro

Eurosystem opracowuje dobrze zabezpieczone banknoty, które dzięki zastosowaniu najnowszych i najskuteczniejszych technologii będą wysoce odporne na fałszowanie oraz łatwe do sprawdzenia. Dbamy o to, żeby banknoty w obiegu były autentyczne i wysokiej jakości oraz wyznaczamy bankom i podmiotom obsługującym obieg gotówki ścisłe standardy dotyczące ich sprawdzania i weryfikacji. Program PERICLES, prowadzony przez Komisję Europejską, zachęca także do rozwijania zabezpieczeń monet euro na potrzeby potencjalnej przyszłej modernizacji istniejących nominałów. I wreszcie – dbamy o to, żeby banknoty euro miały wzór, z którym Europejczycy mogą się identyfikować.

Dbamy, żeby banknoty były bezpieczne i zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju

W trosce o bezpieczeństwo użytkowników Eurosystem analizuje potencjalny wpływ produkcji i obiegu banknotów na zdrowie ludności oraz prowadzi badania i testy naukowe w tym zakresie. Obserwujemy także ślad ekologiczny banknotów, szukając możliwości zmniejszenia ich oddziaływania na środowisko przez włączanie nowych produktów i procesów. Chodzi o to, żeby zarówno same banknoty, jak i procesy związane z ich produkcją były w maksymalnym stopniu zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju i przyjazne dla środowiska.