Η ΕΚΤ παρουσιάζει την πρόοδο προς την υιοθέτηση του ευρώ

24 Ιουνίου 2026

• H έκθεση που δημοσιεύεται ανά διετία αξιολογεί την πρόοδο προς την υιοθέτηση του ευρώ στην Τσεχία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σουηδία.
• Οι υπό εξέταση χώρες παρουσιάζουν οικονομική ανθεκτικότητα σε εξωτερικές διαταραχές, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με εμπόδια στην πορεία προς την υιοθέτηση του ευρώ.
• Οι τάσεις του πληθωρισμού είναι ανάμικτες, ενώ η δημοσιονομική κατάσταση επιδεινώνεται στις περισσότερες χώρες.
• Η νομοθεσία και των πέντε χωρών δεν είναι πλήρως συμβατή με τις νομικές απαιτήσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.

Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) που δεν συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ έχουν σημειώσει περιορισμένη πρόοδο ως προς την οικονομική σύγκλιση με τη ζώνη του ευρώ από το 2024 και μετά, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη σύγκλιση (2026), η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα. Ένας βασικός παράγοντας που επιδρά ανασταλτικά στην οικονομική σύγκλιση είναι οι οικονομικές επιπτώσεις εξωτερικών διαταραχών, όπως ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις και η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Παρά τις εξωτερικές αυτές προκλήσεις, η οικονομική δραστηριότητα στις υπό εξέταση χώρες επέδειξε ανθεκτικότητα, αλλά ο ρυθμός ανάπτυξης διαφέρει από χώρα σε χώρα. Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, οι οικονομικές προοπτικές σκιάζονται από τις αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συντέλεσε στην ενίσχυση της μεταβλητότητας των παγκόσμιων αγορών ενέργειας και στην αύξηση του κόστους της ενέργειας, επιτείνοντας την αβεβαιότητα σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές. Οι εξελίξεις αυτές είχαν ήδη ορατές επιδράσεις στον πληθωρισμό και το οικονομικό κλίμα και ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την αύξηση του προϊόντος στο μέλλον. Ενώ ο βαθμός ευαισθησίας και άμεσης έκθεσης αυτών των οικονομιών σε ενεργειακές διαταραχές έχει υποχωρήσει με την πάροδο του χρόνου και είναι επί του παρόντος χαμηλότερος από ό,τι το 2022, οι μεσοπρόθεσμες οικονομικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της τρέχουσας ενεργειακής διαταραχής, καθώς και από την έκταση των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεών της.

Όσον αφορά το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών, τρεις από τις πέντε υπό εξέταση χώρες κατέγραψαν μέσο δωδεκάμηνο ρυθμό πληθωρισμού πάνω από την τιμή αναφοράς του 2,7%. Ο πληθωρισμός ήταν σημαντικά υψηλότερος από την τιμή αναφοράς στη Ρουμανία και υψηλότερος, αν και σε μικρότερο βαθμό, στην Ουγγαρία και την Πολωνία. Στην Τσεχία και τη Σουηδία, ο πληθωρισμός ήταν χαμηλότερος από την τιμή αναφοράς (Διάγραμμα 1). Η τιμή αναφοράς βασίζεται στα τρία κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις κατά τους τελευταίους 12 μήνες, δηλαδή την Κύπρο (0,9%), τη Γαλλία (1,2%) και τη Δανία (1,6%), και υπολογίζεται με βάση τους μέσους ρυθμούς πληθωρισμού τους κατά τους τελευταίους 12 μήνες συν 1½ ποσοστιαίες μονάδες. Κανένα από τα κράτη-μέλη δεν χαρακτηρίστηκε ως ακραία περίπτωση προκειμένου να εξαιρεθεί από τον υπολογισμό της τιμής αναφοράς.

Διάγραμμα 1

Πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ

(μέσες ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

Διάγραμμα 2

Πλεόνασμα (+) ή έλλειμμα (-) γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

Το δημοσιονομικό έλλειμμα επιδεινώθηκε στις περισσότερες χώρες στο διάστημα που μεσολάβησε από την Έκθεση για τη Σύγκλιση του 2024, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα οι λόγοι του χρέους προς το ΑΕΠ αυξήθηκαν σημαντικά. Το 2025 η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Ρουμανία υπερέβησαν την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα (Διάγραμμα 2). Ο λόγος του ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ το 2025 ήταν χαμηλότερος ή αρκετά χαμηλότερος από την τιμή αναφοράς του 60% σε όλες τις υπό εξέταση χώρες εκτός από την Ουγγαρία. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2026 ο λόγος του χρέους θα αυξηθεί πάνω από την τιμή αναφοράς τόσο στην Πολωνία όσο και στη Ρουμανία.

Ο αριθμός των χωρών που υπόκεινται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος αυξήθηκε σε τρεις στο διάστημα που μεσολάβησε από την Έκθεση για τη Σύγκλιση του 2024, καθώς μετά τη Ρουμανία προστέθηκαν σε αυτήν τη διαδικασία η Ουγγαρία και η Πολωνία – και καμία από αυτές τις χώρες δεν προβλέπεται να μειώσει το έλλειμμά της κάτω από την τιμή αναφοράς 3% του ΑΕΠ πριν από το τέλος του 2027, σύμφωνα με τις προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Ρουμανία εξακολουθεί να υπόκειται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, η οποία ξεκίνησε το 2020 και για την οποία η προθεσμία διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος παρατάθηκε έως το 2030. Διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος ξεκίνησαν επίσης για την Ουγγαρία και την Πολωνία τον Ιούλιο του 2024 με βάση ελλείμματα υψηλότερα της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ το 2023 – τα οποία ανέρχονταν σε 4,7% και 7,3% αντίστοιχα – και οι προθεσμίες για τη διόρθωσή τους είχαν οριστεί για το 2026 και το 2028 αντίστοιχα.

Όσον αφορά το κριτήριο της συναλλαγματικής ισοτιμίας, κανένα από τα νομίσματα των υπό εξέταση χωρών δεν συμμετέχει στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ) και ορισμένα από αυτά παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις έναντι του ευρώ τα τελευταία έτη (Διάγραμμα 3).

Όσον αφορά τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, τρεις από τις πέντε υπό εξέταση χώρες κατέγραψαν μέσο δωδεκάμηνο μακροπρόθεσμο επιτόκιο πάνω από την τιμή αναφοράς του 5,1% (Διάγραμμα 4). Πρόκειται για την Πολωνία (5,4%), την Ουγγαρία (6,7%) και τη Ρουμανία (6,7%), των οποίων τα μακροπρόθεσμα επιτόκια διαμορφώθηκαν επίσης σε επίπεδο υψηλότερο από την τιμή αναφοράς που περιλάμβανε η Έκθεση για τη Σύγκλιση 2024. Η τιμή αναφοράς βασίζεται στον δωδεκάμηνο μέσο όρο των μακροπρόθεσμων επιτοκίων των τριών κρατών μελών με τους χαμηλότερους ρυθμούς πληθωρισμού, δηλαδή της Δανίας (2,6%), της Κύπρου (3,1%) και της Γαλλίας (3,5%). Άρα το μέσο επιτόκιο είναι 3,1% και, αφού προστεθούν 2 ποσοστιαίες μονάδες, προκύπτει τιμή αναφοράς 5,1%.

Διάγραμμα 3

Διμερείς συναλλαγματικές ισοτιμίες έναντι του ευρώ

(δείκτης: μέσος όρος Ιουνίου 2024 = 100, ημερήσια στοιχεία, 1 Ιουνίου 2024 - 17 Ιουνίου 2026)

Διάγραμμα 4

Μακροπρόθεσμα επιτόκια

(ποσοστά %, ετήσιος μέσος όρος)

Η ποιότητα των θεσμών είναι σημαντική για τη διατηρησιμότητα της σύγκλισης. Η ενίσχυση των θεσμών και της διακυβέρνησης θα αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη, ιδίως στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία. Με εξαίρεση τη Σουηδία, οι δείκτες που δημοσιεύονται από διεθνείς οργανισμούς υποδηλώνουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για να καλυφθεί το κενό που παρουσιάζουν οι υπό εξέταση χώρες όσον αφορά την ποιότητα των θεσμών και της διακυβέρνησής τους.

Όσον αφορά τη συμβατότητα της εθνικής νομοθεσίας με τις Συνθήκες και το Καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ, καμία από τις πέντε υπό εξέταση χώρες δεν ήταν πλήρως συμβατή με τις απαιτήσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στον κ. Benoit Deeg, τηλ.: +49 172 1683704.

Σημειώσεις

• H Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Σύγκλιση
• Η Έκθεση της ΕΚΤ για τη Σύγκλιση εξετάζει την οικονομική και νομική σύγκλιση των κρατών μελών της ΕΕ που δεν συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ και για τις οποίες ισχύει παρέκκλιση, κάθε δύο έτη ή κατόπιν αιτήματος συγκεκριμένης χώρας. Αξιολογεί τον βαθμό διατηρήσιμης οικονομικής σύγκλισης με τη ζώνη του ευρώ, κατά πόσον η εθνική νομοθεσία είναι συμβατή με το νομικό πλαίσιο της ΕΕ και κατά πόσον οι αντίστοιχες εθνικές κεντρικές τράπεζες πληρούν τις καταστατικές απαιτήσεις. Λόγω της ρήτρας «εξαίρεσης» (opt-out) που της έχει δοθεί, η Δανία δεν συμπεριλαμβάνεται στην αξιολόγηση εκτός αν το ζητήσει η ίδια.
• Η καταληκτική ημερομηνία για τα στατιστικά στοιχεία που περιέχονται στην παρούσα Έκθεση για τη Σύγκλιση ήταν η 17η Ιουνίου 2026. Για τα κριτήρια της σταθερότητας των τιμών και των μακροπρόθεσμων επιτοκίων, η περίοδος αναφοράς είναι από τον Ιούνιο του 2025 μέχρι τον Μάιο του 2026. Για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, η περίοδος αναφοράς είναι από τις 18 Ιουνίου 2024 μέχρι τις 17 Ιουνίου 2026. Τα ιστορικά στοιχεία για τις δημοσιονομικές θέσεις καλύπτουν την περίοδο μέχρι και το 2025. Οι προβλέψεις βασίζονται στις Οικονομικές Προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Άνοιξη 2026) και στα πιο πρόσφατα προγράμματα σύγκλισης των ενδιαφερόμενων χωρών, καθώς και σε άλλες πληροφορίες που θεωρούνται χρήσιμες για την προσανατολισμένη προς το μέλλον αξιολόγηση της διατηρησιμότητας της σύγκλισης.