Το νόμισμα της Ευρώπης εξελίσσεται ούτως ώστε να διατηρείται η ελευθερία πληρωμών

Εισαγωγική δήλωση του Piero Cipollone, μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 2026

Με μεγάλη μου χαρά βρίσκομαι ξανά ενώπιον σας για να συζητήσουμε για το ψηφιακό ευρώ.

Θεωρώ ενθαρρυντική τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) στις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη δέσμη για το ενιαίο νόμισμα και ευελπιστώ ότι στο εγγύς μέλλον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα εγκρίνει τη θέση του για αυτήν τη σημαντική πρωτοβουλία.

Σήμερα θα ξεκινήσω την ομιλία μου εξετάζοντας το σημαντικό ζήτημα όσον αφορά τη διασφάλιση της πρόσβασης σε μετρητά, το οποίο επισημάνατε και εσείς πριν από λίγους μήνες στο ψήφισμά σας σχετικά με την Ετήσια Έκθεση της ΕΚΤ.^[1] Στη συνέχεια, θα επικεντρωθώ σε δύο βασικές εξελίξεις που σημειώθηκαν στο έργο του ψηφιακού ευρώ μετά την τελευταία μας συνεδρίαση τον Μάρτιο: η πρώτη αφορά τις συμφωνίες που υπογράψαμε με τους ευρωπαϊκούς φορείς καθορισμού προτύπων και η δεύτερη τις περαιτέρω προετοιμασίες για το πιλοτικό πρόγραμμα που θα πραγματοποιηθεί το επόμενο έτος.

Ενίσχυση της ελευθερίας των ανθρώπων να χρησιμοποιούν μετρητά

Η διασφάλιση ότι οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να έχουν την ελευθερία να χρησιμοποιούν μετρητά βρίσκεται στον πυρήνα του έργου μας ως κεντρικής τράπεζας.

Ως εκ τούτου, εκφράζουμε την ικανοποίησή μας για το γεγονός ότι οι νομοθετικές προτάσεις σχετικά με το καθεστώς νόμιμου χρήματος των μετρητών καθώς και το ψηφιακό ευρώ αντιμετωπίζονται ως ενιαία δέσμη. Κατ' αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται η ιδέα ότι τα μετρητά σε ευρώ και το ψηφιακό ευρώ είναι το ίδιο νόμισμα – η χρήση τους στηρίζεται απλώς σε διαφορετικές τεχνολογίες.

Υποστηρίζουμε σθεναρά την πρόταση σχετικά με το καθεστώς νόμιμου χρήματος των μετρητών, καθώς διασφαλίζει την αποδοχή και τη διαθεσιμότητά τους και, τελικά, ευθυγραμμίζει τις πολιτικές όσον αφορά τα μετρητά σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.^[2]

Η δέσμευσή μας για τα μετρητά αντανακλάται επίσης στον εν εξελίξει επανασχεδιασμό των τραπεζογραμματίων ευρώ. Το νέο σχέδιο θα βασίζεται είτε στο θέμα «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» είτε στο θέμα «Ποταμοί και πτηνά».^[3] Προσδοκούμε ότι θα λάβουμε την απόφασή μας για το τελικό σχέδιο μέχρι το τέλους αυτού του έτους. Προετοιμαζόμαστε να θέσουμε σε κυκλοφορία τις πρώτες ονομαστικές αξίες της νέας σειράς τραπεζογραμματίων στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Θα ενσωματώνουν ενισχυμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας και θα παράγονται με πιο βιώσιμα υλικά και μεθόδους παραγωγής.

Όπως ανέφερα, τα μετρητά και το ψηφιακό ευρώ, συνδυαστικά, κατοχυρώνουν τη νομισματική κυριαρχία και την ελευθερία επιλογής κατά τη διενέργεια πληρωμών.

Συμφωνίες με ευρωπαϊκούς φορείς καθορισμού προτύπων

Σε ό,τι αφορά το ψηφιακό ευρώ, θα ήθελα να σας πω δύο λόγια για τις εργασίες μας σχετικά με τα πρότυπα.

Τα πρότυπα είναι η γλώσσα της τεχνολογίας, η οποία επιτρέπει στις κάρτες πληρωμών, στα τηλέφωνα και στα τερματικά να επικοινωνούν απρόσκοπτα. Όπως ακριβώς μια κοινή ομιλούμενη γλώσσα επιτρέπει στους ανθρώπους να κατανοούν ο ένας τον άλλο, τα πρότυπα διασφαλίζουν ότι τα συστήματα πληρωμών λειτουργούν ομαλά, με ασφάλεια και διασυνοριακά.

Σήμερα, η Ευρώπη εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τα πρότυπα αποκλειστικής χρήσης που ελέγχονται από τα διεθνή σχήματα καρτών.^[4] Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα επέκτασης των ευρωπαϊκών λύσεων, καθώς εξαρτώνται από αυτά τα μη ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι ευρωπαϊκές λύσεις είναι υποχρεωμένες είτε να πληρώνουν για τη χρήση αυτών των ξένων προτύπων είτε να πείθουν τον έμπορο να χρησιμοποιεί ευρωπαϊκά πρότυπα που επί του παρόντος έχουν περιορισμένη εμβέλεια, κάτι που και στις δύο περιπτώσεις είναι δαπανηρό και αναποτελεσματικό.

Ωστόσο, το ψηφιακό ευρώ, χάρη στο καθεστώς του ως νόμιμου χρήματος, θα παρέχει ενιαία ανοικτά πρότυπα σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, διασφαλίζοντας ότι όλες οι κάρτες πληρωμών, τα τηλέφωνα και τα τερματικά θα ομιλούν την ίδια ευρωπαϊκή γλώσσα την οποία έχουμε δημιουργήσει εμείς και η οποία μας ανήκει. Αξιοποιώντας τα πρότυπα του ψηφιακού ευρώ, οι ευρωπαϊκές ιδιωτικές λύσεις πληρωμών θα μπορούν επίσης να επεκταθούν σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και να διαφοροποιούν περιπτώσεις χρήσεων χωρίς να απαιτούνται περαιτέρω τεχνικές επικαιροποιήσεις τερματικών στο σημείο πώλησης. Αυτό είναι ένα σαφές παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το ψηφιακό ευρώ συμπληρώνει και ωφελεί τις ιδιωτικές λύσεις.

Τον Μάιο υπογράψαμε συμφωνίες συνεργασίας με τρεις ευρωπαϊκούς οργανισμούς καθορισμού προτύπων, παρέχοντας έτσι εγκαίρως στην αγορά τις σχετικές αποσαφηνίσεις για τα πρότυπα που θα χρησιμοποιεί το ψηφιακό ευρώ και πάνω στα οποία οι ιδιωτικοί φορείς λειτουργίας μπορούν ήδη να αρχίσουν με ασφάλεια να αναπτύσσουν τις λύσεις τους.^[5]

Θα χρησιμοποιήσουμε εκ νέου αυτά τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά ανοικτά πρότυπα για την επεξεργασία των πληρωμών με ψηφιακό ευρώ που διενεργούνται σε απευθείας σύνδεση (online). Αυτά τα πρότυπα προσδιορίστηκαν σε στενή συνεργασία με τους συμμετέχοντες στην αγορά μέσω της Ομάδας Ανάπτυξης Εγχειριδίου Κανόνων για το ψηφιακό ευρώ.^[6]

Αυτή η έγκαιρη αποσαφήνιση έχει άμεσα οφέλη ως προς το γεγονός ότι μειώνει το κόστος προσαρμογής για την αγορά και διευκολύνει τη συντονισμένη υιοθέτηση. Για παράδειγμα, δεδομένου ότι οι έμποροι είναι υποχρεωμένοι να επικαιροποιούν περιοδικά τα τερματικά πληρωμών που διαθέτουν, μπορούν ήδη να λάβουν υπόψη αυτά τα πρότυπα στην επόμενη επικαιροποίησή τους. Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών μπορούν να ευθυγραμμίσουν τα σχέδια ανάπτυξης των δικών τους λύσεων πληρωμών αντίστοιχα.

Ωστόσο, η σαφήνεια τεχνικής φύσεως δεν επαρκεί από μόνη της. Μόνο οι συννομοθέτες μπορούν να παράσχουν ασφάλεια δικαίου ότι αυτά τα πρότυπα θα ισχύουν σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, με τη θέσπιση ενός ψηφιακού ευρώ που θα έχει το καθεστώς νόμιμου χρήματος.

Είναι επομένως ουσιώδες να σημειωθεί έγκαιρη πρόοδος σε ό,τι αφορά το νομοθετικό πλαίσιο.^[7] Θα μπορούν έτσι να υλοποιηθούν τα οφέλη αυτών των προτύπων και οι ευρωπαϊκοί φορείς θα μπορούν να επεκταθούν ακόμη και πριν από την έκδοση του ψηφιακού ευρώ, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην αυτονομία μας όσον αφορά τις πληρωμές.

Επιλογή συμμετεχόντων στο πιλοτικό πρόγραμμα για το ψηφιακό ευρώ

Προετοιμαζόμαστε επίσης για το πιλοτικό πρόγραμμα.

Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος θα χρησιμοποιήσουμε την υποδομή που αναπτύσσουμε, θα επικυρώσουμε τη λειτουργικότητά της σε πραγματικές συνθήκες και θα μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε παρατηρήσεις από όλους τους συμμετέχοντες.^[8]

Τους τελευταίους μήνες δημοσιεύσαμε έγγραφα τεκμηρίωσης στον δικτυακό μας τόπο και συνεργαστήκαμε ενεργά με συμμετέχοντες στην αγορά που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα.^[9]

Στα μέσα Μαΐου, έληξε η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που επιθυμούσαν να συμμετάσχουν.^[10] Λάβαμε περισσότερες από 50 αιτήσεις, τις οποίες υποβάλουμε τώρα σε αξιολόγηση. Οι αιτήσεις που λάβαμε παρουσιάζουν ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ των επιχειρηματικών μοντέλων, συμπεριλαμβανομένων των μικρότερων και μεγαλύτερων τραπεζών, των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών αποδοχής και διανομής και της κάλυψης των χωρών.

Θα ανακοινώσουμε τον Ιούλιο τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που θα επιλεγούν, με σκοπό να ξεκινήσει η ανάπτυξη του προγράμματος το γ΄ τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Το πιλοτικό πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει το β΄ εξάμηνο του 2027.

Συμπέρασμα

Θα ήθελα τώρα να ολοκληρώσω την ομιλία μου.

Την 1η Ιανουαρίου 2027 θα εορτάσουμε την 25η επέτειο της θέσης σε κυκλοφορία των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων ευρώ. Με την ολοκλήρωση μέχρι τότε των τριμερών διαλόγων και την έγκριση της δέσμης μέτρων για το ενιαίο νόμισμα – συμπεριλαμβανομένου τόσο του καθεστώτος νόμιμου χρήματος των μετρητών όσο και των αρχείων για το ψηφιακό ευρώ – θα στείλουμε ένα ισχυρό, συμβολικό μήνυμα ότι τα μετρητά και το ψηφιακό ευρώ αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Θα δείξουμε πώς εξελίσσεται το νόμισμα που εκδίδουμε στην Ευρώπη ούτως ώστε να διατηρείται η ελευθερία πληρωμών – είτε με μετρητά είτε με ψηφιακό ευρώ.

Τώρα έχουν σειρά οι ερωτήσεις σας.