Het geld van Europa ontwikkelt zich zodat mensen de vrijheid houden te betalen zoals ze willen

Inleidende verklaring door Piero Cipollone, directielid van de ECB, voor de Commissie economische en monetaire zaken van het Europees Parlement

Brussel, 3 juni 2026

Het is mij een genoegen hier weer te zijn om met u in gesprek te gaan over de digitale euro.

Ik ben verheugd over de goede vooruitgang die is geboekt met de onderhandelingen over het pakket voor de gemeenschappelijke munt door de ECON-commissie en ik kijk ernaar uit dat het Europees Parlement in de nabije toekomst zijn standpunt over dit belangrijke initiatief zal bepalen.

Vandaag wil ik echter beginnen met de belangrijke kwestie van het waarborgen van de toegang tot contant geld, die u enkele maanden geleden hebt benadrukt in uw resolutie over het Jaarverslag van de ECB.^[1] Vervolgens zal ik ingaan op twee belangrijke updates van het project voor de digitale euro sinds onze laatste vergadering in maart: ten eerste de overeenkomsten die we hebben gesloten met Europese normeringsinstellingen en, ten tweede, de verdere voorbereidingen voor het proefproject van volgend jaar.

Versterking van de vrijheid van mensen om contant geld te gebruiken

Ervoor zorgen dat mensen de vrijheid behouden om contant geld te gebruiken is de kern van ons werk als centrale bank.

We verwelkomen dan ook het feit dat de wetgevingsvoorstellen voor contant geld als wettig betaalmiddel en voor de digitale euro als één pakket zijn behandeld. Dit versterkt het begrip dat het bij contant geld en de digitale euro om hetzelfde geld gaat – alleen de gehanteerde technologie verschilt.

Wij staan volledig achter het voorstel over contant geld als wettig betaalmiddel, aangezien het de acceptatie en de beschikbaarheid ervan waarborgt en eindelijk zorgt voor afstemming van het contantgeldbeleid binnen het hele eurogebied.^[2]

Onze inzet voor contant geld komt ook tot uiting in het huidige ontwerpproces voor nieuwe eurobankbiljetten. Het nieuwe ontwerp zal gebaseerd zijn op ‘Europese cultuur’ of ‘Rivieren en vogels’.^[3] We verwachten eind dit jaar een besluit te nemen over het uiteindelijke thema. We bereiden ons erop voor om aan het begin van de jaren 2030 de eerste coupures van de nieuwe serie bankbiljetten uit te kunnen geven. Ze zullen verbeterde veiligheidskenmerken hebben en worden geproduceerd met behulp van duurzamere materialen en productiemethoden.

Zoals ik al zei, garanderen contant geld en de digitale euro samen de monetaire soevereiniteit en keuzevrijheid bij betalingen.

Overeenkomsten met Europese normeringsinstellingen

Wat de digitale euro betreft, wil ik graag kort iets zeggen over onze werkzaamheden op het gebied van standaarden.

Standaarden zijn de technische aspecten die maken dat betaalkaarten, telefoons en betaalterminals naadloos met elkaar kunnen communiceren. Net zoals mensen die een gesproken taal delen elkaar begrijpen, zorgen standaarden ervoor dat het betalingsverkeer soepel, veilig en grensoverschrijdend functioneert.

Op dit moment is Europa sterk afhankelijk van de bedrijfsspecifieke standaarden die door internationale kaartsystemen worden beheerd.^[4] Dit beperkt de schaalbaarheid voor Europese oplossingen, aangezien ze afhankelijk zijn van deze niet-Europese standaarden. De Europese oplossingen moeten ofwel betalen voor het gebruik van deze buitenlandse standaarden, ofwel de winkelier ervan overtuigen gebruik te maken van Europese standaarden met een momenteel beperkt bereik. Beide opties zijn duur en inefficiënt.

Dankzij de status van wettig betaalmiddel zal de digitale euro uniforme open standaarden in het hele eurogebied bieden, zodat alle betaalkaarten, telefoons en terminals dezelfde Europese taal spreken, die we zelf hebben gecreëerd en die we in eigen handen hebben. Door efficiënt gebruik te maken van de standaarden voor de digitale euro, kunnen private Europese betaaldienstverleners ook uitbreiden naar het hele eurogebied en toepassingen diversifiëren zonder verdere technische upgrades van betaalterminals. Dit is een duidelijk voorbeeld van hoe de digitale euro particuliere oplossingen aanvult en ten goede komt.

In mei hebben we samenwerkingsovereenkomsten ondertekend met drie Europese normeringsinstellingen, en zo de markt in een vroeg stadium duidelijkheid verschaft over de standaarden die de digitale euro zal gebruiken en waarmee private operatoren al veilig kunnen beginnen met het ontwikkelen van hun oplossingen.^[5]

We gebruiken deze bestaande Europese open standaarden voor de verwerking van online betalingen in digitale euro’s. De standaarden werden vastgesteld in nauwe samenwerking met marktdeelnemers via de Rulebook Development Group voor de digitale euro.^[6]

Deze vroege duidelijkheid levert meteen voordelen op, in die zin dat dit de aanpassingskosten voor de markt vermindert en een gecoördineerde invoering vergemakkelijkt. Winkeliers moeten bijvoorbeeld hun betaalterminals geregeld actualiseren en kunnen deze standaarden dus al meenemen in hun volgende upgradecyclus. Betaaldienstverleners kunnen de ontwikkelingsplannen voor hun eigen betaaloplossingen hierop afstemmen.

Technische duidelijkheid alleen is echter niet voldoende. Alleen de medewetgevers kunnen de juridische zekerheid bieden dat deze standaarden overal in het eurogebied van toepassing zullen zijn, door een digitale euro met de status van wettig betaalmiddel in te voeren.

Tijdige voortgang met het wettelijk kader is daarom van essentieel belang.^[7] Dit zal ervoor zorgen dat de voordelen van deze standaarden nog voor de uitgifte van de digitale euro tot uiting zullen komen en bijdragen aan onze autonomie op het gebied van betalingen.

Selectie van deelnemers voor het proefproject met de digitale euro

We bereiden ons ook voor op het proefproject.

Bij dit proefproject maken we gebruik van de infrastructuur die we ontwikkelen, testen we de werking ervan in de praktijk en verzamelen we feedback van alle deelnemers.^[8]

De afgelopen maanden hebben we op onze website ondersteunende documentatie gepubliceerd en actief samengewerkt met marktpartijen die geïnteresseerd zijn in deelname aan het proefproject.^[9]

Medio mei hebben we de oproep tot het indienen van blijken van belangstelling afgesloten voor betaaldienstverleners die wensen deel te nemen.^[10] We hebben meer dan 50 aanvragen ontvangen, die we momenteel evalueren. De ontvangen aanvragen tonen een goede verdeling tussen bedrijfsmodellen, met zowel kleinere als grotere banken. Er zijn accepterende en distribuerende betaaldienstverleners uit verschillende landen.

In juli maken we bekend welke betaaldienstverleners zijn geselecteerd, met het oog op de start van de ontwikkeling in het derde kwartaal van dit jaar. Het proefproject zelf gaat naar verwachting in de tweede helft van 2027 van start.

Conclusie

Dit brengt mij tot de conclusie.

Op 1 januari 2027 is het 25 jaar geleden dat de eurobankbiljetten en -munten in omloop kwamen. Als de trialogen worden afgerond en het pakket voor de gemeenschappelijke munt – zowel het gedeelte over contant geld als het voorstel voor de digitale euro – tegen die tijd wordt aangenomen, geven we een sterk signaal af dat contant geld en de digitale euro twee kanten van dezelfde medaille zijn. Dit zou laten zien hoe het geld dat we in Europa uitgeven meegaat met de tijd, zodat mensen de vrijheid behouden om te betalen zoals ze willen, hetzij met contant geld, hetzij met de digitale euro.

Graag beantwoord ik nu uw vragen.