Απαντήσεις σε συνήθεις ερωτήσεις σχετικά με τον επανασχεδιασμό των τραπεζογραμματίων ευρώ
Επικαιροποιήθηκε στις 23 Ιουλίου 2026
Ερώτηση 1: Γιατί χρειαζόμαστε νέα τραπεζογραμμάτια;
Όλες οι κεντρικές τράπεζες αναβαθμίζουν τακτικά τα τραπεζογραμμάτιά τους ή αναπτύσσουν νέα τραπεζογραμμάτια για να κάνουν πιο δύσκολη την παραχάραξη. Η πρώτη σειρά τραπεζογραμματίων ευρώ εισήχθη πριν από περισσότερα από 20 χρόνια και η δεύτερη σειρά άρχισε να τίθεται σε κυκλοφορία το 2013. Σήμερα βρισκόμαστε σε διαδικασία ανάπτυξης της επόμενης γενιάς τραπεζογραμματίων ευρώ. Έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε τα τραπεζογραμμάτιά μας πιο ελκυστικά, οικεία και συμπεριληπτικά για όλους τους Ευρωπαίους, μεταξύ άλλων για τα άτομα με προβλήματα όρασης.
Επίσης, θέλουμε τα τραπεζογραμμάτια ευρώ να είναι όσο το δυνατόν πιο βιώσιμα και φιλικά προς το περιβάλλον, γι’ αυτό εξετάζουμε ευκαιρίες να μειώσουμε τον περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο.
Ερώτηση 2: Γιατί χρειαζόμαστε ένα νέο σχέδιο για τα τραπεζογραμμάτια;
Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ είναι ένα ορατό και απτό σύμβολο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και είναι ευθύνη μας να φροντίζουμε να συμβαδίζουν πάντα με τις τελευταίες εξελίξεις. Εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια από την εισαγωγή των πρώτων τραπεζογραμματίων ευρώ, επανεξετάζουμε τώρα το σχέδιό τους στο πλαίσιο μιας τακτικής διαδικασίας ανάπτυξης. Σύμφωνα με τη στρατηγική του Ευρωσυστήματος για τα μετρητά, στόχος μας είναι η ανάπτυξη ελκυστικών τραπεζογραμματίων ευρώ με τα οποία μπορούν να ταυτιστούν οι Ευρωπαίοι.
Ερώτηση 3: Γιατί τώρα; Είναι αυτή η κατάλληλη στιγμή για την ανάπτυξη μιας νέας σειράς τραπεζογραμματίων;
Χρειάζονται αρκετά χρόνια για την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη θέση σε κυκλοφορία νέων τραπεζογραμματίων σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Νέα τραπεζογραμμάτια τίθενται συνήθως σε κυκλοφορία κάθε δέκα έως δεκαπέντε χρόνια προκειμένου να ενισχύεται η ασφάλεια και η ανθεκτικότητά τους και να διασφαλίζεται ότι παραμένουν ένα βήμα μπροστά από τους παραχαράκτες. Είναι σημαντικό να ξεκινήσει η διαδικασία αρκετά νωρίς ώστε να είμαστε έτοιμοι μόλις ληφθεί η απόφαση για την εισαγωγή νέας σειράς.
Ερώτηση 4: Πώς λειτουργεί η διαδικασία επανασχεδιασμού των νέων τραπεζογραμματίων;
Ο επανασχεδιασμός των τραπεζογραμματίων ευρώ αποτελείται από δύο διαδοχικές φάσεις:
- Επιλογή μελλοντικών θεμάτων και μοτίβων για τα τραπεζογραμμάτια ευρώ
- Αναθέσαμε τη διεξαγωγή έρευνας κατά την οποία ζητήθηκε η γνώμη των Ευρωπαίων για πιθανά μελλοντικά θέματα στο πλαίσιο ομάδων ειδικού σκοπού (focus groups). Τα αποτελέσματα χρησίμευσαν ως βάση για τα επόμενα βήματα.
- Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ επέλεξε επτά επικρατέστερα θέματα, συμπεριλαμβανομένων έξι προτάσεων της συμβουλευτικής ομάδας θεμάτων (ομάδας εμπειρογνωμόνων που προτάθηκαν από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ και διορίστηκαν από την ΕΚΤ).
- Οι Ευρωπαίοι είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με τα επτά επικρατέστερα θέματα στο πλαίσιο έρευνας που διενεργήθηκε από εξωτερική εταιρεία ερευνών σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, καθώς και στο πλαίσιο διαδικτυακής έρευνας που διεξήγαγε η ΕΚΤ.
- Από τα επικρατέστερα θέματα, το Διοικητικό Συμβούλιο επέλεξε δύο πιθανά θέματα για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των ερευνών.
- Στη συνέχεια, το Διοικητικό Συμβούλιο επέλεξε τα μοτίβα που θα απεικονίζουν τα πιθανά θέματα βάσει προτάσεων της συμβουλευτικής ομάδας μοτίβων (ομάδας εμπειρογνωμόνων που συγκρότησε η ΕΚΤ).
- Ανάπτυξη νέων σχεδίων για τα τραπεζογραμμάτια ευρώ
- Προκηρύχθηκε διαγωνισμός σχεδίου, που απευθυνόταν σε όλους τους γραφίστες που κατοικούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 25 σχεδιαστές κλήθηκαν να υποβάλουν τις προτάσεις σχεδίων τους για το ένα ή και τα δύο θέματα και μια ανεξάρτητη κριτική επιτροπή διαγωνισμού σχεδίου επέλεξε τις καλύτερες προτάσεις σχεδίων για κάθε θέμα.
- Οι Ευρωπαίοι έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τη γνώμη τους για τις προτάσεις σχεδίων εφέτος το καλοκαίρι μέσω δημόσιας διαδικτυακής έρευνας, η οποία θα διαρκέσει από τις 23 Ιουλίου, στις 16:30 (ώρα κεντρικής Ευρώπης), έως τις 21 Σεπτεμβρίου, στις 23:59 (ώρα κεντρικής Ευρώπης).
- Το Διοικητικό Συμβούλιο αναμένεται να λάβει την απόφασή του για τα νέα σχέδια προς το τέλος του 2026.
Για περισσότερες πληροφορίες, ρίξτε μια ματιά στην ιστοσελίδα για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια.
Ερώτηση 5: Γιατί επιλέξατε τα θέματα «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και «Ποταμοί και πτηνά» ως πιθανά θέματα για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια;
Ακούμε τις απόψεις του ευρωπαϊκού κοινού σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επανασχεδιασμού. Τα θέματα επιλέχθηκαν βάσει των ευρημάτων των δημόσιων ερευνών (βλ. ερώτηση 11) και με τη βοήθεια ανεξάρτητης συμβουλευτικής ομάδας.
Τα αποτελέσματα των ερευνών μας έδειξαν έντονη προτίμηση για τα θέματα «Ευρωπαϊκός πολιτισμός», «Ποταμοί: τα νερά της ζωής στην Ευρώπη» και «Πτηνά: Ελεύθερα, ανθεκτικά, πηγή έμπνευσης». Προκειμένου να αποτυπώσει όσο το δυνατόν ευρύτερα τις προτιμήσεις του κοινού, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να συμπτύξει τα θέματα που σχετίζονται με τη φύση και το περιβάλλον σε ένα ενιαίο θέμα με τίτλο «Ποταμοί και πτηνά». Ως εκ τούτου, προχωρούμε με δύο θέματα: «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και «Ποταμοί και πτηνά».
Ερώτηση 6: Πώς αποφασίσατε για τα μοτίβα των μελλοντικών τραπεζογραμματίων;
Το 2024 η ΕΚΤ ανέθεσε σε μια ανεξάρτητη ομάδα εμπειρογνωμόνων, τη συμβουλευτική ομάδα μοτίβων, να προτείνει μοτίβα που θα απεικόνιζαν με τον καλύτερο τρόπο τα επιλεχθέντα θέματα. Τα μέλη της ομάδας αυτής είναι εμπειρογνώμονες σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με τα δύο θέματα. Στις αρχές του 2025, με βάση τις συμβουλές της ομάδας και τις δικές του διαβουλεύσεις, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να συμπεριλάβει στον διαγωνισμό σχεδίου και τα δυο επιλεχθέντα θέματα μαζί με ένα σύνολο μοτίβων για καθένα από αυτά.
Ερώτηση 7: Ποιο ήταν το χρονοδιάγραμμα του διαγωνισμού σχεδίου;
Ο διαγωνισμός σχεδίου περιλάμβανε δύο φάσεις.
- Από τις 15 Ιουλίου έως τις 18 Αυγούστου 2025, γραφίστες κλήθηκαν να υποβάλουν τις αιτήσεις τους. Από τις υποβληθείσες αιτήσεις επιλέχθηκαν 25 σχεδιαστές για την επόμενη φάση του σχεδιασμού.
- Έως το τέλος Απριλίου του 2026, οι επιλεχθέντες σχεδιαστές υπέβαλαν τις προτάσεις σχεδίων τους προς αξιολόγηση από την κριτική επιτροπή του διαγωνισμού σχεδίου. Ο διαγωνισμός ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026 με την επιλογή, από την κριτική επιτροπή, των καλύτερων σχεδίων ανά θέμα.
Το Διοικητικό Συμβούλιο αναμένεται να λάβει την τελική απόφαση για τα σχέδια έως το τέλος του 2026.
Ερώτηση 8: Ποιος μπορούσε να συμμετάσχει στον διαγωνισμό σχεδίου και πώς;
Ο διαγωνισμός σχεδίου απευθυνόταν σε γραφίστες που κατοικούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Ερώτηση 9: Ποιος είναι ο ρόλος των πολιτών στη διαδικασία επανασχεδιασμού;
Όλοι μπορούν να λάβουν μέρος στη δημόσια διαδικτυακή έρευνα της ΕΚΤ. Είναι πολύ σημαντικό οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας να λαμβάνουν υπόψη τις απόψεις των Ευρωπαίων.
Στην αρχή της διαδικασίας διενεργήθηκε ποιοτική έρευνα προκειμένου να γίνουν κατανοητές οι απόψεις των πολιτών σχετικά με τα πιθανά θέματα για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια ευρώ. Στη συνέχεια, το καλοκαίρι του 2023, το κοινό συμμετείχε σε διαδικτυακή έρευνα που επικεντρώθηκε σε κατάλογο επικρατέστερων θεμάτων. Παράλληλα, εξωτερική εταιρεία ερευνών διεξήγαγε παρόμοια έρευνα με στόχο να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εκπροσώπηση του πληθυσμού της ζώνης του ευρώ.
Αφού επιλέχθηκαν τα μοτίβα και ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός σχεδίου, θα θέλαμε τώρα να μάθουμε τις προτιμήσεις του κοινού για τον κατάλογο των επικρατέστερων προτάσεων σχεδίων.
Ερώτηση 10: Πότε θα μπορούν οι πολίτες να συμμετέχουν στις δημόσιες έρευνες;
Η διαδικτυακή έρευνα για το κοινό θα διαρκέσει από τις 23 Ιουλίου 2026, στις 16:30 (ώρα κεντρικής Ευρώπης), έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, στις 23:59 (ώρα κεντρικής Ευρώπης).
Παράλληλα, θα διενεργηθεί αντιπροσωπευτική έρευνα από μια ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών. Το χρονοδιάγραμμα αυτής της έρευνας επικαλύπτει εν μέρει, αλλά δεν είναι πλήρως ταυτόσημο με αυτό της δημόσιας διαδικτυακής έρευνας. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η ποσοτική έρευνα παραμένει αντιπροσωπευτική, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η προσέλκυση συμμετεχόντων στην έρευνα ενδέχεται να είναι δυσκολότερη στη διάρκεια των θερινών διακοπών.
Ερώτηση 11: Ποιος μπορεί να συμμετάσχει στην έρευνα;
Όλοι μπορούν να συμμετάσχουν στη δημόσια διαδικτυακή έρευνα, ανεξάρτητα από την ηλικία, την εθνικότητα, τη χώρα διαμονής ή άλλους παράγοντες, εφόσον διαθέτουν συσκευή με ενεργή σύνδεση στο διαδίκτυο.
Για να διασφαλιστεί ότι όλοι οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, η δημόσια διαδικτυακή έρευνα είναι διαθέσιμη και στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ.
Ερώτηση 12: Μπορεί κάποιος να συμμετάσχει στην έρευνα περισσότερες από μία φορές;
Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος διπλής συμπλήρωσης, η έρευνα σχεδιάστηκε κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι η προτίμηση κάθε συμμετέχοντος υπολογίζεται μόνο μία φορά.
Ερώτηση 13: Γιατί δεν μπορώ να ολοκληρώσω τη διαδικτυακή δημόσια έρευνα;
Εάν αντιμετωπίζετε τυχόν τεχνικές δυσκολίες κατά τη συμπλήρωση της δημόσιας διαδικτυακής έρευνας, μπορείτε να στείλετε email στη διεύθυνση neweurobanknotes@ecb.europa.eu και να διευκρινίσετε το πρόβλημα, ώστε οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ να μπορούν να διερευνήσουν το ζήτημα και να παράσχουν υποστήριξη.
Ερώτηση 14: Θα είναι η δημόσια διαδικτυακή έρευνα ανώνυμη;
Η έρευνα θα είναι ανώνυμη με σκοπό τον σεβασμό της ιδιωτικότητας των συμμετεχόντων. Η ΕΚΤ δεν θα συλλέγει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που μπορούν να ταυτοποιήσουν άμεσα τους συμμετέχοντες, όπως ονόματα ή στοιχεία επικοινωνίας.
Παρότι στο τέλος της έρευνας τίθενται ορισμένες δημογραφικές ερωτήσεις, οι ερωτηθέντες μπορούν επίσης να επιλέξουν να μην παράσχουν καμία πληροφορία, επιλέγοντας την απάντηση «Προτιμώ να μην πω» για καθεμία από αυτές τις ερωτήσεις.
Τυχόν δεδομένα που θα συλλέγονται θα συγκεντρώνονται και θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον σκοπό της ανάλυσης των παρατηρήσεων του κοινού σχετικά με τα πιθανά μελλοντικά σχέδια.
Ερώτηση 15: Γιατί δεν προσδιορίζονται οι σχεδιαστές κάθε πρότασης σχεδίων στη δημόσια διαδικτυακή έρευνα;
Η ΕΚΤ ψευδωνυμοποίησε τις προτάσεις σχεδίων στις δημόσιες έρευνες προκειμένου να δώσει έμφαση στην ελκυστικότητα των προτάσεων αυτών. Κάθε πρόταση σχεδίων μπορεί να αναγνωριστεί μόνο από ένα γράμμα από το A έως το Ι, το οποίο είχε αποδοθεί τυχαία σε κάθε σχέδιο. Έτσι διασφαλίζεται ότι οι συμμετέχοντες δεν επηρεάζονται από κριτήρια όπως η εθνικότητα ή η φήμη των σχεδιαστών.
Ερώτηση 16: Πότε θα δημοσιευθούν τα αποτελέσματα της δημόσιας διαδικτυακής έρευνας;
Η έκθεση που θα συνοψίζει τα αποτελέσματα των δημόσιων ερευνών, συμπεριλαμβανομένων των παρατηρήσεων για τα επιμέρους σχέδια, θα δημοσιευθεί αφότου το Διοικητικό Συμβούλιο λάβει την τελική του απόφαση προς το τέλος του 2026.
Ερώτηση 17: Πώς επιλέχθηκαν τα μέλη των διαφόρων ομάδων εμπειρογνωμόνων;
Για να βοηθήσουν στις διάφορες φάσεις της διαδικασίας επανασχεδιασμού, συγκροτήθηκαν τρεις ανεξάρτητες ομάδες εμπειρογνωμόνων: η συμβουλευτική ομάδα θεμάτων, η συμβουλευτική ομάδα μοτίβων και η κριτική επιτροπή του διαγωνισμού σχεδίου. Οι ομάδες αυτές αποτελούνται από ειδικούς από όλη την Ευρώπη, οι οποίοι εκπροσωπούν διάφορους τομείς, όπως το σχέδιο, η ιστορία, η λογοτεχνία, η επιστήμη, οι τέχνες και η πανεπιστημιακή κοινότητα, εξασφαλίζοντας έτσι ένα ευρύ φάσμα εμπειρογνωμοσύνης και προοπτικών. Οι εμπειρογνώμονες προτάθηκαν από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ και διορίστηκαν από την ΕΚΤ.
Ερώτηση 18: Πότε θα έχουμε τα τραπεζογραμμάτια με το νέο σχέδιο στο πορτοφόλι μας;
Αφού επιλεγούν τα σχέδια των μελλοντικών τραπεζογραμματίων ευρώ, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει σχετικά με το πότε θα εκτυπωθούν και θα εκδοθούν τα νέα τραπεζογραμμάτια. Στη συνέχεια, θα χρειαστούν ακόμη αρκετά χρόνια έως ότου τα πρώτα τραπεζογραμμάτια να τεθούν σε κυκλοφορία και να φθάσουν στο πορτοφόλι μας.
Οι διαφορετικές ονομαστικές αξίες της τρέχουσας σειράς τραπεζογραμματίων ευρώ τέθηκαν σε κυκλοφορία σταδιακά στη διάρκεια αρκετών ετών. Δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση σχετικά με το πότε και το πώς θα τεθούν σε κυκλοφορία τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια ευρώ.
Ερώτηση 19: Θα αλλάξουν τα υλικά ή το μέγεθος των μελλοντικών τραπεζογραμματίων κατά τη διαδικασία επανασχεδιασμού; Θα υπάρξουν νέες ονομαστικές αξίες;
Τα σημερινά τραπεζογραμμάτια ευρώ τυπώνονται σε χαρτί από βαμβακερές ίνες, χάρη στο οποίο αποκτούν την ειδική πυκνή υφή και στερεότητά τους. Διερευνούμε συνεχώς τρόπους για να βελτιώσουμε τη διάρκεια ζωής και να μειώσουμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των τραπεζογραμματίων μας.
Σκοπεύουμε να διατηρήσουμε τις ονομαστικές αξίες που παρέχει η τρέχουσα σειρά (5, 10, 20, 50, 100 και 200 ευρώ). Για να διευκολυνθεί η μετάβαση και να περιοριστεί το κόστος προσαρμογής των μηχανημάτων επεξεργασίας τραπεζογραμματίων, τα μεγέθη και τα κυρίαρχα χρώματα είναι επίσης πιθανό να παραμείνουν τα ίδια.
Ερώτηση 20: Ποιος θα αποφασίσει για το τελικό σχέδιο;
Η τελική απόφαση θα ληφθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο θα λάβει υπόψη τις απόψεις του ευρωπαϊκού κοινού και τη γνωμοδότηση των ομάδων εμπειρογνωμόνων. Οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου θα ανακοινωθούν στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.
Ερώτηση 21: Θα ζητηθεί η γνώμη ευάλωτων ομάδων κατά τη διαδικασία επανασχεδιασμού (π.χ. ατόμων με προβλήματα όρασης);
Η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ βρίσκονται σε τακτική επαφή με διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη. Για παράδειγμα, κατά την ανάπτυξη της υφιστάμενης σειράς τραπεζογραμματίων ευρώ πραγματοποιήσαμε τακτικές διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών. Οι διαβουλεύσεις αυτές συνεχίζονται έκτοτε και θα συνεχιστούν σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επανασχεδιασμού.