Znaczenie statystyk

19 października 2016(zaktualizowano 9 stycznia 2018)

Statystyki – czyli fakty lub informacje jednostkowe wygenerowane ze zbioru danych numerycznych – są dla EBC i ogólnie banków centralnych bardzo ważne. Większość prac prowadzonych przez EBC, czy to związanych z jego główną funkcją, czyli polityką pieniężną, czy też ze stabilnością finansową lub nadzorem bankowym, wymaga dobrych jakościowo statystyk jako podstawy do podejmowania właściwie umotywowanych decyzji.

Dobrym przykładem znaczenia statystyk dla EBC – a także dla obywateli krajów strefy euro – jest analiza sytuacji gospodarczej, monetarnej i finansowej, jaka poprzedza każde posiedzenie Rady Prezesów poświęcone polityce pieniężnej. Dostarcza ona Radzie ważnych informacji do decyzji w sprawie tej polityki, które z kolei mają wpływ na stopy procentowe dla osób fizycznych i przedsiębiorstw. Tak więc statystyki pośrednio wpływają na życie wielu ludzi.

Znaczenie jakości statystyk

Do podejmowania dobrych decyzji potrzebne są statystyki wysokiej jakości. Aby mieć pewność, że są one dokładne, spójne, terminowe i sporządzane zgodnie z międzynarodowymi standardami oraz bez ingerencji z zewnątrz, przestrzegamy rygorystycznych norm. Niezależność będąca gwarancją rzetelności statystyk wzmacnia wiarygodność naszych decyzji w dziedzinie polityki i zaufanie do EBC.

Potrzeba odpowiednich danych

Niedawny kryzys finansowy uwydatnił potrzebę gromadzenia danych odpowiednich i bardziej szczegółowych (granularnych). Dlatego też banki centralne zaczęły rozszerzać zakres swoich statystyk, tak aby oprócz informacji zagregowanych, w których zawsze jest element uśrednienia, obejmowały one także dane bardziej szczegółowe, na przykład dotyczące pojedynczych kredytów, transakcji lub banków.

Dane granularne pozwalają lepiej zrozumieć, jak polityka pieniężna przekłada się na różne sektory gospodarki. Mogą także pomóc organom odpowiedzialnym za politykę w opracowywaniu przyszłych rozwiązań, a w przypadku elementów odstających (anomalii) lub ryzyk z ogona rozkładu (czyli zdarzeń lub wyników, których wystąpienie jest mało prawdopodobne, ale wpływ byłby poważny) umożliwić im szybszą reakcję. Wartym wspomnienia przykładem wykorzystania danych granularnych jest prowadzony przez EBC projekt stworzenia nowego zbioru danych pod nazwą AnaCredit, zawierającego szczegółowe informacje o pojedynczych kredytach bankowych w strefie euro.

Trudności ze zbieraniem szczegółowych danych

Pozyskiwanie szczegółowych informacji statystycznych może być sporym wyzwaniem, zwłaszcza jeśli chodzi o taki dobór metodologii i metod obliczeniowych, by zapewnić porównywalność różnych krajów.

Kolejnym wyzwaniem jest pozyskiwanie informacji od podmiotów spoza sektora bankowego, mogących oddziaływać na system finansowy, a zatem – także na politykę pieniężną. Dwa przykłady takich podmiotów to fundusze hedgingowe, czyli spółki inwestycyjne, które obracają pulą środków należących do ograniczonej grupy inwestorów indywidualnych lub instytucjonalnych, oraz parabanki, które świadczą podobne usługi jak banki, ale nie mają bezpośredniego dostępu do wsparcia płynnościowego z banku centralnego.

Należy także dbać o to, by zbieranie i przekazywanie danych, pochłaniające czas, pieniądze i inne zasoby, nie stało się dla banków nadmiernym obciążeniem.

Zawsze też trzeba chronić poufność danych jednostkowych, zwłaszcza w wypadku danych nadzorczych wykorzystywanych podczas prac prowadzonych we współpracy z podmiotami zewnętrznymi.

Kluczową kwestią jest harmonizacja danych

Harmonizacja danych ma ogromne znaczenie, bo dzięki niej uzyskuje się sensowne wyniki pozwalające na dokonywanie miarodajnych porównań. Na przykład możemy być pewni dokładności wykorzystywanych przez nas danych o inflacji, ponieważ wyprowadzamy je z danych krajowych, które opierają się na jednolitym zbiorze definicji i klasyfikacji, innymi słowy – na takim samym koszyku towarów i usług.

Gdzie szukać statystyk EBC?

Statystyki zbierane, rozwijane i opracowywane przez EBC oczywiście skupiają się przede wszystkim na strefie euro. Kluczowe dane udostępniamy publicznie.

Szeroki wybór statystyk można znaleźć na stronie Our Statistics ­– przedstawione tam wizualizacje i dane w innych formatach można łatwo wykorzystać w mediach cyfrowych ­– lub w obszernym zbiorze Statistical Data Warehouse, w którym znajdują się:

  • podstawowe stopy procentowe i kursy walutowe EBC i Eurosystemu
  • statystyki pieniężne, kredytowe, bankowe i rynków finansowych
  • bilans płatniczy i inne statystyki zewnętrzne
  • statystyki makroekonomiczne i sektorowe
  • statystyki płatnicze
  • statystyki nadzorcze i ostrożnościowe
  • dane o inflacji i innych cenach oraz o kosztach, produkcji i rynkach pracy

Jesteśmy dumni, że Europejski System Banków Centralnych jest jednym z dwóch źródeł wysokiej jakości statystyk unijnych. W tym celu EBC ściśle współpracuje z krajowymi bankami centralnymi, instytucjami unijnymi oraz krajowymi i międzynarodowymi urzędami statystycznymi, w tym Eurostatem (urzędem statystycznym UE).

Aktualizacja: 9.01.2018 artykuł uzupełniono o dodatkowe informacje.