Obieg banknotów euro

Nominały

Banknoty w naszych portfelach

Spośród siedmiu nominałów, w jakich występują banknoty euro, przy codziennych płatnościach najczęściej korzysta się z banknotów o niskich i średnich nominałach. Są one zazwyczaj wypłacane w bankomatach. Wysokie nominały (200 i 500 euro) są wykorzystywane do przechowywania dużych sum pieniędzy w gotówce. Służą więc głównie jako środek przechowywania wartości, ale także do płacenia za kosztowne zakupy.

Na koniec 2013 roku w obiegu było prawie 7 mld banknotów o nominale 50 euro; stanowiły one blisko 42% wszystkich banknotów pod względem liczby sztuk i ponad jedną trzecią – pod względem wartości. Banknoty 500 euro, o łącznej wartości 290 mld EUR, stanowiły 30% wszystkich banknotów pod względem wartości.

Dane o ilości banknotów w obiegu dla wszystkich siedmiu nominałów można znaleźć w części statystycznej serwisu.

Banknoty poza strefą euro

Migracja banknotów

Nie tylko mieszkańcy strefy euro używają banknotów euro. Jest to waluta międzynarodowa, więc część banknotów trafia poza strefę euro i tam zostaje.

Szacuje się, że 20–25% banknotów euro w obiegu (w ujęciu wartościowym) znajduje się poza strefą euro, głównie w regionach z nią sąsiadujących. Popyt na banknoty euro za granicą gwałtownie wzrósł w momencie nasilenia się zaburzeń finansowych w październiku 2008. Wzrost popytu był zauważalny w krajach Europy Wschodniej nienależących do UE, których waluty krajowe traciły na wartości w relacji do euro. Banknoty te nadal znajdują się w obiegu, z czego można wnosić, że są w posiadaniu osób spoza strefy euro.

Cykl obiegu gotówki

Przepływ pieniądza

Banknoty w gospodarce podążają określoną drogą. Banki komercyjne zamawiają je w bankach centralnych, a następnie wprowadzają do obiegu za pośrednictwem bankomatów. Ludzie wydają banknoty w sklepach i innych placówkach detalicznych, które następnie deponują je w bankach. Banki komercyjne zwracają banknoty do swojego banku centralnego, który sprawdza ich autentyczność i jakość obiegową.

Organizacja zaopatrzenia w gotówkę w poszczególnych krajach różni się w zależności od wielu czynników, takich jak:

  • struktura krajowego banku centralnego, w tym istniejącej sieci oddziałów,
  • banki i ich sieci oddziałów,
  • ustrój prawny,
  • zwyczaje płatnicze społeczeństwa,
  • infrastruktura przewozu gotówki na danym rynku,
  • geografia danego kraju, jego historia i tradycja.

Z tych powodów niemożliwe byłoby wprowadzenie we wszystkich krajach jednego, uniwersalnego modelu organizacji obiegu gotówki.

Mimo tych różnic Eurosystem stara się doprowadzić do większego ujednolicenia usług gotówkowych świadczonych przez banki centralne strefy euro, zasięgając przy tym opinii zainteresowanych stron na poziomie zarówno krajowym, jak i europejskim. Pełniejsza harmonizacja i integracja pozwoli wszystkim zainteresowanym na uzyskanie większych korzyści ze wspólnej waluty.

Sortowanie i niszczenie

Dobry czy zły?

Aby ludzie mieli zaufanie do swojego pieniądza, banknoty muszą być autentyczne i wysokiej jakości. Dlatego banki centralne strefy euro przed wydaniem banknotów sprawdzają, czy nie są one sfałszowane albo zbyt zniszczone bądź zabrudzone.

Krajowe banki centralne dysponują urządzeniami sortującymi, które sprawdzają otrzymywane banknoty w sposób całkowicie zautomatyzowany. Urządzenia te dzielą banknoty na zdatne i niezdatne do użytku, co pozwala utrzymać wysokie standardy jakości. W 2013 roku krajowe banki centralne uznały prawie 6 mld banknotów za nienadające się do obiegu i dokonały ich wymiany. Banknoty zanieczyszczone lub uszkodzone są niszczone.