Κυκλοφορία τραπεζογραμματίων ευρώ

Ονομαστικές αξίες

Τα τραπεζογραμμάτια στο πορτοφόλι σας

Τα τραπεζογραμάτια ευρώ διατίθενται σε επτά ονομαστικές αξίες. Μεταξύ αυτών, για τις καθημερινές πληρωμές χρησιμοποιούνται περισσότερο τα τραπεζογραμμάτια χαμηλής και μεσαίας αξίας. Συνήθως οι άνθρωποι τα προμηθεύονται από μηχανήματα διάθεσης τραπεζογραμματίων. Οι υψηλές ονομαστικές αξίες δίνουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να έχουν στην κατοχή τους μεγάλα ποσά σε μετρητά. Λειτουργούν κυρίως ως μέσο αποθησαυρισμού, αλλά χρησιμοποιούνται και για την αγορά αντικειμένων μεγάλης αξίας.

Πληροφορίες σχετικά με την κυκλοφορία των επτά ονομαστικών αξιών των τραπεζογραμματίων ευρώ παρέχονται στην ενότητα "Statistics" (διαθέσιμη μόνο στα αγγλικά).

Εκτός ζώνης ευρώ

Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ ανά τον κόσμο

Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ δεν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από όσους ζουν στη ζώνη του ευρώ. Το ευρώ είναι διεθνές νόμισμα. Αυτό σημαίνει ότι κάποια τραπεζογραμμάτια ευρώ καταλήγουν και συνεχίζουν να κυκλοφορούν σε χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ.

Εκτιμάται ότι 20% έως 25% της αξίας των τραπεζογραμματίων ευρώ σε κυκλοφορία βρίσκεται στην κατοχή ανθρώπων εκτός ζώνης ευρώ, και κυρίως σε περιοχές που γειτνιάζουν με  τη ζώνη του ευρώ. Η ζήτηση τραπεζογραμματίων ευρώ στο εξωτερικό σημείωσε απότομη άνοδο τον Οκτώβριο του 2008, όταν κλιμακώθηκε η χρηματοπιστωτική αναταραχή. Η ζήτηση αυξήθηκε αισθητά στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης που δεν είναι μέλη της ΕΕ, όπου τα εθνικά νομίσματα υποτιμήθηκαν έναντι του ευρώ. Αυτά τα τραπεζογραμμάτια ευρώ παραμένουν σε κυκλοφορία, γεγονός που υποδηλώνει ότι διακρατούνται από μη κατοίκους της ζώνης του ευρώ.

Ο κύκλος των μετρητών

Η ροή του χρήματος

Τα τραπεζογραμμάτια ακολουθούν συγκεκριμένη διαδρομή στην οικονομία. Οι εμπορικές τράπεζες εφοδιάζονται με τραπεζογραμμάτια από τις κεντρικές τράπεζες και στη συνέχεια τα προμηθεύουν στο κοινό μέσω μηχανημάτων διάθεσης τραπεζογραμματίων. Οι άνθρωποι τα ξοδεύουν σε καταστήματα, αγορές και άλλα μέρη και, στη συνέχεια, οι έμποροι και οι λοιποί αποδέκτες τα καταθέτουν στις τράπεζές τους. Οι τράπεζες και άλλοι φορείς διαχείρισης μετρητών, με τη σειρά τους, είτε τα επιστρέφουν στην κεντρική τράπεζα της χώρας τους είτε τα θέτουν εκ νέου σε κυκλοφορία αφού πρώτα ελεγχθεί η γνησιότητα και η καταλληλότητά τους για κυκλοφορία.

Η οργάνωση της αλυσίδας εφοδιασμού με μετρητά διαφέρει από χώρα σε χώρα και εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από:

  • τη διάρθρωση της κεντρικής τράπεζας, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου υποκαταστημάτων της,
  • τις τράπεζες και τα δικά τους δίκτυα καταστημάτων,
  • το νομικό καθεστώς,
  • τις συναλλακτικές συνήθειες του κοινού,
  • την υποδομή των εταιρειών χρηματαποστολών που δραστηριοποιούνται στην αγορά,
  • τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, την ιστορία και τις παραδόσεις κάθε χώρας.

Για τους παραπάνω λόγους, δεν είναι εφικτό να εφαρμοστεί ένα ενιαίο πρότυπο για την οργάνωση του κύκλου μετρητών στις επιμέρους χώρες της ζώνης του ευρώ.

Παρά τις διαφορές αυτές, το Ευρωσύστημα εξακολουθεί να επιδιώκει μεγαλύτερη σύγκλιση των υπηρεσιών διαχείρισης και διάθεσης μετρητών που παρέχουν οι κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ. Γίνονται διαβουλεύσεις με ενδιαφερόμενους φορείς, όπως οι εμπορικές τράπεζες, οι εταιρείες χρηματαποστολών και άλλοι φορείς διαχείρισης μετρητών, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η αυξημένη εναρμόνιση και ενοποίηση θα επιτρέψει στους ενδιαφερόμενους φορείς να αποκομίσουν μεγαλύτερα οφέλη από το ενιαίο νόμισμα.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ανατρέξετε στις ετήσιες εκθέσεις της ΕΚΤ.

Διαλογή και καταστροφή

Γνήσιο ή πλαστό;

Τα τραπεζογραμμάτια πρέπει να είναι γνήσια και υψηλής ποιότητας προκειμένου να εμπνέουν εμπιστοσύνη. Γι' αυτό, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (ΕθνΚΤ) της ζώνης του ευρώ, προτού θέσουν τα τραπεζογραμμάτια σε κυκλοφορία, τα ελέγχουν διεξοδικά προκειμένου να διασφαλίσουν ότι είναι γνήσια και ότι δεν είναι υπερβολικά φθαρμένα ή λερωμένα.

Οι ΕθνΚΤ διαθέτουν πλήρως αυτοματοποιημένα μηχανήματα επεξεργασίας τα οποία ελέγχουν τα τραπεζογραμμάτια που λαμβάνουν. Αυτά τα μηχανήματα πραγματοποιούν διαλογή των τραπεζογραμματίων ώστε να τηρούνται υψηλά πρότυπα ποιότητας.