Επιλογές αναζήτησης
Home Ενημέρωση Επεξηγήσεις Έρευνα & Εκδόσεις Στατιστικές Νομισματική πολιτική Το ευρώ Πληρωμές & Αγορές Θέσεις εργασίας
Προτάσεις
Εμφάνιση κατά

Έκθεση για το ψηφιακό ευρώ

Στις 2 Οκτωβρίου 2020 η ΕΚΤ δημοσίευσε έκθεση για το ψηφιακό ευρώ.

Η έκθεση αυτή εξετάζει την έκδοση ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας (central bank digital currency - CBDC) – ψηφιακού ευρώ – από τη σκοπιά του Ευρωσυστήματος. Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε χρήμα κεντρικής τράπεζας που προσφέρεται σε ψηφιακή μορφή προς χρήση από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις για πληρωμές λιανικής. Θα συμπλήρωνε τα μετρητά και τις καταθέσεις χονδρικής στην κεντρική τράπεζα.

Βλ. την περίληψη

Λόγοι έκδοσης ψηφιακού ευρώ

Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να στηρίξει τους στόχους του Ευρωσυστήματος παρέχοντας στους πολίτες πρόσβαση σε μια ασφαλή μορφή χρήματος στον ταχέως μεταβαλλόμενο ψηφιακό κόσμο.

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν χρήμα κεντρικής τράπεζας διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή προς χρήση για πληρωμές λιανικής.

Διαφορετικά σενάρια θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην έκδοση ψηφιακού ευρώ
  • Σε μια σειρά μελλοντικών σεναρίων, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει βιώσιμη επιλογή για το Ευρωσύστημα προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που σχετίζονται με τις βασικές λειτουργίες της κεντρικής τράπεζας και τις γενικές οικονομικές πολιτικές της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι η σχεδίασή του θα πληροί ειδικές απαιτήσεις για κάθε σενάριο.
  • Ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να εκδοθεί (i) για τη στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας και της στρατηγικής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (ii) ως απάντηση σε μια σημαντική υποβάθμιση του ρόλου των μετρητών ως μέσου πληρωμής, (iii) σε περίπτωση σημαντικής πιθανότητας ευρείας χρήσης ξένων ψηφιακών νομισμάτων κεντρικής τράπεζας ή ιδιωτικών ψηφιακών πληρωμών στη ζώνη του ευρώ, (iv) ως νέος δίαυλος μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής, (v) με σκοπό τον μετριασμό των κινδύνων για την ομαλή παροχή υπηρεσιών πληρωμών, (vi) για να προαγάγει τον διεθνή ρόλο του ευρώ και (vii) για να στηρίξει τη βελτίωση του συνολικού κόστους και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των νομισματικών συστημάτων και των συστημάτων πληρωμών.
  • Η υλοποίηση συγκεκριμένου σεναρίου δεν προϋποθέτει απαραιτήτως την έκδοση ψηφιακού ευρώ στον βαθμό που υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.

Τα πιθανά πλεονεκτήματα του ψηφιακού ευρώ και οι ραγδαίες αλλαγές στο τοπίο των πληρωμών λιανικής σημαίνουν ότι το Ευρωσύστημα πρέπει να έχει προετοιμαστεί για την έκδοσή του στο μέλλον.

Βλ. την Ενότητα 2

Πιθανές επιδράσεις του ψηφιακού ευρώ

Το Ευρωσύστημα θα επιδιώξει να σχεδιάσει το ψηφιακό ευρώ κατά τρόπο ώστε να αποφευχθούν πιθανές ανεπιθύμητες συνέπειες για την εκπλήρωση της αποστολής του, για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο και για την ευρύτερη οικονομία.

Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να σχεδιαστεί προσεκτικά
  • Η σχεδίαση του ψηφιακού ευρώ θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να αποφεύγονται πιθανές ανεπιθύμητες συνέπειες λόγω της έκδοσής του, περιορίζοντας έτσι τυχόν δυσμενείς επιπτώσεις στη νομισματική πολιτική και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, καθώς και στην παροχή υπηρεσιών από τον τραπεζικό τομέα, και μετριάζοντας επίσης τους πιθανούς κινδύνους.
  • Θα πρέπει να αποφευχθεί η υπερβολική χρήση του ψηφιακού ευρώ ως μορφής επενδύσεων και ο σχετικός κίνδυνος αιφνίδιας μεγάλης μεταστροφής από τις τραπεζικές καταθέσεις στο ψηφιακό ευρώ. Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να είναι διαθέσιμο μέσω εποπτευόμενων ενδιάμεσων φορέων, ενώ οι κίνδυνοι που συνδέονται με έργα πληροφορικής (για παράδειγμα, καθυστερήσεις ή απρόβλεπτες δαπάνες) θα πρέπει να ελαχιστοποιούνται. Το Ευρωσύστημα θα πρέπει να επιδιώκει τη συμμόρφωση με τα ρυθμιστικά πρότυπα ακόμη και όταν υφίσταται απαλλαγή, εκτός εάν η μη συμμόρφωση είναι σαφώς προς το δημόσιο συμφέρον.
  • Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο επίτευξης των στόχων του Ευρωσυστήματος σε σύγκριση με εναλλακτικές λύσεις. Θα πρέπει να καθοριστούν οι προϋποθέσεις για τη χρήση του εκτός της ζώνης του ευρώ. Οι υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές σε κυβερνοαπειλές.

Βλ. την Ενότητα 3

Νομικές παράμετροι

Το Ευρωσύστημα πρέπει να εξετάσει μια σειρά σημαντικών νομικών ζητημάτων που σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ, στα οποία συμπεριλαμβάνονται η νομική βάση για την έκδοση, οι νομικές συνέπειες των διαφόρων χαρακτηριστικών της σχεδίασης και η δυνατότητα εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ στο Ευρωσύστημα ως εκδότη.

Το ψηφιακό ευρώ θα στηριχθεί σε στέρεη νομική βάση
  • Οι συγκεκριμένες επιλογές σχεδίασης του ψηφιακού ευρώ θα προσδιορίσουν τη νομική βάση στην οποία θα στηριχθεί η έκδοσή του.
  • Το πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ δεν αποκλείει τη δυνατότητα έκδοσης ψηφιακού ευρώ ως νόμιμου χρήματος, πράγμα που σημαίνει ότι οι αποδέκτες των πληρωμών θα είναι υποχρεωμένοι να το δέχονται για πληρωμές.
  • Ορισμένες πρακτικές ρυθμίσεις όσον αφορά τη διανομή του ψηφιακού ευρώ και την πρόσβαση σε αυτό θα μπορούσαν κατ’ αρχήν να ανατεθούν εξωτερικά, όμως θα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρή εποπτεία από το Ευρωσύστημα.

Βλ. την Ενότητα 4

Δυνατότητες λειτουργικής σχεδίασης του ψηφιακού ευρώ

Αυτή η έκθεση σκοπίμως δεν υποστηρίζει έναν συγκεκριμένο τύπο ψηφιακού ευρώ. Κάθε πιθανή λύση πρέπει να πληροί ορισμένες αρχές και απαιτήσεις που προσδιορίζονται στην παρούσα έκθεση, ενώ παράλληλα πρέπει να συμμορφώνεται με τη σχετική νομοθεσία.

Δύο τύποι ψηφιακού ευρώ θα πληρούσαν τις απαιτήσεις που έχουν προσδιοριστεί
  • Τα δυνητικά χαρακτηριστικά του ψηφιακού ευρώ μπορούν να σχεδιαστούν κατά τρόπο ώστε να πληρούνται οι βασικές αρχές του Ευρωσυστήματος και οι απαιτήσεις που απορρέουν από την έκθεση.
  • Με βάση τα πιθανά χαρακτηριστικά του ψηφιακού ευρώ, έχουν προσδιοριστεί δύο τύποι που θα ανταποκρίνονταν στα επιθυμητά στοιχεία: εκτός σύνδεσης και σε σύνδεση με το διαδίκτυο. Αυτοί οι τύποι είναι συμβατοί μεταξύ τους και θα μπορούσαν να παρέχονται ταυτόχρονα στον βαθμό που και οι δύο συμβαδίζουν με τις βασικές αρχές και πληρούν τις γενικές απαιτήσεις που έχουν προσδιοριστεί.

Βλ. την Ενότητα 5

Τεχνικές και οργανωτικές προσεγγίσεις όσον αφορά τις υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ

Αυτή η ενότητα περιγράφει συγκεκριμένες επιλογές σχεδίασης για την τεχνική υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ στο επίπεδο της υποδομής παρασκηνίου (back-end) και των λύσεων πρόσβασης τελικού χρήστη.

Η υποδομή παρασκηνίου για την παροχή ψηφιακού ευρώ μπορεί είτε να είναι κεντρική, όπου οι συναλλαγές καταγράφονται στο καθολικό της κεντρικής τράπεζας, είτε να περιλαμβάνει έναν βαθμό αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων στους χρήστες και/ή στους εποπτευόμενους ενδιάμεσους φορείς, επιτρέποντας έτσι την παροχή ενός ψηφιακού ευρώ του κομιστή. Ανεξαρτήτως προσέγγισης, η υποδομή παρασκηνίου θα πρέπει τελικά να ελέγχεται από την κεντρική τράπεζα.

Διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά την υποδομή παρασκηνίου

Η διαχείριση των τεχνικών και οργανωτικών προκλήσεων είναι εφικτή
  • Η βασική διαφορά μεταξύ ενός άμεσου μοντέλου και ενός μοντέλου βασιζόμενου σε ενδιάμεσους φορείς είναι ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα. Ενώ στο πρώτο μοντέλο οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς λειτουργούν απλώς ως σημείο εισόδου, στο δεύτερο μοντέλο διαδραματίζουν σημαντικότερο ρόλο, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου των φορέων διακανονισμού. Και στις δύο περιπτώσεις, ο ιδιωτικός τομέας θα ήταν σε θέση να δημιουργήσει νέες επιχειρήσεις βασιζόμενες σε υπηρεσίες σχετικές με το ψηφιακό ευρώ.
  • Οι λύσεις για την πρόσβαση των τελικών χρηστών στην υποδομή του ψηφιακού ευρώ θα μπορούσαν να βασίζονται είτε σε υλικό είτε σε λογισμικό ή σε συνδυασμό αυτών. Σε κάθε περίπτωση, οι λύσεις για την πρόσβαση προσκηνίου (front-end) χρειάζονται ισχυρή εξακρίβωση στοιχείων και ταυτοποίηση των πελατών.
  • Οι λύσεις για τους τελικούς χρήστες και τα ιδιωτικά συστήματα που συμμετέχουν στην παροχή υπηρεσιών του ψηφιακού ευρώ θα πρέπει να διασυνδέονται με την υποδομή παρασκηνίου της κεντρικής τράπεζας κατά τρόπο που να εξασφαλίζει τη μέγιστη προστασία από τον κίνδυνο αδικαιολόγητης δημιουργίας μονάδων ψηφιακού ευρώ χωρίς την άδεια της κεντρικής τράπεζας.

Βλ. την Ενότητα 6

Επόμενες ενέργειες

Για να εξασφαλιστεί ότι θα δοθούν ουσιαστικές απαντήσεις στα ανοικτά ερωτήματα που τίθενται στην παρούσα έκθεση, προς τα μέσα του 2021 το Ευρωσύστημα θα αποφασίσει εάν θα δρομολογήσει έργο για το ψηφιακό ευρώ, το οποίο θα ξεκινήσει με φάση έρευνας.

Επόμενα βήματα: μελέτη γενικής ιδέας, δοκιμές και δημόσια διαβούλευση
  • Πριν εξεταστεί το ενδεχόμενο έκδοσης του ψηφιακού ευρώ, είναι απαραίτητη μια ολοκληρωμένη και ισορροπημένη, προσανατολισμένη στην πολιτική, αξιολόγηση των προκλήσεων του ψηφιακού ευρώ και των δυνατοτήτων του σε σχέση με εναλλακτικές επιλογές. Οι απόψεις των θεσμικών οργάνων, των πολιτών και των επαγγελματιών θα συμβάλουν σημαντικά στην αξιολόγηση αυτή, μεταξύ άλλων μέσω δημόσιας διαβούλευσης.
  • Οι δοκιμές είναι αναγκαίες προκειμένου να ελεγχθούν οι επιλογές λειτουργικής σχεδίασης και να διερευνηθεί η σκοπιμότητά τους από τεχνική πλευρά, καθώς και η ικανότητά τους να καλύπτουν τις ανάγκες των μελλοντικών χρηστών. Οι δοκιμές αυτές θα πρέπει να συμπεριλάβουν τον ιδιωτικό τομέα και τους μελλοντικούς χρήστες στον βαθμό που κρίνεται αναγκαίος, δεν θα πρέπει όμως να προδικάζουν αποφάσεις ούτε να δεσμεύουν το Ευρωσύστημα να παρέχει ένα ψηφιακό ευρώ.
  • Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα δοθούν ουσιαστικές απαντήσεις στα ανοικτά ερωτήματα που τίθενται στην παρούσα έκθεση, το Ευρωσύστημα θα εξετάσει κατά πόσον θα δρομολογήσει έργο για το ψηφιακό ευρώ προς τα μέσα του 2021, με πιθανή έναρξη φάσης έρευνας που θα αποσκοπεί στην ανάπτυξη ελάχιστου βιώσιμου προϊόντος.
  • Πέρα από τη μελέτη της γενικής ιδέας και τις πρακτικές δοκιμές από το Ευρωσύστημα, θα απαιτηθεί η συμμετοχή ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, φόρουμ και φορέων καθορισμού προτύπων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες όλων των μελλοντικών ενδιαφερόμενων μερών.

Βλ. την Ενότητα 7

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μάθετε περισσότερα για σχετικά θέματα

Όλες οι σελίδες σε αυτήν την ενότητα