Απαντήσεις σε συνήθεις ερωτήσεις για το ψηφιακό ευρώ

Επικαιροποιήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026

Σκοπός και οφέλη του ψηφιακού ευρώ

• Γιατί η Ευρώπη χρειάζεται το ψηφιακό ευρώ;
• Πώς θα μπορούσε το ψηφιακό ευρώ να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
• Γιατί οι πολίτες θα προτιμούσαν να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;
• Θα αντικαταστήσει το ψηφιακό ευρώ τα μετρητά;
• Τι αξία θα μπορούσε να αποφέρει το ψηφιακό ευρώ στους εμπόρους;
• Τι αξία θα μπορούσε να αποφέρει το ψηφιακό ευρώ στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών;

Εφαρμογή και λειτουργικότητα

• Πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ;
• Ποιος θα μπορεί να χρησιμοποιεί το ψηφιακό ευρώ;
• Πόσο θα προστατεύει το ψηφιακό ευρώ την ιδιωτικότητα;
• Πώς θα διασφαλίσει η ΕΚΤ ότι το ψηφιακό ευρώ θα είναι συμπεριληπτικό και προσβάσιμο για όλους;
• Πώς θα διασφαλίσει η ΕΚΤ ότι οι ψηφιακές πληρωμές σε ευρώ θα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ;
• Θα αποτελεί το ψηφιακό ευρώ ένα εναλλακτικό νόμισμα εντός του Ευρωσυστήματος;
• Ποια θα είναι η σύνδεση μεταξύ άμεσων πληρωμών και ψηφιακού ευρώ;
• Πώς θα λειτουργήσει η τεχνική αρχιτεκτονική του ψηφιακού ευρώ; Θα βασίζεται σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού, όπως η τεχνολογία blockchain;

Πρόοδος και ενδιαφερόμενα μέρη

• Σε τι φάση βρίσκεται σήμερα το έργο του ψηφιακού ευρώ;
• Τι είναι το πιλοτικό πρόγραμμα του ψηφιακού ευρώ;
• Ποιος συμμετέχει στο έργο του ψηφιακού ευρώ;
• Ποια είναι η συμμετοχή των Ευρωπαίων νομοθετών στη διαδικασία;
• Πώς καταρτίζεται το εγχειρίδιο κανόνων του συστήματος του ψηφιακού ευρώ;

Αντίκτυπος και προβληματισμοί

• Θα είναι το ψηφιακό ευρώ προγραμματιζόμενο χρήμα;
• Θα πρέπει οι πολίτες να πληρώνουν για να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;
• Πώς σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ άλλες πανευρωπαϊκές πρωτοβουλίες πληρωμών;
• Θα αποζημιώνονται οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών για τη διανομή του ψηφιακού ευρώ;
• Θα μπορούσε το ψηφιακό ευρώ να αποτελέσει απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα με την κατάργηση της διαμεσολάβησης των τραπεζών;
• Θα μπορούσε η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ να καταστήσει τις πληρωμές στην Ευρώπη πιο ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις;
• Σε τι θα διαφέρει το ψηφιακό ευρώ από τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) και τα κρυπτοστοιχεία ενεργητικού;
• Πόσο θα κοστίσει στο Ευρωσύστημα το έργο του ψηφιακού ευρώ;

Ερώτηση 1: Γιατί η Ευρώπη χρειάζεται το ψηφιακό ευρώ;

Σε έναν κόσμο όπου οι ψηφιακές πληρωμές γίνονται ταχύτατα ο κανόνας, η χρήση μετρητών μειώνεται και η στροφή προς τις διαδικτυακές αγορές επιταχύνεται. Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια ψηφιακή μορφή μετρητών, που θα παρέχει στους καταναλωτές πρόσβαση σε χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ψηφιακή μορφή, και θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα.

Το ψηφιακό ευρώ θα διευκολύνει τη ζωή των ανθρώπων παρέχοντας κάτι το οποίο δεν υπάρχει σήμερα: ένα ψηφιακό μέσο πληρωμής που είναι καθολικά αποδεκτό σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, για πληρωμές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο.

Όπως τα μετρητά, το ψηφιακό ευρώ θα είναι εύκολα προσβάσιμο, ελεύθερο να χρησιμοποιείται κατά τη διενέργεια ή λήψη πληρωμών και θα έχει την ιδιότητα νόμιμου χρήματος. Θα προσφέρει επίσης υψηλό επίπεδο ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας και η λειτουργία του εκτός σύνδεσης (ofline) θα διασφαλίζει ότι θα είναι πάντα διαθέσιμο, ακόμη και όταν υπάρχουν προβλήματα σύνδεσης ή προσωρινές διακοπές ρεύματος.

Επιπλέον, το ψηφιακό ευρώ θα διατηρεί τη νομισματική κυριαρχία της ζώνης του ευρώ και θα ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στηρίζοντας την αποδοτικότητα του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος πληρωμών στο σύνολό του, προωθώντας την καινοτομία και αυξάνοντας την ανθεκτικότητά του σε κυβερνοεπιθέσεις και τεχνικές διαταράξεις.

Με λίγα λόγια, το ψηφιακό ευρώ θα καταστήσει τις πληρωμές απλούστερες, ασφαλέστερες και αποδοτικότερες, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της Ευρώπης μπορούν να επωφεληθούν από ένα αξιόπιστο, ανθεκτικό στις μελλοντικές προκλήσεις μέσο πληρωμής στην ψηφιακή εποχή. Λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τα μετρητά σε φυσική μορφή, θα δώσει στους Ευρωπαίους την ελευθερία να επιλέγουν πώς θα κάνουν τις πληρωμές τους.

Μάθετε περισσότερα γιατί χρειαζόμαστε ένα ψηφιακό ευρώ.

Ερώτηση 2: Πώς θα μπορούσε το ψηφιακό ευρώ να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει μια πανευρωπαϊκή λύση πληρωμών, η οποία θα είναι διαθέσιμη σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, υπό ευρωπαϊκή διακυβέρνηση και υπό τη διαχείριση ευρωπαϊκών παρόχων πληρωμών.

Επί του παρόντος, οι ψηφιακές πληρωμές στη ζώνη του ευρώ παραμένουν κατακερματισμένες και διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και την περίπτωση χρήσης. Για παράδειγμα, πάνω από το 60% των χωρών της ζώνης του ευρώ δεν διαθέτουν το δικό τους εθνικό σύστημα πληρωμών με κάρτα για αγορές σε καταστήματα. Και εκεί όπου υπάρχουν τέτοια εθνικά συστήματα, συνήθως λειτουργούν μόνο εντός της ίδιας της χώρας και μερικές φορές περιορίζονται σε συγκεκριμένα είδη πληρωμών.

Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι ευρωπαίοι καταναλωτές, τόσο όταν πραγματοποιούν πληρωμές εντός της χώρας τους όσο και όταν πραγματοποιούν διασυνοριακές πληρωμές εντός της ζώνης του ευρώ, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να στηρίζονται σε έναν μικρό αριθμό μη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που κυριαρχούν στην αγορά πληρωμών. Το ψηφιακό ευρώ θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από μη Ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, προσφέροντας μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση και παρέχοντας στους πολίτες περισσότερες επιλογές ως προς τον τρόπο πληρωμής τους.

Μέσω της δέσμευσής μας για ανοικτά πρότυπα και της παροχής μιας δημόσιας υποδομής για τις ψηφιακές πληρωμές, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα στους παρόχους να επεκταθούν εύκολα σε πανευρωπαϊκές λύσεις, καθιστώντας έτσι το ευρωπαϊκό τοπίο πληρωμών πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο.

Συνολικά, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να μετατρέψει την Ευρώπη σε παγκόσμιο πρωτοπόρο του ψηφιακού χρηματοοικονομικού τομέα, όπου η καινοτομία εξυπηρετεί το κοινό καλό.

Ερώτηση 3: Γιατί οι πολίτες θα προτιμούσαν να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια λύση πληρωμών για κάθε περίσταση, που θα χρησιμοποιείται οποτεδήποτε και οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ – ακριβώς όπως τα μετρητά, αλλά έτοιμο για την ψηφιακή εποχή. Θα είναι ένα καθολικά αποδεκτό ψηφιακό μέσο πληρωμής που οι καταναλωτές θα μπορούν να χρησιμοποιούν χωρίς χρέωση σε καταστήματα, για ηλεκτρονικές πληρωμές ή πληρωμές από πρόσωπο σε πρόσωπο. Θα παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να πληρώνουν ψηφιακά, εξακολουθώντας να χρησιμοποιούν ένα δημόσιο μέσο πληρωμής. Και θα είναι διαθέσιμο τόσο διαδικτυακά (online) όσο και εκτός σύνδεσης στο διαδίκτυο (offline).

Το ψηφιακό ευρώ θα σχεδιαστεί έτσι ώστε να παρέχει το υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας, σύμφωνα με τα αυστηρά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διαθέτει τους ισχυρότερους νόμους για την ασφάλεια και την προστασία της ιδιωτικότητας στον κόσμο.

Το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να ταυτοποιεί τους πολίτες βάσει των πληρωμών τους. Επιπλέον, τα προσωπικά στοιχεία συναλλαγών που θα αφορούν πληρωμές με ψηφιακό ευρώ εκτός σύνδεσης (offline) θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο της πληρωμής.

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι ασφαλές και, ως δημόσιο αγαθό, θα εγγυάται την πρόσβαση όλων των καταναλωτών, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους ή το επίπεδο των ψηφιακών ή χρηματοοικονομικών δεξιοτήτων τους. Το ψηφιακό ευρώ θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και όσων δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα χρησιμοποιείται και θα είναι προσβάσιμο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, ο προτεινόμενος κανονισμός για το ψηφιακό ευρώ που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει υποχρεωτική αποδοχή από τους εμπόρους που δέχονται ψηφιακές πληρωμές και υποχρεωτική διανομή από τις τράπεζες στους πελάτες τους.

Ερώτηση 4: Θα αντικαταστήσει το ψηφιακό ευρώ τα μετρητά;

Όχι, το ψηφιακό ευρώ θα συμπληρώνει τη λειτουργία των μετρητών και δεν θα τα αντικαθιστά. Θα είναι διαθέσιμο παράλληλα με τα μετρητά ως απάντηση στην ολοένα μεγαλύτερη προτίμηση των πολιτών να κάνουν τις πληρωμές τους ψηφιακά, γρήγορα και με ασφάλεια. Τα μετρητά θα εξακολουθούν να αποτελούν νόμιμο χρήμα και θα εξακολουθούν να συνυπάρχουν με το ψηφιακό ευρώ και με κάθε ιδιωτικό ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής που χρησιμοποιείται επί του παρόντος.

Ο εν εξελίξει επανασχεδιασμός των τραπεζογραμματίων ευρώ, με βελτιωμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας, καταδεικνύει ότι η ΕΚΤ έχει δεσμευθεί για το μέλλον των μετρητών. Η ΕΚΤ επικροτεί τη δέσμη μέτρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ενιαίο νόμισμα, η οποία διατηρεί την ελευθερία των ανθρώπων να επιλέγουν μεταξύ μετρητών και ψηφιακού ευρώ όταν θα πληρώνουν με χρήμα κεντρικής τράπεζας.

Μάθετε περισσότερα για τη στρατηγική του Ευρωσυστήματος για τα μετρητά και τη διαδικασία επανασχεδιασμού των τραπεζογραμματίων στη σελίδα σχετικά με τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.

Ερώτηση 5: Τι αξία θα μπορούσε να αποφέρει το ψηφιακό ευρώ στους εμπόρους;

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια πανευρωπαϊκή λύση που θα επιτρέπει στους εμπόρους να διαθέτουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους σε πελάτες σε ολόκληρη την Ευρώπη με απρόσκοπτη και συνεπή εμπειρία πληρωμών. Θα μειώσει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκές λύσεις πληρωμών, προσφέροντας μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση, και έτσι οι έμποροι θα βρίσκονται σε ισχυρότερη θέση για να διαπραγματευτούν όρους με τους παρόχους λύσεων πληρωμών, μειώνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο το κόστος για αυτούς.

Σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, η ΕΚΤ συνεργάζεται στενά με τους εμπόρους και τους εκπροσώπους τους. Ο σχεδιασμός του ψηφιακού ευρώ λαμβάνει υπόψη αυτά που οι έμποροι θεωρούν σημαντικά, όπως η απρόσκοπτη ενσωμάτωση στα υφιστάμενα συστήματα πληρωμής στο ταμείο, η ευκολία χρήσης και η ανθεκτικότητα των πληρωμών. Το ψηφιακό ευρώ θα επιτρέπει επίσης στους εμπόρους να λαμβάνουν άμεσες πληρωμές χωρίς πρόσθετο κόστος, ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.

Μάθετε περισσότερα για τη συνεργασία μας με τους εμπόρους στην έκθεση σχετικά με την προσαρμογή του ψηφιακού ευρώ στο οικοσύστημα πληρωμών και στην έρευνα για τους χρήστες που διενεργήσαμε με μικρούς εμπόρους.

Ερώτηση 6: Τι αξία θα μπορούσε να αποφέρει το ψηφιακό ευρώ στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών;

Οι εποπτευόμενοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, όπως οι τράπεζες, θα διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη διανομή του ψηφιακού ευρώ. Θα ενεργούν ως το βασικό σημείο επαφής για τους ιδιώτες, τους εμπόρους και τις επιχειρήσεις για όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ και θα παρέχουν όλες τις υπηρεσίες τελικού χρήστη.

Το μοντέλο αποζημίωσης που περιλαμβάνεται στον κανονισμό για τη θέσπιση του ψηφιακού ευρώ που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι τράπεζες θα αποζημιώνονται επαρκώς για τις υπηρεσίες που παρέχουν. Το Ευρωσύστημα δεν θα χρεώνει προμήθειες για το σχήμα και την επεξεργασία, μειώνοντας έτσι το συνολικό κόστος για τις τράπεζες και το σύστημα συνολικά.

Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την υποκείμενη υποδομή πληρωμών που θα παρέχει το ψηφιακό ευρώ για να δημιουργήσουν πάνω σε αυτή νέες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας την καινοτομία στις πληρωμές λιανικής σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Η πλατφόρμα καινοτομίας της ΕΚΤ εξέτασε καινοτόμες υπηρεσίες που θα μπορούσε να αναπτύξει η αγορά (όπως οι πληρωμές υπό όρους). Αυτές θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν νέα επιχειρηματικά μοντέλα, ροές εσόδων και ευκαιρίες για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών – μεταξύ άλλων και σε τμήματα πελατών που είναι ολοένα πιο δύσκολο να διατηρηθούν – ενισχύοντας παράλληλα την εμπειρία χρήστη για τους καταναλωτές και τους εμπόρους.

Η ΕΚΤ θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την αγορά προκειμένου να αξιοποιήσει τις δυνατότητες καινοτομίας του ψηφιακού ευρώ και να διερευνήσει πώς το ψηφιακό ευρώ μπορεί να προωθήσει την καινοτομία στη ζώνη του ευρώ.

Μάθετε περισσότερα για τη συνεργασία μας με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών στη έκθεση σχετικά με την προσαρμογή του ψηφιακού ευρώ στο οικοσύστημα πληρωμών.

Ερώτηση 7: Πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να κάνουν ασφαλείς άμεσες πληρωμές σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα και μεταξύ ιδιωτών – ανεξάρτητα από τη χώρα της ζώνης του ευρώ στην οποία βρίσκονται ή από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών που χρησιμοποιούν.

Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει τόσο διαδικτυακές λειτουργίες (online) όσο και λειτουργίες εκτός σύνδεσης (offline), δηλαδή οι χρήστες θα μπορούν να το χρησιμοποιούν ακόμη και όταν η σύνδεσή τους στο διαδίκτυο δεν είναι καλή ή όταν είναι εκτός δικτύου.

Για να αρχίσει να χρησιμοποιεί το ψηφιακό ευρώ, ο χρήστης θα πρέπει να δημιουργήσει λογαριασμό σε ψηφιακό ευρώ μέσω της τράπεζάς του ή του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών της ΕΕ. Μόλις δημιουργηθεί ο λογαριασμός, οι χρήστες θα είναι σε θέση να κάνουν πληρωμές απευθείας, για παράδειγμα χρησιμοποιώντας το κινητό τους τηλέφωνο σε τερματικό στα καταστήματα ή επιλέγοντας το ψηφιακό ευρώ ως τρόπο πληρωμής κατά τη διάρκεια ολοκλήρωσης ηλεκτρονικής πληρωμής, εγκρίνοντας αμέσως την πληρωμή μέσω της τραπεζικής εφαρμογής τους.

Για να κάνουν πληρωμές χρησιμοποιώντας τη λειτουργία εκτός σύνδεσης (offline), οι χρήστες θα πρέπει πρώτα να βάλουν χρήματα στον λογαριασμό εκτός σύνδεσης που διαθέτουν σε ψηφιακό ευρώ και στη συνέχεια να ακουμπήσουν το τηλέφωνό τους στο τηλέφωνο φίλου τους ή στο τερματικό του καταστήματος.

Οι πληρωμές με ψηφιακό ευρώ θα είναι πάντοτε ασφαλείς και άμεσες – είτε γίνονται σε φυσικά ή ηλεκτρονικά καταστήματα είτε μεταξύ ιδιωτών.

Μάθετε περισσότερα για το πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ.

Ερώτηση 8: Ποιος θα μπορεί να χρησιμοποιεί το ψηφιακό ευρώ;

Όπως αναφέρεται στον προτεινόμενο κανονισμό για το ψηφιακό ευρώ που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ψηφιακό ευρώ θα διατίθεται σε πρόσωπα, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος της ζώνης του ευρώ σε προσωρινή ή μόνιμη βάση.

Πρόσωπα που ταξιδεύουν στη ζώνη του ευρώ για προσωπικούς ή επαγγελματικούς σκοπούς μπορούν επίσης να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ.

Επιπλέον, πρόσωπα, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένοι εκτός της ζώνης του ευρώ μπορεί να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ ανοίγοντας λογαριασμούς σε ψηφιακό ευρώ σε παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που είναι εγκατεστημένοι ή δραστηριοποιούνται σε χώρα μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή σε τρίτη χώρα, με την επιφύλαξη προηγούμενης συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και της τρίτης χώρας ή/και ρυθμίσεων που έχουν συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της εθνικής κεντρικής τράπεζας κράτους μέλους εκτός της ζώνης του ευρώ ή τρίτης χώρας.

Ερώτηση 9: Πόσο θα προστατεύει το ψηφιακό ευρώ την ιδιωτικότητα;

Η προστασία της ιδιωτικότητας είναι ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ και βρίσκεται στον πυρήνα των διαδικτυακών λειτουργιών του (online) και των λειτουργιών του εκτός σύνδεσης (offline).

• Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί εκτός σύνδεσης (offline) κατά τρόπο που να εξασφαλίζει στους χρήστες επίπεδο προστασίας της ιδιωτικότητας παρόμοιο με εκείνο που παρέχουν τα μετρητά, τόσο για την αποστολή χρημάτων σε άλλους ανθρώπους όσο και για τη διενέργεια πληρωμών σε καταστήματα. Όταν διενεργούνται πληρωμές εκτός σύνδεσης, μόνο ο πληρωτής και ο δικαιούχος θα γνωρίζουν τα προσωπικά στοιχεία της συναλλαγής για αυτές τις πληρωμές. Έλεγχοι για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα διενεργούνται από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών που διανέμει το ψηφιακό ευρώ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας προσθήκης και αφαίρεσης χρημάτων, όπως συμβαίνει σήμερα με τις αναλήψεις και τις καταθέσεις μετρητών.
• Στην περίπτωση διαδικτυακών συναλλαγών (online), το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να ταυτοποιήσει τους χρήστες που διενεργούν ή λαμβάνουν πληρωμές, προστατεύοντας έτσι τα προσωπικά τους δεδομένα, αλλά οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα μπορούν να ταυτοποιούν τους χρήστες για τους σκοπούς της συμμόρφωσης με τους κανόνες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (όπως συμβαίνει ήδη με τον τραπεζικό λογαριασμό που έχετε σήμερα).

Ως εκ τούτου, είτε διαδικτυακά (online) είτε εκτός σύνδεσης (offline), το Ευρωσύστημα δεν θα είναι σε θέση να συνδέει άμεσα τις συναλλαγές σε ψηφιακό ευρώ με συγκεκριμένα άτομα.

Το ψηφιακό ευρώ θα διέπεται από τους κανονισμούς της ΕΕ που έχουν σχεδιαστεί ώστε να εξισορροπούν την προστασία της ιδιωτικότητας με την ασφάλεια. Χάρη σε αυτή την προσέγγιση εξακολουθούν να υφίστανται ισχυρά μέσα προστασίας κατά των παράνομων δραστηριοτήτων και παράλληλα διασφαλίζεται η προστασία της ιδιωτικότητας.

Μάθετε περισσότερα για το ψηφιακό ευρώ και την προστασία της ιδιωτικότητας.

Ερώτηση 10: Πώς θα διασφαλίσει η ΕΚΤ ότι το ψηφιακό ευρώ θα είναι συμπεριληπτικό και προσβάσιμο για όλους;

Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί δημόσιο αγαθό, όπως είναι σήμερα τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, αλλά σε ψηφιακή μορφή. Θα σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να καλύπτει τις ανάγκες όλων, χωρίς να αφήνει κανέναν στο περιθώριο.

Η ΕΚΤ σχεδιάζει το ψηφιακό ευρώ και την εφαρμογή του ψηφιακού ευρώ έχοντας τη συμπερίληψη ως κατευθυντήρια αρχή προκειμένου να διασφαλίσει ότι κάθε Ευρωπαίος μπορεί να έχει πρόσβαση στις ψηφιακές πληρωμές με ίσους όρους, ανεξάρτητα από τις ανάγκες, τις ικανότητες και τα επίπεδα ψηφιακής εμπιστοσύνης του.

Ως εκ τούτου, ο προτεινόμενος σχεδιασμός της εφαρμογής του ψηφιακού ευρώ περιλαμβάνει τα καλύτερα στην κατηγορία τους χαρακτηριστικά προσβασιμότητας, τα οποία υπερβαίνουν τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονισμού για την προσβασιμότητα και συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο προηγμένων στην αγορά.

Ο σχεδιασμός εφαρμόζει το υψηλότερο επίπεδο απαιτήσεων προσβασιμότητας σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την προσβασιμότητα του περιεχομένου του διαδικτύου, προσαρμοσμένες στις εφαρμογές πληρωμών μέσω κινητών συσκευών, οι οποίες καλύπτουν την αντίληψη, τη λειτουργικότητα και τη γνωστική προσβασιμότητα. Μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών, η εφαρμογή αναμένεται να έχει βελτιωμένο οπτικό σχεδιασμό, πλήρη πλοήγηση με χρήση πληκτρολογίου, υποστήριξη ανάγνωσης οθόνης, απλουστευμένη γλώσσα και πρόληψη σφαλμάτων.

Η εφαρμογή βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της ανάπτυξης και θα τεθεί σε δοκιμές κατά τη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος για το ψηφιακό ευρώ το οποίο θα ξεκινήσει το β΄ εξάμηνο του 2027. Παράλληλα, οι απαιτήσεις της εφαρμογής θα επικυρωθούν περαιτέρω μέσω δοκιμών χρηστικότητας και προσβασιμότητας από μέλη του Ιδρύματος ONCE και από μέλη του προσωπικού της ΕΚΤ και 19 εθνικών κεντρικών τραπεζών, ώστε να διασφαλιστεί μια συνεπής και συμπεριληπτική εμπειρία χρήστη σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό για το ψηφιακό ευρώ, η εφαρμογή του ψηφιακού ευρώ θα είναι ένας από τους διάφορους τρόπους με τους οποίους οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ. Οι χρήστες θα μπορούσαν επίσης να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ μέσω διαύλων που θα προσφέρουν η τράπεζά τους ή οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, οι οποίοι θα παραμείνουν το βασικό σημείο επαφής για τους καταναλωτές.

Η δωρεάν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ θα ήταν επίσης διαθέσιμη σε άτομα χωρίς τραπεζικό λογαριασμό, συμβάλλοντας στη μείωση του χρηματοοικονομικού και ψηφιακού αποκλεισμού. Η έρευνα για τους χρήστες και η επικοινωνία με οργανώσεις καταναλωτών έχουν αναδείξει τη σημασία της προσβασιμότητας, του διαισθητικού σχεδιασμού και της διαθεσιμότητας υποστήριξης με φυσική παρουσία, για τα οποία δεσμεύεται το Ευρωσύστημα.

Ερώτηση 11: Πώς θα διασφαλίσει η ΕΚΤ ότι οι ψηφιακές πληρωμές σε ευρώ θα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ;

Οι εποπτευόμενοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, όπως οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ, θα έχουν την ευθύνη για τη διανομή του ψηφιακού ευρώ. Για να διασφαλιστεί ότι το σύστημα για το ψηφιακό ευρώ θα εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, το Ευρωσύστημα αναπτύσσει ένα εγχειρίδιο κανόνων για το σύστημα του ψηφιακού ευρώ στο πλαίσιο μιας συνεργατικής και επαναληπτικής διαδικασίας με τους συμμετέχοντες στην αγορά. Το εγχειρίδιο κανόνων θα θεσπίσει ένα ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για τις πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ και τις συναφείς δραστηριότητες. Στόχος του είναι να διασφαλίσει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που συμμετέχουν στο σύστημα του ψηφιακού ευρώ θα προσφέρουν συνεπείς και τυποποιημένες βασικές υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ, παρέχοντας ιδιωτική, ασφαλή και εναρμονισμένη εμπειρία στους χρήστες σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία δραστηριοποιούνται ή τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών – όπως συμβαίνει σήμερα με τα μετρητά.

Ερώτηση 12: Θα αποτελεί το ψηφιακό ευρώ ένα εναλλακτικό νόμισμα εντός του Ευρωσυστήματος;

Όχι. Όπως τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα δεν αποτελούν εναλλακτικά νομίσματα, αλλά μάλλον διαφορετικές μορφές του ίδιου νομίσματος, το ψηφιακό ευρώ θα είναι απλώς ένας ακόμη τρόπος πληρωμής σε ευρώ. Το ψηφιακό ευρώ θα εξυπηρετεί την αυξανόμενη προτίμηση των ανθρώπων και των επιχειρήσεων για ψηφιακές πληρωμές.

Μάθετε περισσότερα για τις προτιμήσεις των πολιτών για τις πληρωμές στην έρευνα για τις συνήθειες πληρωμής των καταναλωτών στη ζώνη του ευρώ (SPACE).

Ερώτηση 13: Ποια θα είναι η σύνδεση μεταξύ άμεσων πληρωμών και ψηφιακού ευρώ;

Σήμερα, όταν οι καταναλωτές πραγματοποιούν πληρωμές χωρίς τη χρήση μετρητών σε καταστήματα, οι έμποροι δεν λαμβάνουν τα χρήματα αμέσως. Το ψηφιακό ευρώ θα αλλάξει αυτή την κατάσταση – όλες οι πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ θα είναι άμεσες.

Το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών που βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης για το ψηφιακό ευρώ θα σημαίνει ότι οι λύσεις άμεσων πληρωμών θα μπορέσουν να αναπτυχθούν περαιτέρω ώστε να είναι διαθέσιμες σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ. Έτσι, θα μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από τον μικρό αριθμό ιδιωτικών μη ευρωπαϊκών εταιρειών που κυριαρχούν επί του παρόντος στον τομέα των πληρωμών.

Ερώτηση 14: Πώς θα λειτουργήσει η τεχνική αρχιτεκτονική του ψηφιακού ευρώ; Θα βασίζεται σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού, όπως η τεχνολογία blockchain;

Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί σε μια κεντρική πλατφόρμα διακανονισμού και το Ευρωσύστημα θα επεξεργάζεται και θα επαληθεύει όλους τους διακανονισμούς και τις διακρατήσεις. Ως άμεσες υποχρεώσεις του Ευρωσυστήματος, είναι σημαντικό το ψηφιακό ευρώ στους λογαριασμούς των πολιτών να είναι ασφαλές προκειμένου να διατηρείται η εμπιστοσύνη, τόσο στο ευρώ όσο και στο Ευρωσύστημα.

Το ψηφιακό ευρώ δεν βασίζεται σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (distributed ledger technology – DLT), αλλά χρησιμοποιεί βασικές αρχές σχεδιασμού που προέρχονται από την τεχνολογία DLT για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την αποδοτικότητα και να βελτιώσει τις συνολικές επιδόσεις και αξιοπιστία του συστήματος.

Η ανθεκτική τεχνική αρχιτεκτονική του ψηφιακού ευρώ θα βασίζεται στα καθιερωμένα πρότυπα. Η εγκατάσταση σε πολλές περιοχές στο πλαίσιο της οποίας κάθε περιοχή θα είναι εφοδιασμένη με πολλαπλούς εξυπηρετητές, που θα υπερβαίνουν κατά πολύ τα τυπικά μοντέλα εφεδρικών συστημάτων, θα διασφαλίζει τη συνέχεια των υπηρεσιών σε κάθε περίπτωση.

Ερώτηση 15: Σε τι φάση βρίσκεται σήμερα το έργο του ψηφιακού ευρώ;

Το έργο του ψηφιακού ευρώ προχωρά. Η προπαρασκευαστική φάση, η οποία ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2023 και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2025, προώθησε την τεχνική εξέλιξη και τη μάθηση μέσω πειραματισμών. Οι εργασίες αυτές βασίστηκαν στις επιλογές σχεδιασμού και στις τεχνικές απαιτήσεις που καθορίστηκαν κατά τη φάση διερεύνησης (2021-23).

Σε συνέχεια της φάσης διερεύνησης και της προπαρασκευαστικής φάσης, το Ευρωσύστημα σημειώνει τώρα περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τις τεχνικές εργασίες, εμβαθύνοντας την ενεργό συμμετοχή των αγορών και εξακολουθώντας να στηρίζει τη νομοθετική διαδικασία. Στόχος μας είναι να είμαστε έτοιμοι για μια ενδεχόμενη πρώτη έκδοση του ψηφιακού ευρώ κατά τη διάρκεια του 2029, υπό την προϋπόθεση ότι θα εκδοθεί ο απαραίτητος κανονισμός σχετικά με τη θέσπιση του ψηφιακού ευρώ μέχρι το τέλος του 2026.

Ερώτηση 16: Τι είναι το πιλοτικό πρόγραμμα του ψηφιακού ευρώ;

Το πιλοτικό πρόγραμμα του ψηφιακού ευρώ είναι μια άσκηση που διοργανώνει το Ευρωσύστημα για να αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη. Οι συμμετέχοντες θα χρησιμοποιήσουν την έκδοση beta του ψηφιακού ευρώ σε πραγματικές συνθήκες για να επαληθεύσουν τις τεχνικές λειτουργίες, τις λειτουργικές διαδικασίες και την εμπειρία χρήστη. Το πιλοτικό πρόγραμμα προβλέπεται να ξεκινήσει το β΄ εξάμηνο του 2027 και θα διαρκέσει 12 μήνες.

Στη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος, μέλη του προσωπικού των συμμετεχουσών κεντρικών τραπεζών του Ευρωσυστήματος θα πραγματοποιούν καθημερινές πληρωμές χρησιμοποιώντας την έκδοση beta του ψηφιακού ευρώ. Για παράδειγμα, θα μπορούν να στέλνουν χρήματα ο ένας στον άλλο (διαδικτυακά και εκτός σύνδεσης) και να πληρώνουν επιλεγμένους εμπόρους, όπως καφετέριες, εστιατόρια και ηλεκτρονικά καταστήματα που είναι συνδεδεμένα με την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες. Η έκδοση beta του ψηφιακού ευρώ θα χρησιμοποιηθεί μόνο για το πιλοτικό πρόγραμμα και προορίζεται να λειτουργήσει με παρόμοιο τρόπο όπως ένα πιθανό μελλοντικό ψηφιακό ευρώ.

Οι 36 συμμετέχοντες πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, στους οποίους περιλαμβάνονται τράπεζες και μη τραπεζικοί πάροχοι υπηρεσιών, επιλέχθηκαν από το Ευρωσύστημα και θα παρέχουν τις υπηρεσίες που είναι απαραίτητες για την υποστήριξη αυτών των πληρωμών.

Τα διδάγματα που θα αντλήσουμε από το πιλοτικό πρόγραμμα θα στηρίξουν τις εν εξελίξει προπαρασκευαστικές εργασίες του Ευρωσυστήματος και θα συμβάλουν στην τεκμηρίωση των μελλοντικών αποφάσεων για το ψηφιακό ευρώ, ώστε να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ, εάν εισαχθεί, θα είναι πλήρως εξοπλισμένο για να ανταποκριθεί στις ανάγκες όλων των Ευρωπαίων.

Μάθετε περισσότερα σχετικά με το πιλοτικό πρόγραμμα για το ψηφιακό ευρώ.

Ερώτηση 17: Ποιος συμμετέχει στο έργο του ψηφιακού ευρώ;

Σκοπός του Ευρωσυστήματος –το οποίο αποτελείται από την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ– είναι να διασφαλίζει ότι το ψηφιακό ευρώ καλύπτει τις ανάγκες των χρηστών. Γι’ αυτό, το Ευρωσύστημα έρχεται τακτικά σε επαφή με τους φορείς χάραξης πολιτικής, τα νομοθετικά όργανα, τους συμμετέχοντες στην αγορά, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και μέλη του κοινού που θα είναι οι τελικοί χρήστες του ψηφιακού ευρώ.

Η συνεργασία αυτή πραγματοποιείται σε διάφορα πλαίσια, όπως το Συμβούλιο Πληρωμών Λιανικής σε Ευρώ (Euro Retail Payments Board), το οποίο φέρνει σε επαφή ενδιαφερόμενα μέρη από όλα τα τμήματα της ευρωπαϊκής αγοράς πληρωμών λιανικής, και η Ομάδα Ανάπτυξης Κανόνων, στην οποία συμμετέχουν ανώτερα στελέχη του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα με εμπειρία στη χρηματοδότηση και τις πληρωμές (βλ. Ερώτηση 18).

Η ΕΚΤ διατηρεί επίσης τακτική επαφή με:

• ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες παρέχουν σχόλια σχετικά με τις τεχνικές πτυχές του ψηφιακού ευρώ με βάση τις γνώσεις τους για την αγορά και τις δοκιμές που διενεργούνται στην πλατφόρμα καινοτομίας του ψηφιακού ευρώ·
• ευρωπαϊκές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μέσω σεμιναρίων, προκειμένου να ακούσει τις απόψεις τους και να προαγάγει τον ανοιχτό διάλογο·
• πιθανούς τελικούς χρήστες μέσω ερευνών, συνεντεύξεων και ομάδων στοχευμένης έρευνας (focus groups), προκειμένου να κατανοήσει τις ανάγκες και τις προτιμήσεις τους.

Η ΕΚΤ συμμετέχει τακτικά στις συνεδριάσεις του Eurogroup με τους υπουργούς οικονομικών των χωρών της ζώνης του ευρώ και ενημερώνει τακτικά την Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το ψηφιακό ευρώ.

Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τη διακυβέρνηση του έργου και τη συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών.

Ερώτηση 18: Ποια είναι η συμμετοχή των Ευρωπαίων νομοθετών στη διαδικασία;

Στις 28 Ιουνίου 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη μέτρων για το ενιαίο νόμισμα, η οποία περιέχει προτάσεις για τη στήριξη της χρήσης των μετρητών και τη θέσπιση του πλαισίου για το ενδεχόμενο έκδοσης ψηφιακού ευρώ. Η ΕΚΤ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η πρόταση για το ψηφιακό ευρώ συνοδεύεται από πρόταση για την ενίσχυση του ρόλου των μετρητών, καθώς τόσο το ψηφιακό ευρώ όσο και τα μετρητά θα έχουν την ιδιότητα νόμιμου χρήματος και θα είναι μορφές χρήματος κεντρικής τράπεζας. Σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ είναι να διασφαλίσει ότι τυχόν μελλοντικό ψηφιακό ευρώ θα δίνει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις την επιλογή να πληρώνουν ψηφιακά χρησιμοποιώντας μια ευρέως αποδεκτή, φθηνή, ασφαλή και ανθεκτική μορφή δημόσιου χρήματος οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ.

Η ΕΚΤ παρέχει υποστήριξη και τεχνικές πληροφορίες στη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, όπως απαιτείται. Το Ευρωσύστημα θα εξετάσει το ενδεχόμενο απαραίτητων προσαρμογών στον σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ που μπορεί να προκύψουν από τις νομοθετικές διαβουλεύσεις.

Μετά την έγκριση της θέσης του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με το σχέδιο νομοθετικής πράξης στις 19 Δεκεμβρίου 2025 και της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη δέσμη μέτρων για το ενιαίο νόμισμα στις 9 Ιουλίου 2026, ξεκίνησαν τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έπειτα από την έκκληση των ηγετών της ΕΕ για επιτάχυνση των προπαρασκευαστικών βημάτων, το Ευρωσύστημα προσδοκά ότι οι τριμερείς διαπραγματεύσεις θα ολοκληρωθούν εγκαίρως και ότι η νομοθεσία θα εγκριθεί έως το τέλος του 2026.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ δεν θα λάβει απόφαση σχετικά με την έκδοση ψηφιακού ευρώ έως ότου εκδοθεί ο κανονισμός σχετικά με τη θέσπιση του ψηφιακού ευρώ.

Ερώτηση 19: Πώς καταρτίζεται το εγχειρίδιο κανόνων του συστήματος του ψηφιακού ευρώ;

Το Ευρωσύστημα αναπτύσσει το σχέδιο εγχειριδίου κανόνων σε στενή συνεργασία με εκπροσώπους της ευρωπαϊκής αγοράς πληρωμών λιανικής μέσω της ομάδας κατάρτισης εγχειριδίου κανόνων (RDG).

Η ομάδα αυτή, η οποία αποτελείται από ανώτερα στελέχη ευρωπαϊκών ενώσεων που εκπροσωπούν τόσο την πλευρά της προσφοράς όσο και την πλευρά της ζήτησης στην ευρωπαϊκή αγορά πληρωμών λιανικής, εργάζεται με βάση τις επιλογές σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ που έχουν ήδη εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Στο πλαίσιο της εν λόγω ομάδας έχουν δημιουργηθεί ειδικοί άξονες εργασίας με σκοπό να δοθεί έμφαση σε τμήματα του εγχειριδίου κανόνων που απαιτούν συγκεκριμένες γνώσεις και εμπειρία.

Τον Ιούνιο του 2025 ένα σχέδιο του εγχειριδίου κανόνων για το σύστημα του ψηφιακού ευρώ υποβλήθηκε στην ομάδα κατάρτισης εγχειριδίου κανόνων για διαβούλευση με την αγορά, η οποία διήρκεσε έως το τέλος Οκτωβρίου του 2025. Από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026 το Ευρωσύστημα εξέτασε τις παρατηρήσεις που έλαβε, εντόπισε τις ενέργειες που θα πρέπει να αναληφθούν περαιτέρω και τροποποίησε το σχέδιο εγχειριδίου κανόνων. Τον Ιούλιο του 2026 παρουσίασε στην αγορά ένα νέο ενδιάμεσο σχέδιο εγχειριδίου κανόνων.

Το εγχειρίδιο κανόνων θα λάβει υπόψη τυχόν μελλοντικές προσαρμογές που θα προκύψουν από τις συζητήσεις μεταξύ των συννομοθετών σχετικά με τον κανονισμό για το ψηφιακό ευρώ που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2023. Η τελική πρώτη έκδοση του εγχειριδίου κανόνων θα ολοκληρωθεί μετά την έκδοση του κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ.

Μάθετε περισσότερα σχετικά με το εγχειρίδιο κανόνων για το ψηφιακό ευρώ.

Ερώτηση 20: Θα είναι το ψηφιακό ευρώ προγραμματιζόμενο χρήμα;

Το προγραμματιζόμενο χρήμα είναι μια ψηφιακή μορφή χρήματος που χρησιμοποιείται για προκαθορισμένο σκοπό, όπως μια δωροεπιταγή (voucher), με περιορισμούς ως προς τον τόπο και τον χρόνο χρήσης του ή ως προς τους χρήστες του.

Όπως προβλέπεται και στον προτεινόμενο κανονισμό για το ψηφιακό ευρώ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ψηφιακό ευρώ δεν θα είναι ποτέ προγραμματιζόμενο χρήμα, αλλά θα μπορούσε να διευκολύνει τις υπό όρους πληρωμές (για παράδειγμα, εάν ο πελάτης κάνει την αγορά του ηλεκτρονικά και επιλέξει τη δυνατότητα πληρωμής κατά την παράδοση).

Ερώτηση 21: Θα πρέπει οι πολίτες να πληρώνουν για να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;

Ως δημόσιο αγαθό, το ψηφιακό ευρώ θα παρέχεται δωρεάν για βασική χρήση από μεμονωμένους χρήστες.

Οι τράπεζες ή άλλοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα μπορούν να προσφέρουν στους πελάτες τους πρόσθετες, αμειβόμενες υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ. Τέτοιες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας θα μπορούσαν να καταστήσουν το ψηφιακό ευρώ ακόμη πιο ελκυστικό για τους χρήστες, για παράδειγμα για τη διενέργεια πληρωμών υπό όρους. Αυτό θα επέτρεπε στους πελάτες να πραγματοποιούν αγορές στο διαδίκτυο με μεγαλύτερη ασφάλεια, όπου η μεταφορά χρημάτων θα γίνεται μόνο αφού επιβεβαιωθεί ότι το προϊόν παραδόθηκε, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο απάτης και απλουστεύοντας τις επιστροφές χρημάτων.

Ερώτηση 22: Πώς σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ άλλες πανευρωπαϊκές πρωτοβουλίες πληρωμών;

Η ΕΚΤ επικροτεί τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες της αγοράς που εκτείνονται πέρα από τις εγχώριες αγορές.

Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να επιτρέπει στα εγχώρια και περιφερειακά συστήματα να επεκτείνονται σε διάφορες περιπτώσεις χρήσης και διασυνοριακά, διευκολύνοντας την ευκολότερη, ευρύτερη και αποτελεσματικότερη αποδοχή των ευρωπαϊκών λύσεων του ιδιωτικού τομέα χάρη στη χρήση εναρμονισμένων προτύπων. Οι Ευρωπαίοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών πρόκειται να επωφεληθούν από αυτές τις ευκαιρίες, κυρίως μέσω της αυξημένης γεωγραφικής εμβέλειας και των περιπτώσεων χρήσης που δεν εξυπηρετούνταν στο παρελθόν.

Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυνατότητα ενσωμάτωσης ιδιωτικών λύσεων, για παράδειγμα, μέσω της συμμετοχής περισσότερων του ενός σήματος (co-badging) σε φυσικές κάρτες και σε υφιστάμενα ψηφιακά πορτοφόλια. Αυτό θα επιτρέψει στις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να προσφέρουν λειτουργίες πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ μέσω διαύλων και διεπαφών που οι καταναλωτές ήδη γνωρίζουν και εμπιστεύονται, στηρίζοντας μια απρόσκοπτη εμπειρία πληρωμών και μειώνοντας την ανάγκη οι χρήστες να υιοθετήσουν εντελώς νέα εργαλεία πληρωμών. Ταυτόχρονα, οι πάροχοι θα μπορούσαν να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μέσω υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας και καινοτομιών που αφορούν τον πελάτη. Και στις δύο περιπτώσεις, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να είναι η εναλλακτική λύση (fall-back) που θα επιτρέπει την πλήρη πανευρωπαϊκή πρόσβαση, ενώ παράλληλα θα διατηρείται η πρόσβαση στην αγορά σε ό,τι αφορά τα εγχώρια ή περιφερειακά συστήματα όπου αυτά γίνονται αποδεκτά.

Ερώτηση 23: Θα αποζημιώνονται οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών για τη διανομή του ψηφιακού ευρώ;

Το Ευρωσύστημα υποστηρίζει ένα μοντέλο αποζημίωσης που θα δημιουργήσει δίκαια οικονομικά κίνητρα για όλους τους φορείς που θα συμμετέχουν στο οικοσύστημα του ψηφιακού ευρώ. Για τις τράπεζες και άλλους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, το μοντέλο αποζημίωσης θα πρέπει να αντιμετωπίσει το λειτουργικό κόστος της διανομής του ψηφιακού ευρώ.

Όπως συμβαίνει σήμερα με άλλα συστήματα πληρωμών, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που θα διανέμουν το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να μπορούν να χρεώνουν τους εμπόρους για αυτές τις υπηρεσίες. Για τον καθορισμό των τιμών για τους εμπόρους και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών θα ισχύει ανώτατο όριο, όπως προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον σχετικό κανονισμό για το ψηφιακό ευρώ.

Όπως και με την παραγωγή και την έκδοση τραπεζογραμματίων, το Ευρωσύστημα θα αναλάβει το κόστος δημιουργίας συστήματος και υποδομής για το ψηφιακό ευρώ. Επιπλέον, το Ευρωσύστημα θα επιδιώξει να ελαχιστοποιήσει το πρόσθετο επενδυτικό κόστος για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών με την όσο το δυνατόν πιο εκτεταμένη επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.

Ερώτηση 24: Θα μπορούσε το ψηφιακό ευρώ να αποτελέσει απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα με την κατάργηση της διαμεσολάβησης των τραπεζών;

Το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα –στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το τραπεζικό σύστημα– λειτουργεί ομαλά και το Ευρωσύστημα επιθυμεί να διατηρήσει τον βασικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τράπεζες στη διασφάλιση της αποτελεσματικής παροχής πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία.

Η ΕΚΤ έχει στη διάθεσή της τις ακόλουθες επιλογές σχεδιασμού για να ελαχιστοποιήσει δυνητικούς κινδύνους που μπορεί να ενέχει το ψηφιακό ευρώ για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

• Οι χρήστες θα μπορούν να διακρατούν στον λογαριασμό τους περιορισμένη ποσότητα ψηφιακού ευρώ. Αυτό θα αποτρέπει τις υπερβολικές εκροές τραπεζικών καταθέσεων και θα συμβάλει στη διατήρηση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος, ακόμη και σε περιόδους κρίσης.
• Η σύνδεση του ψηφιακού τους λογαριασμού σε ευρώ με τραπεζικό λογαριασμό θα επιτρέπει στους χρήστες να διενεργούν ή να λαμβάνουν πληρωμές πάνω από το όριο διακράτησης και να καλύπτουν αμέσως τυχόν έλλειμμα ή πλεόνασμα, χωρίς να χρειάζεται να τροφοδοτούν εκ των προτέρων ή να τακτοποιούν το λογαριασμό τους σε ψηφιακό ευρώ (υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν επαρκή κεφάλαια στον συνδεδεμένο λογαριασμό).
• Όπως στην περίπτωση των μετρητών, δεν θα καταβάλλεται τόκος στις διακρατήσεις σε ψηφιακό ευρώ στον λογαριασμό σας σε ψηφιακό ευρώ.

Η ΕΚΤ εκπόνησε τεχνική ανάλυση για να εκτιμήσει τις δυνητικές επιδράσεις διαφόρων υποθετικών ορίων διακράτησης, κατόπιν αιτήματος που προέκυψε κατά τη διάρκεια των νομοθετικών διαπραγματεύσεων. Η ανάλυση αυτή επιβεβαίωσε ότι η χρήση του ψηφιακού ευρώ για καθημερινές πληρωμές δεν θα βλάψει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ότι –δεδομένων των διαφορετικών υποθετικών ορίων διακράτησης έως 3.000 ευρώ ανά άτομο τα οποία οι συννομοθέτες ζήτησαν να υποβληθούν σε δοκιμές– ο αντίκτυπος του ψηφιακού ευρώ δεν θα βλάψει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα εντός της ζώνης του ευρώ, ακόμη και στο πλαίσιο ενός εξαιρετικά απίθανου και εξαιρετικά συντηρητικού σεναρίου κρίσης.

Ερώτηση 25: Θα μπορούσε η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ να καταστήσει τις πληρωμές στην Ευρώπη πιο ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις;

Όπως και με άλλες ψηφιακές υποδομές, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο κυβερνοεπιθέσεων. Για τον μετριασμό αυτού του κινδύνου, στον σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ θα χρησιμοποιηθούν πρωτοποριακές τεχνολογίες που θα δημιουργούν περιβάλλον ανθεκτικό σε κυβερνοεπιθέσεις και ικανό να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις του μέλλοντος. Στον σχεδιασμό των ελέγχων κυβερνοασφάλειας, η ΕΚΤ χρησιμοποιεί αποδεδειγμένες πρακτικές του Ευρωσυστήματος από άλλες υποδομές της αγοράς καθώς και τακτικές προγραμματισμένες δοκιμές έναντι προσομοιωμένων επιθέσεων.

Ερώτηση 26: Σε τι θα διαφέρει το ψηφιακό ευρώ από τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) και τα κρυπτοστοιχεία ενεργητικού;

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι χρήμα κεντρικής τράπεζας, που θα εκδίδεται και θα είναι εγγυημένο από το Ευρωσύστημα, το οποίο αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ. Όπως τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ, θα είναι νόμιμο χρήμα, δηλαδή όλοι θα μπορούν να το χρησιμοποιούν για πληρωμές. Ως χρήμα κεντρικής τράπεζας και δημόσιο αγαθό, θα είναι σταθερό και αξιόπιστο – θα μπορείτε να είστε ανά πάσα στιγμή βέβαιοι ότι ένα ψηφιακό ευρώ θα έχει την αξία ενός ευρώ.

Τα σταθερά κρυπτονομίσματα δημιουργούνται από ιδιωτικές εταιρείες. Δεν υπάρχει εγγύηση κεντρικής τράπεζας ή δημόσιας αρχής. Η αξία τους εξαρτάται από το πόσο καλά διαχειρίζεται η εταιρεία τα αποθεματικά και τα οικονομικά της, και αυτό μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες εκτός του ελέγχου της. Αυτό σημαίνει ότι η σταθερότητά τους δεν είναι τόσο σίγουρη όσο αυτή του ευρώ.

Τα κρυπτοστοιχεία, όπως το Bitcoin ή το Ether, είναι και πάλι διαφορετικά. Δεν υποστηρίζονται από κανένα ίδρυμα και δεν έχουν υποκείμενη αξία. Οι τιμές τους μπορούν να αυξηθούν και να μειωθούν απότομα, ενώ δεν υπάρχει κανένας φορέας που φέρει ευθύνη αν χάσουν την αξία τους.

Βλ. την επεξήγησή μας «Τι είναι το bitcoin;».

Ερώτηση 27: Πόσο θα κοστίσει στο Ευρωσύστημα το έργο του ψηφιακού ευρώ;

Η επένδυση στο ψηφιακό ευρώ είναι καίριας σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το νόμισμά μας και ο τομέας πληρωμών μας εξακολουθούν να πληρούν τις προϋποθέσεις για την εκπλήρωση των στόχων μας στην ψηφιακή εποχή.

Ορισμένες από τις συνιστώσες του ψηφιακού ευρώ, όπως ο διακανονισμός πληρωμών, θα αναπτυχθούν εσωτερικά εντός του Ευρωσυστήματος. Σε ό,τι αφορά άλλες συνιστώσες, όπως η συνιστώσα των υπηρεσιών εκτός σύνδεσης (offline), έχουμε συνάψει συμφωνίες-πλαίσια με εξωτερικούς παρόχους. Οι συμφωνίες-πλαίσια δεν συνεπάγονται τυχόν πληρωμή και περιλαμβάνουν δικλίδες ασφαλείας που επιτρέπουν την προσαρμογή του πεδίου εφαρμογής σύμφωνα με τις αλλαγές στη νομοθεσία.

Το συνολικό κόστος ανάπτυξης, το οποίο περιλαμβάνει συνιστώσες που έχουν αναπτυχθεί τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 1,3 δισ. ευρώ, ενώ το ετήσιο λειτουργικό κόστος προβλέπεται να είναι γύρω στα 320 εκατ. ευρώ το χρόνο από τη στιγμή της έκδοσης. Το Ευρωσύστημα συνεχίζει τις προετοιμασίες του σε απάντηση των εκκλήσεων των ηγετών της ζώνης του ευρώ να είναι έτοιμο για μια ενδεχόμενη έκδοση το συντομότερο δυνατόν. Ωστόσο, η απαιτούμενη νομοθεσία δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Ως εκ τούτου, οι εργασίες διαρθρώνονται σε ενότητες ώστε να καταστεί δυνατή η σταδιακή επέκταση και να περιοριστούν οι χρηματοδοτικές δεσμεύσεις.

Το Ευρωσύστημα θα επωμιστεί το κόστος της θέσπισης του συστήματος και των υποδομών του ψηφιακού ευρώ, όπως ακριβώς και για την παραγωγή και την έκδοση των τραπεζογραμματίων ευρώ – τα οποία, όπως και το ψηφιακό ευρώ, αποτελούν δημόσιο αγαθό. Όπως και στην περίπτωση των τραπεζογραμματίων, το κόστος αυτό θα καλυφθεί από το «νομισματικό εισόδημα» (το εισόδημα που αποκομίζει η ΕΚΤ από την έκδοση χρήματος) ακόμη και αν η διακράτηση ψηφιακού ευρώ είναι μικρή σε σύγκριση με τα τραπεζογραμμάτια σε κυκλοφορία. Η ΕΚΤ έχει δεσμευτεί να διατηρήσει το κόστος σε χαμηλό επίπεδο χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο τις υφιστάμενες υποδομές, ενώ παράλληλα θα παρέχει ένα ψηφιακό ευρώ που θα αποφέρει αξία στους καταναλωτές και τους εμπόρους.

Ως δημόσιο αγαθό, το ψηφιακό ευρώ θα παρέχεται στους καταναλωτές δωρεάν για βασική χρήση και θα είναι οικονομικά αποδοτικό για τους Ευρωπαίους εμπόρους. Το Ευρωσύστημα δεν θα επιβάλλει χρεώσεις ούτε θα επωφελείται από τυχόν προμήθειες για συναλλαγές σε ψηφιακό ευρώ.