Opcje wyszukiwania
Podstawy Media Warto wiedzieć Badania i publikacje Statystyka Polityka pieniężna €uro Płatności i rynki Praca
Podpowiedzi
Kolejność

Odpowiedź na uwagi Parlamentu Europejskiego przedstawione w rezolucji w sprawie raportu rocznego EBC za rok 2024

W niniejszej odpowiedzi ustosunkowano się do spraw i postulatów zgłoszonych w rezolucji Parlamentu Europejskiego z 10 lutego 2026 w sprawie raportu rocznego EBC za rok 2024[1]. Publikacja niniejszej odpowiedzi towarzyszy prezentacji przed Parlamentem Europejskim raportu rocznego EBC za rok 2025. Jest ona uporządkowana według tematów i wyjaśnia politykę EBC w odniesieniu do kwestii poruszonych w rezolucji[2]. EBC publikuje odpowiedzi na uwagi od 2016, zgodnie z sugestią Parlamentu Europejskiego.

1 Polityka pieniężna

1.1 Komunikacja na temat polityki pieniężnej

W rezolucji Parlamentu Europejskiego zachęca się EBC do podjęcia działań na rzecz wzmocnienia instrumentów zwiększających przejrzystość, takich jak wskaźniki referencyjne, wgląd w założenia oparte na modelach oraz oceny perspektyw inflacji dokonywane przez Radę Prezesów. (pkt 5).

EBC stale wzmacnia komunikację na temat swoich decyzji w sprawie polityki pieniężnej i dostosowuje ją do różnych grup odbiorców i zmieniającego się otoczenia komunikacyjnego. Znaczenie skutecznej komunikacji ponownie podkreślono w ocenie strategii polityki pieniężnej z 2025, Istnieje szereg istotnych narzędzi służących objaśnianiu ocen i decyzji EBC w sprawie polityki pieniężnej. Są to m.in.: konferencja prasowa, na której prezes EBC objaśnia najnowsze decyzje Rady Prezesów w sprawie polityki pieniężnej, oświadczenie o polityce pieniężnej, relacje z posiedzeń Rady Prezesów, artykuły przedstawiające projekcje ekspertów, Biuletyn Ekonomiczny oraz Raport Roczny EBC. Informacje o modelach stosowanych w procesie przygotowywania decyzji w sprawie polityki pieniężnej są dostępne na stronie internetowej EBC.[3] Ponadto do najnowszych inicjatyw komunikacyjnych należą: blog EBC, podcast EBC i Espresso Economics na YouTube, których celem jest dotarcie do szerszego grona odbiorców za pomocą zrozumiałych przykładów i jasnego języka. Kanały te dostarczają informacji o pracy EBC na różnych poziomach szczegółowości, dostosowanych do różnych grup odbiorców. Uzupełnieniem publikacji są obszerne zbiory danych udostępnione na stronie internetowej EBC, na przykład zbiory danych na temat o skupie aktywów i stanie ich posiadania w ramach programów skupu.

1.2 Ocena wysokiej inflacji

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski wyraża zaniepokojenie wysokim poziomem inflacji w latach po pandemii COVID-19, spowodowanym szokami podażowymi. Parlament zauważa, że decyzje EBC mogły zapewnić szybki powrót do stabilności cen, i zwraca się do EBC o dogłębną ocenę przyczyn tego wysokiego poziomu inflacji w swoim raporcie rocznym, wraz z zestawem zaleceń dotyczących polityki w celu wyciągnięcia właściwych wniosków z wszelkich przyszłych kryzysów inflacyjnych. (pkt 9).

EBC szczegółowo przeanalizował przyczyny okresu inflacji z lat 2022–2023 oraz wyciągnął z niego wnioski dla polityki pieniężnej w ramach oceny strategii z 2025. Oceną objęto zarówno implikacje tego okresu dla polityki pieniężnej, jak i wnioski wyciągnięte z przedłużającego się okresu inflacji poniżej celu, który go poprzedzał – z myślą o kształtowaniu przyszłej strategii polityki pieniężnej EBC. Okres wysokiej inflacji był odzwierciedleniem szeregu wstrząsów spowodowanych zakłóceniami w łańcuchach dostaw wywołanymi pandemią, nieuzasadnioną inwazją Rosji na Ukrainę i wynikającym z niej kryzysem energetycznym, a także ponownym otwarciem gospodarki po pandemii. W odpowiedzi EBC, począwszy od lipca 2022, podniósł stopy procentowe o 450 punktów bazowych, a jednocześnie zakończył skup aktywów netto, a w późniejszym okresie również reinwestycje spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych w ramach programu skupu aktywów (APP) i nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii (PEPP). Z oceny strategii polityki pieniężnej płyną następujące istotne wnioski: w reakcji na duże i utrzymujące się odchylenia stopy inflacji od celu – w tym zarówno odchylenia w górę, jak i w dół – konieczne są odpowiednio zdecydowane i długotrwałe działania w zakresie polityki pieniężnej, aby zapobiec odkotwiczeniu oczekiwań inflacyjnych i utrwaleniu się odchyleń inflacji od celu. Ponadto z oceny wynika, że wybór, kształt i wdrażanie instrumentów polityki pieniężnej powinny być wystarczająco elastyczne, aby umożliwić sprawną reakcję na zmiany warunków wpływających na inflację. Ponadto przy podejmowaniu decyzji w sprawie polityki pieniężnej Rada Prezesów uwzględni nie tylko najbardziej prawdopodobną ścieżkę inflacji i gospodarki, ale także związane z nią czynniki ryzyka i niepewność, m.in. przy odpowiednim wykorzystaniu analiz scenariuszy i wrażliwości. EBC opublikował dodatkowe materiały, w których analizuje przyczyny, dynamikę i skutki tego okresu inflacji powyżej celu inflacyjnego[4]. M.in. analiza kontrfaktyczna wykazała, że szybsze i bardziej drastyczne zacieśnianie polityki pieniężnej miałoby jedynie ograniczony wpływ na przebieg inflacji, przy znacznym koszcie dla aktywności gospodarczej[5]. Z uwagi na publiczną dostępność szczegółowych analiz oraz na to, że celem raportu EBC jest przedstawienie sprawozdania z działalności EBC w danym roku, raport roczny EBC za 2025 nie byłby odpowiednim miejscem do prezentacji tego materiału.

1.3 Cel inflacyjny EBC i strategia polityki pieniężnej

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski zwraca się do EBC o ocenę adekwatności jego symetrycznego celu, z dodatkowym uwzględnieniem czynników jakościowych. Parlament przyjmuje do wiadomości ocenę strategii polityki pieniężnej z 2025 i zachęca EBC do okresowego przeprowadzania takich ocen. (pkt 13).

W roku 2021 EBC przyjął symetryczny cel inflacyjny na poziomie 2 % w średnim okresie, który dobrze spełnił swoją funkcję w ostatnich latach. W ocenie strategii z 2025 potwierdzono zobowiązanie do utrzymania symetrycznego celu inflacyjnego na poziomie 2 %. Jasność co do celu była niezbędna zarówno dla ponownego zakotwiczenia oczekiwań inflacyjnych po wyjściu z okresu niskiej inflacji, jak i dla utrzymania ich solidnego zakotwiczenia na docelowym poziomie podczas skoku inflacji. Wyraźny cel ilościowy przynosi różne korzyści. Jednym z nich jest to, że konsumenci i firmy, które znają symetryczny 2‐procentowy cel inflacyjny, przypisują EBC większą wiarygodność w realizacji celu utrzymania stabilności cen oraz mają oczekiwania inflacyjne bliższe celowi inflacyjnemu – co wykazali np. Ehrmann, Georgarakos i Kenny (2023)[6]. Przy ocenie odpowiedniej reakcji polityki pieniężnej na odchylenie inflacji od celu, Rada Prezesów bierze pod uwagę źródło, skalę i czas trwania odchylenia. EBC zamierza okresowo oceniać odpowiedniość swojej strategii polityki pieniężnej. Następna ocena jest przewidziana na rok 2030.

1.4 Bilans EBC i skup aktywów

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski podkreśla, że programy skupu aktywów prowadzone przez EBC są niekonwencjonalnymi instrumentami polityki pieniężnej, które mają skutki uboczne. Parlament zwraca szczególną uwagę na to, że programy skupu aktywów mogą zniekształcać sygnały cenowe, oraz zauważa, że EBC zaczął zmniejszać swój bilans bardzo stopniowo. Parlament wspiera EBC w dalszym zmniejszaniu jego bezpośredniej roli w skupie papierów wartościowych i zachęca EBC do stopniowego wycofywania swoich programów skupu obligacji skarbowych. (pkt 14).

Programy skupu aktywów wprowadzono w celu realizacji podstawowego celu EBC, jakim jest stabilność cen, w warunkach przedłużającej się inflacji poniżej celu i podstawowych stóp procentowych zbliżonych do dolnej granicy. Programy te zostały wdrożone w ramach niestandardowego zestawu narzędzi EBC, aby zachować transmisję polityki pieniężnej i zbliżyć inflację do docelowego poziomu 2 %, gdy konwencjonalne stopy procentowe zbliżyły się do dolnej granicy efektywności. Skup aktywów odegrał również zasadniczą rolę w stabilizacji rynków finansowych w okresach napięć. Zakończenie reinwestycji spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych skutkuje stopniowym i przewidywalnym zmniejszaniem stanu posiadania obligacji w ramach programów skupu, co ma pozwolić na zachowanie sprawnego funkcjonowania rynku[7].

Bilans Eurosystemu nadal zmniejsza się w określonym i przewidywalnym tempie, co widać na wykresie 1. Reinwestycje w ramach programu APP zakończyły się z końcem czerwca 2023, a w ramach PEPP z końcem 2024. Tym samym rok 2025 był pierwszym rokiem od rozpoczęcia tych programów, w którym Eurosystem nie dokonał żadnego skupu aktywów na potrzeby polityki pieniężnej. Zmniejszenie portfeli programów APP i PEPP zostało bezproblemowo przyjęte przez rynek. W miarę jak Eurosystem stopniowo zmniejszał ilość posiadanych papierów wartościowych, inni inwestorzy – w tym gospodarstwa domowe, banki, fundusze emerytalne i instytucje ubezpieczeniowe – zwiększyli swoje stany posiadania. Ocena strategii polityki pieniężnej z 2025 ponownie potwierdziła, że głównym instrumentem polityki pieniężnej EBC są podstawowe stopy procentowe EBC. Jednocześnie potwierdzono w niej również, Rada Prezesów może także stosować inne odpowiednie instrumenty, aby sterować nastawieniem polityki pieniężnej w przypadku zbliżania się podstawowych stóp procentowych do dolnej granicy lub żeby utrzymać płynną transmisję polityki pieniężnej. EBC regularnie monitoruje skutki uboczne i konsekwencje swoich instrumentów polityki pieniężnej dla funkcjonowania rynku, a także przeprowadza oceny proporcjonalności przy wdrażaniu lub dostosowywaniu dodatkowych instrumentów polityki pieniężnej.

Wykres 1

Kształtowanie się aktywów Eurosystemu na potrzeby polityki pieniężnej

(mld EUR)

Uwagi: „Portfel obligacji” obejmuje stan posiadanych przez Eurosystem aktywów nabytych na potrzeby polityki pieniężnej w ramach różnych programów skupu, w tym programu rynków papierów wartościowych (SMP), PEPP i APP. „Operacje kredytowe” oznaczają kwoty pożyczone przez banki w ramach wszystkich operacji refinansujących Eurosystemu innych niż kredyt banku centralnego na koniec dnia.

1.5 Transmisja polityki pieniężnej

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski wyraża ubolewanie, że od czasu kryzysu finansowego w 2008 programy pożyczek krótkoterminowych EBC w dużej mierze wyparły prywatny rynek finansowania międzybankowego. Parlament wzywa EBC do unikania wypłacania bankom oprocentowania depozytów powyżej stóp rynkowych, ponieważ jest to sprzeczne z zasadą otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, oraz do usunięcia wszelkich przeszkód utrudniających odbudowę krótkoterminowych niezabezpieczonych rynków międzybankowych. (pkt 15).

Aktywność na rynku pieniężnym rośnie wraz ze spadkiem nadpłynności, podczas gdy poziom kredytów udzielanych przez bank centralny jest wciąż niski. Zarówno wolumen, jak i termin zapadalności operacji refinansujących Eurosystemu zmniejszyły się w latach 2022–2025 po wzroście w następstwie kryzysów, które dotknęły strefę euro, kiedy Eurosystem wprowadził ukierunkowane dłuższe operacje refinansujące (TLTRO). Dały one bankom korzystne warunki i stanowiły zachętę do kredytowania gospodarki realnej, wspierając transmisję akomodacyjnej polityki pieniężnej w czasie kryzysu. Ponieważ nadwyżka płynności zmalała wskutek stopniowego zmniejszania portfeli APP i PEPP, a także ograniczonego wykorzystania standardowych operacji refinansujących, aktywność na rynku pieniężnym ponownie wzrosła[8].

Sprawna transmisja polityki pieniężnej opiera się na skutecznym sterowaniu przez EBC krótkoterminowymi stopami rynku pieniężnego. Oprocentowanie depozytów utrzymywanych przez banki w Eurosystemie stanowi punkt odniesienia dla krótkoterminowych stóp rynku pieniężnego i pozwala sterować nimi zgodnie z nastawieniem polityki pieniężnej. W warunkach nadpłynności oczekuje się, że stopy rynku pieniężnego będą oscylować w pobliżu stopy depozytowej EBC (DFR). Na rynki pieniężne wpływają także czynniki strukturalne niezwiązane z polityką pieniężną. Na rynku transakcji niezabezpieczonych krótkoterminowe stopy procentowe mogą spaść poniżej DFR, ponieważ niebankowe instytucje finansowe i banki spoza strefy euro nieposiadające dostępu do depozytu w banku centralnym na koniec dnia, są również aktywnymi uczestnikami rynku[9]. Jednocześnie różnica między niezabezpieczonymi krótkoterminowymi stopami rynkowymi a stopą depozytową banku centralnego powoli, ale konsekwentnie się zmniejsza, wraz ze spadkiem nadpłynności. Oczekuje się, że nadwyżka płynności będzie dalej spadać. Jeśli chodzi o krótkoterminowe stopy na rynku transakcji zabezpieczonych, to obecnie są one średnio na poziomie stopy depozytowej banku centralnego.

1.6 Neutralność rynkowa, funkcjonowanie rynku i efektywna alokacja zasobów

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski zauważa, że pojęcie neutralności rynkowej jest powiązane z zasadą „otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją”. Parlament zwraca się do EBC – z poszanowaniem jego niezależności – by zajął się nieprawidłowościami w funkcjonowaniu runku i zapewnił efektywną alokację zasobów w perspektywie długoterminowej, zachowując przy tym jak najbardziej apolityczną postawę i przestrzegając neutralności rynkowej, oraz podkreśla, że takie decyzje nie mogą być podejmowane kosztem realizacji mandatu EBC. (pkt 23).

EBC przestrzega zasady „otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjającej efektywnej alokacji zasobów” określonej w art. 127 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Efektywne i dobrze funkcjonujące rynki finansowe mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia optymalnej alokacji zasobów w gospodarce rynkowej. Sprawne funkcjonowanie rynków finansowych – zwłaszcza rynków pieniężnych i rynków obligacji – ma zasadnicze znaczenie dla uporządkowanej transmisji środków polityki pieniężnej do całej gospodarki. Przestrzeganie zasady otwartej gospodarki rynkowej nie oznacza zakazu wywierania wpływu na procesy rynkowe, lecz wyznacza ramy, w których EBC może interweniować w sposób proporcjonalny i zgodny ze swoim mandatem.

Neutralność rynkowa pomaga zapewnić zgodność działań EBC z zasadą otwartej gospodarki rynkowej. EBC dąży do unikania nadmiernych zakłóceń w funkcjonowaniu rynku lub konkurencji. Neutralność rynkowa była kamieniem węgielnym konstrukcji programów skupu aktywów prowadzonych przez EBC. W szczególności celem neutralności rynkowej było zachowanie mechanizmów ustalania cen poprzez unikanie zarówno znaczących zniekształceń krzywej dochodowości, jak i zakłóceń płynności rynku lub dostępności zabezpieczeń wynikających ze skupu prowadzonego przez EBC. EBC może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od neutralności rynkowej, gdy jest to konieczne do osiągnięcia jego celów lub zarządzania ryzykiem, pod warunkiem że działania takie są zgodne z innymi zasadami traktatowymi i z zasadą proporcjonalności. W ramach kontroli ryzyka EBC stosuje zasady mające na celu ochronę jego bilansu przed ryzykiem finansowym wynikającym z bezpośredniego skupu aktywów w realizacji swojego celu polityki pieniężnej. Ramy te obejmują procedury oceny kredytowej i procedury due diligence, które – z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności – mogłyby prowadzić do ograniczenia lub zawieszenia skupu niektórych papierów wartościowych, który potencjalnie mógłby skutkować odstępstwem od neutralności rynkowej. Ramy te podkreślają ostrożne podejście EBC do realizacji celu polityki pieniężnej, jakim jest stabilność cen, przy jednoczesnym ograniczaniu ryzyka i przestrzeganiu zasad traktatowych.

W programie działań EBC w dziedzinie klimatu z 2021 Rada Prezesów ogłosiła swoją decyzję, by zmodyfikować strukturę posiadanych zasobów obligacji przedsiębiorstw, poprzez reinwestycje, na korzyść emitentów o lepszym oddziaływaniu na klimat. Korektę tę wdrożono od października 2022. Miała ona na celu zaradzenie problemowi inherentnego obciążenia emisyjnego w portfelu, ograniczenie ryzyka finansowego związanego z klimatem w bilansie Eurosystemu oraz włączenie dodatkowego celu, jakim jest wspieranie ogólnej polityki gospodarczej UE – w tym przypadku szerszych celów klimatycznych – do polityki pieniężnej EBC. Te środki związane z klimatem doprowadziły do znacznego zmniejszenia intensywności emisyjnej skupu obligacji przedsiębiorstw. Eurosystem zakończył reinwestycje papierów wartościowych sektora przedsiębiorstw w ramach programu skupu aktywów z końcem czerwca 2023, a w ramach programu PEPP z końcem 2024.

2 Stabilność finansowa i infrastruktura rynku

2.1 Monitorowanie kryptoaktywów

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski wzywa EBC do ściślejszego monitorowania kryptoaktywów, takich jak stablecoiny. (pkt 29).

EBC uważnie obserwuje zagrożenia dla stabilności finansowej stwarzane przez kryptoaktywa, a w szczególności stablecoiny, a także ich wpływ na transmisję polityki pieniężnej i sprawne funkcjonowanie systemów płatniczych. Prace analityczne i nadzór w tym obszarze są stale rozszerzane, aby odzwierciedlać rozwój sytuacji rynkowej i ewoluujące ramy regulacyjne. Na przykład w 2025 i na początku 2026 EBC opublikował kilka artykułów na temat tego, jak kryptoaktywa i stablecoiny mogą wpływać na stabilność finansową lub politykę pieniężną[10]. EBC współpracował także z właściwymi organami krajowymi w zakresie rozwijania zdolności analitycznych i monitorujących oraz wniósł wkład w związane z tym prace prowadzone przez Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego w zakresie kryptoaktywów, w tym stablecoinów[11]. Ze względu na globalny charakter i transgraniczny zasięg kryptoaktywów EBC nadal uczestniczy w pracach związanych z kryptoaktywami i tokenizacją na forach międzynarodowych, na przykład poprzez udział w posiedzeniach Rady Stabilności Finansowej, Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego, Komitetu ds. Płatności i Infrastruktur Rynku, Komitetu ds. Globalnego Systemu Finansowego i Komitetu ds. Rynków. Prace te obejmują monitorowanie i ocenę ryzyka związanego z kryptoaktywami i dostawcami usług w tym zakresie (w tym ryzyka wynikającego z powiązań tych dostawców z sektorem finansowym); szerszych konsekwencji dla systemu finansowego; a także wdrażania i dalszego rozwoju międzynarodowych standardów mających przeciwdziałać temu ryzyku. EBC rozszerzył również monitorowanie rozwoju sytuacji na szerszych rynkach tokenizacji poza kryptoaktywa i stablecoiny, obejmując nimi również depozyty tokenizowane oraz obligacje tokenizowane[12]. Działania te realizowano w szczególności w ramach inicjatywy EBC Appia dotyczącej wspólnego projektowania – wraz z zainteresowanymi stronami z sektora publicznego i prywatnego – zintegrowanego, innowacyjnego i konkurencyjnego europejskiego tokenizowanego systemu finansowego[13]. EBC jest gotów, w stosownych przypadkach i tak jak to robił w 2025, dostarczyć Komisji i współprawodawcom dalszych spostrzeżeń i wkładu merytorycznego w politykę wynikających z jego analiz i wewnętrznego systemu monitorowania[14].

2.2 Odporność operacyjna i nadzór nad usługami TARGET[15]

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski wyraża zaniepokojenie czasową awarią systemu rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym EBC – T2 i T2S – jaka miała miejsce w lutym 2025 oraz wzywa EBC do ścisłego monitorowania i zapewnienia właściwego funkcjonowania systemów rozrachunków. (pkt 32).

W działaniach na rzecz bezpieczeństwa i sprawności infrastruktur rynków finansowych Eurosystem stosuje trzy uzupełniające się podejścia. Są to: (I) posiadanie i obsługa infrastruktur rynków finansowych („funkcja operacyjna”), (ii) prowadzenie działań nadzorczych („funkcja nadzorcza”); (iii) pełnienie funkcji katalizatora („funkcja katalizatora”). Usługi TARGET to usługi w zakresie infrastruktury rynku finansowego, stworzone i obsługiwane przez Eurosystem. Zapewniają one swobodny przepływ pieniędzy, papierów wartościowych i zabezpieczeń finansowych w całej Europie. W tym kontekście w ramach funkcji nadzorczej Eurosystemu – która jest organizacyjnie odrębna od funkcji operacyjnej – przeprowadzane są regularne oceny w celu potwierdzenia zgodności usług TARGET z właściwymi zasadami nadzoru i przepisami prawnymi. Jeżeli zostaną stwierdzone przypadki naruszeń, wydawane są zalecenia nadzorcze mające na celu doprowadzenie do zmian. Pełniąc tę rolę, funkcja nadzorcza regularnie współdziała z funkcją operacyjną Eurosystemu odpowiedzialną za usługi TARGET, w celu uzyskania informacji niezbędnych do sformułowania niezależnej opinii.

Funkcja operacyjna Eurosystemu odpowiedzialna za usługi TARGET zareagowała na poważny incydent z lutego 2025, który dotknął systemy T2 i T2S, przeprowadzając kompleksowy przegląd po incydencie obejmujący przyczyny źródłowe, skutki operacyjne i środki naprawcze. Ustalenia te zebrano w raporcie post-mortem opublikowanym na stronie internetowej EBC w listopadzie 2025 i przekazanym Komisji Gospodarczej i Monetarnej Parlamentu Europejskiego. Wdrażanie ustaleń przeglądu jest na zaawansowanym etapie: najpilniejsze działania zostały już zakończone, natomiast pozostałe są realizowane stosownie do uzgodnionego planu działań – w celu dalszego wzmocnienia odporności operacyjne i mechanizmów zarządzania kryzysowego. W szerszym ujęciu usługi TARGET działają w oparciu o solidne ramy zarządzania ryzykiem i cyberodporności obejmujące ciągłość działania, planowanie awaryjne i rozwiązania w zakresie zarządzania kryzysowego, a także rozwiązania nadmiarowe, stałe monitorowanie i regularne testy.

Ponadto funkcja nadzorcza Eurosystemu odpowiedzialna za usługi TARGET przeprowadziła szczegółową ocenę nadzorczą tego poważnego incydentu. Zalecenia wydano w odniesieniu do identyfikacji przyczyn źródłowych, skuteczności procedury odtwarzania, działań testowych i rozwiązań awaryjnych. Funkcja operacyjna odpowiedzialna za usługi TARGET wdraża te zalecenia priorytetowo. Ponadto w odpowiedzi na zmieniający się krajobraz zagrożeń Eurosystem zaktualizował swoją strategię odporności cybernetycznej[16], dostosowując ramy TIBER-EU do wymogów rozporządzenia w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej (DORA)[17]. W ten sposób wspiera organy we wdrażaniu i prowadzeniu testów penetracyjnych pod kątem określonych zagrożeń w celu sprawdzenia, jak operatorzy chronią swoje systemy przed cyberatakami.

3 Zarządzanie wewnętrzne i komunikacja w EBC

3.1 Zarządzanie instytucjonalne

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski wzywa EBC do wspierania otwartego i konstruktywnego dialogu wewnętrznego. Parlament wzywa także do dalszego wzmocnienia ramowych zasad reprezentacji pracowników oraz zasad wewnętrznego mechanizmu EBC w zakresie zgłaszania naruszeń. (pkt 37).

EBC posiada kompleksowe zasady reprezentacji pracowników, które sprzyjają konstruktywnemu dialogowi i współdziałaniu z przedstawicielami pracowników. System reprezentacji pracowników EBC umożliwia przedstawicielom pracowników szeroki udział (np. w drodze procesu konsultacji), interakcję i współpracę (np. podczas regularnych spotkań z pracownikami wszystkich szczebli i kadrą kierowniczą EBC) oraz komunikację (np. w formie pism z inicjatywami, e-maili i intranetu EBC) w celu wyrażania opinii i reprezentowania opinii pracowników. Opinie te są brane pod uwagę przez organy decyzyjne EBC, dzięki czemu pracownicy EBC mogą brać udział w podejmowaniu decyzji dotyczących polityki zatrudnienia i związanych z nią spraw.

Zgodnie z planami przedstawionymi w odpowiedzi EBC na ubiegłoroczną rezolucję Parlamentu Europejskiego w 2025 EBC przeprowadził kompleksowy przegląd swoich zasad zgłaszania naruszeń, prowadzenia dochodzeń i postępowań dyscyplinarnych. Przegląd opierał się na doświadczeniach zdobytych od 2020, kiedy to ramy zostały znacznie zmienione. W grudniu 2025 Zarząd EBC przyjął zmodernizowane zasady ramowe, wprowadzając szereg ulepszeń, m.in. usprawnienie mechanizmu zgłaszania naruszeń. Zmienione zasady doprecyzowują kanały zgłaszania naruszeń i znacznie usprawnią dochodzenia w sprawach dotyczących nieprawidłowości, które obecnie będą prowadzone przez jedną wyznaczoną jednostkę. Ponadto obecnie kładzie się większy nacisk na wspieranie pracowników biorących udział w takich postępowaniach, w tym poprzez doradztwo i poradnictwo, a także na wzmocnienie proaktywnej ochrony w przypadku stwierdzenia ryzyka działań odwetowych. Ponadto, z zastrzeżeniem szczególnych warunków, zmienione ramy wzmacniają zabezpieczenia dla pracowników, którzy publicznie zgłaszają nieprawidłowości naruszające interes publiczny.

3.2 Kontakty z parlamentami krajowymi

W przyjętej rezolucji Parlament Europejski zachęca Europejski System Banków Centralnych (ESBC) do kontynuowania i wzmacniania dialogu z parlamentami narodowymi, co w opinii Parlamentu, wzmocniłoby legitymację i politykę ESBC. (pkt 39).

Chociaż parlamenty krajowe współdziałają przede wszystkim z odpowiednimi krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu, EBC może także, w stosownych przypadkach, nawiązywać z nimi bezpośrednie kontakty doraźne. Zakres i metody współdziałania krajowych banków centralnych z parlamentami różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. Specyficzne rozwiązania konstytucyjne, przepisy ustawowe i szersza struktura instytucjonalna każdego państwa członkowskiego wpływają na to, w jaki sposób, kiedy i w jakiej formie krajowe banki centralne współdziałają z parlamentami krajowymi. Choć EBC odpowiada głównie przed Parlamentem Europejskim, może czasami przyjmować delegacje z parlamentów krajowych w celu omówienia zagadnień istotnych dla całej strefy euro. Spotkania te odbywają się na wniosek parlamentu krajowego i mają na celu zapewnienie zrównoważonego poziomu zaangażowania parlamentów wszystkich krajów strefy euro. Państwa członkowskie, których krajowe banki centralne należą do ESBC, ale nie do Eurosystemu, prowadzą swoją politykę pieniężną niezależnie, a EBC zasadniczo nie współpracuje z parlamentami krajowymi w sprawach swojej polityki pieniężnej.

  1. Przyjęty tekst rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie raportu rocznego EBC za rok 2024 jest dostępny na stronie Parlamentu Europejskiego.

  2. Datą graniczną na potrzeby sporządzenia niniejszej odpowiedzi był 30 marca 2026.

  3. Zob. “A guide to the Eurosystem/ECB staff macroeconomic projection exercises (angielski)“, ECB, July 2016; “The ECB-Multi Country Model. A semi-structural model for forecasting and policy analysis for the largest euro area countries (angielski)“, Working Paper Series, Nr 3119, EBC, 2025; oraznajnowsze artykuły dotyczące projekcji ekspertów, w których znajdują się informacje o danych wejściowych wykorzystywanych w procesie przygotowania projekcji.

  4. Są to m.in. dwa opracowania w ramach serii Occasional Papers EBC zawierające analizę leżącą u podstaw oceny strategii polityki pieniężnej: C. Kamps i in., “Report on monetary policy tools, strategy and communication (angielski)”, Occasional Paper Series, nr 372, EBC, 2025; oraz C. Nickel i in., “A strategic view on the economic and inflation environment in the euro area (angielski)”, Occasional Paper Series, nr 371, EBC, 2025.

  5. Zob. str. 77 w C. Kamps i in., „Report on monetary policy tools, strategy and communication”, Occasional Paper Series, nr 372, EBC, 2025.

  6. Zob. M. Ehrmann, D. Georgarakos i G. Kenny „Credibility gains from communicating with the public: evidence from the ECB’s new monetary policy strategy”, Working Paper Series, nr 2785, EBC, 2023.

  7. Zob. F.M. Ferrara, T. Hudepohl, P. Karl, T. Linzert, B. Nguyen i L. Vaz Cruz, “Who buys bonds now? (angielski) How markets deal with a smaller Eurosystem balance sheet (angielski)”, Blog EBC, EBC, 22 marca 2024.

  8. Zob. również „Euro money market study 2024 (angielski)”, EBC, 2024.

  9. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w pkt 2.1 „€STR Annual Methodology Review (angielski)”, EBC, 2022.

  10. Zob. artykuł tematyczny: S. Aerts i in. zatytułowany “Just another crypto boom? (angielski) Mind the blind spots (angielski)”, Financial Stability Review, EBC, maj 2025; oraz ramka opracowana przez S. Aerts, C. Lambert, C. oraz E. Reinhold, zatytułowana “Stablecoins on the rise: still small in the euro area, but spillover risks loom (angielski)”, Financial Stability Review, EBC, listopad 2025; a także C. Altavilla, M. Boucinha, M. Burlon, L. Adalid, R. Fortes, R. oraz F. Maruhn. “Stablecoins and monetary policy transmission (angielski)”, Working Paper Series, nr 3199, EBC, 2027 i Born i inni., “Euro stablecoins and their potential effect on sovereign bond markets (angielski)”, Macroprudential Bulletin, wyd. 33, EBC, kwiecień 2026.

  11. Zob. Abassi i in., “Crypto-Asset Monitoring Expert Group (CAMEG) 2025 Conference – Book of abstracts (angielski)”, Occasional Paper Series, nr 382, EBC, 2025; “Crypto-assets and decentralised finance”, ERRS, październik 2025

  12. Zob. E. Banu i in. (2026), “Towards an efficient and integrated digital capital market in Europe: the role of tokenisation and the Eurosystem’s policy response (angielski)”, Macroprudential Bulletin, wyd. 33, EBC, kwiecień; A. Born, i in. (2026), “Tokenised bonds: assessing efficiency and liquidity in a nascent market (angielski)”, Macroprudential Bulletin, wyd. 33, EBC, kwiecień 2026, A. Borni i in. “Tokenised money market funds: new technology, familiar risks (angielski)?”, Macroprudential Bulletin, wyd. 33, EBC, kwiecień 2006.

  13. Zob. strona internetowa EBC zatytułowana „Appia– paving the way for a future-ready, integrated financial ecosystem leverage leverage tokenisation and DLT (angielski)”.

  14. Na przykład w odpowiedzi ESBC na ukierunkowane konsultacje Komisji Europejskiej w sprawie integracji rynków kapitałowych UE (angielski), ESBC, czerwiec 2025, podkreślił, jak można przeciwdziałać ryzyku ze strony istotnych dostawców usług w zakresie kryptoaktywów w UE w drodze scentralizowanego nadzoru.

  15. Transeuropejski zautomatyzowany system błyskawicznego rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym

  16. Zasady ramowe dotyczące przeprowadzania etycznych testów typu red teaming, znane również jako testy penetracyjne pod kątem określonych zagrożeń (TLPT). Zob. „Revised Eurosystem cyber resilience strategy (angielski)”, MIP News, EBC, październik 2024.

  17. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2554 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego i zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1060/2009, (UE) nr 648/2012, (UE) nr 600/2014, (UE) nr 909/2014 oraz (UE) 2016/1011 (Dz.U. L 333 z 27.12.2022, s. 1).