Oświadczenie wstępne na konferencji prasowej

Mario Draghi, prezes EBC
Vítor Constâncio, wiceprezes EBC
Frankfurt nad Menem, 3 września 2015

Szanowni Państwo, wspólnie z panem wiceprezesem mamy przyjemność powitać Państwa na naszej konferencji prasowej. Przedstawimy teraz wyniki dzisiejszego posiedzenia Rady Prezesów. Jak zwykle zacznę od podjętych decyzji.

Na podstawie regularnej analizy ekonomicznej i monetarnej oraz zgodnie z zapowiedzią przyszłego nastawienia polityki pieniężnej Rada Prezesów postanowiła pozostawić podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian.

Realizacja programu skupu aktywów nadal przebiega sprawnie. Jeśli chodzi o  niestandardowe środki polityki pieniężnej, po zapowiedzianej ocenie limitu udziału w emisji stosowanego w programie skupu papierów sektora publicznego, przeprowadzonej po sześciu miesiącach od rozpoczęcia programu, Rada Prezesów postanowiła zwiększyć ten limit z pierwotnego poziomu 25% do 33%, przy czym każdorazowo będzie się weryfikować, czy nie dojdzie do sytuacji, w której Eurosystem zyskiwałby mniejszościowy udział blokujący – w takim wypadku limit pozostanie na poziomie 25%.

Nasza ocena polityki pieniężnej opiera się na analizie najnowszych danych, nowych projekcjach makroekonomicznych oraz doraźnej ocenie niedawnych wahań rynkowych. Dostępne informacje wskazują, że ożywienie gospodarcze trwa nadal, choć jest nieco słabsze, a inflacja rośnie wolniej, niż wcześniej oczekiwano. Ostatnio ponownie pojawiły się czynniki ryzyka oddziałujące w kierunku obniżenia perspektyw wzrostu gospodarczego i inflacji. Wobec gwałtownych wahań na rynkach finansowych i surowcowych Rada Prezesów uznała jednak, że jest zbyt wcześnie, by stwierdzić, czy procesy te mogą trwale wpłynąć na perspektywy cenowe i perspektywy osiągniecia trwałego dostosowania ścieżki inflacji odpowiadającego naszemu celowi średniookresowemu – czy też należy uznać je za głównie przejściowe.

W związku z tym Rada Prezesów będzie uważnie obserwować wszystkie istotne informacje. Rada podkreśla swoją wolę i gotowość, by w razie potrzeby zareagować z użyciem wszystkich instrumentów, jakie ma do dyspozycji w ramach swojego mandatu, a w szczególności przypomina, że program skupu aktywów zapewnia jej wystarczającą elastyczność w dostosowywaniu jego skali, struktury i czasu trwania.

Na razie będziemy w pełni realizować miesięczne zakupy aktywów na kwotę 60 mld euro. Mają one korzystny wpływ na koszt i dostępność kredytu dla firm i gospodarstw domowych. Skup ma być prowadzony do końca września 2016, a w razie potrzeby dłużej – w każdym razie tak długo, aż nie stwierdzimy trwałego dostosowania ścieżki inflacji, odpowiadającego naszemu celowi inflacyjnemu: poniżej, ale blisko 2% w średnim okresie.

Przedstawię teraz bardziej szczegółowo naszą ocenę dostępnych informacji, poczynając od analizy ekonomicznej. Realny PKB strefy euro w II kw. 2015 wzrósł o 0,3%, czyli nieco mniej, niż się wcześniej spodziewano. Z najnowszych wskaźników ankietowych wynika, że w drugim półroczu tempo wzrostu realnego PKB utrzyma się zasadniczo na podobnym poziomie. W sumie oczekujemy, że ożywienie gospodarcze będzie postępować, choć nieco wolniej, niż dotychczas oczekiwano, przede wszystkim w związku ze spowolnieniem w gospodarkach wschodzących, które odbija się na wzroście światowym i popycie zewnętrznym na eksport ze strefy euro. Przyjęte przez nas środki polityki pieniężnej – wywierające korzystny wpływ na sytuację finansową – oraz postępy konsolidacji fiskalnej i reform strukturalnych będą nadal sprzyjać popytowi wewnętrznemu. Ponadto spadek cen ropy naftowej powinien korzystnie wpływać na realne dochody do dyspozycji gospodarstw domowych i zyski przedsiębiorstw, a zatem – na spożycie prywatne i inwestycje. Jednocześnie wzrost gospodarczy w strefie euro będzie prawdopodobnie nadal hamowany przez konieczne dostosowania bilansowe w różnych sektorach i wolne tempo reform strukturalnych.

Taka ocena jest również zasadniczo zgodna z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów EBC dla strefy euro z września 2015, według których roczny realny PKB ma w 2015 wzrosnąć o 1,4%, w 2016 o 1,7%, zaś w 2017 o 1,8%. W porównaniu z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów Eurosystemu z czerwca 2015 prognozy wzrostu realnego PKB zostały zrewidowane w dół, głównie w wyniku niższego popytu zewnętrznego spowodowanego słabszym wzrostem gospodarek wschodzących.

Bilans czynników ryzyka związanych z perspektywami wzrostu gospodarczego w strefie euro nadal przechyla się na stronę spadkową, przede wszystkim w związku z podwyższoną niepewnością co do otoczenia zewnętrznego. Zwłaszcza obecny rozwój sytuacji w gospodarkach wschodzących może jeszcze mocniej odbić się na wzroście światowym poprzez kanał handlowy i efekt zaufania.

Według szybkich szacunków Eurostatu roczna inflacja HICP w strefie euro w sierpniu 2015 wyniosła 0,2%, tyle samo co w czerwcu i lipcu. Niezmieniony poziom inflacji w porównaniu z poprzednim miesiącem jest odzwierciedleniem dalszego spadku inflacji cen energii, zrekompensowanego przez wyższy wzrost cen żywności i wyrobów przemysłowych. Z dostępnych informacji i bieżących cen terminowych ropy naftowej wynika, że w najbliższym czasie roczna inflacja HICP będzie nadal bardzo niska. Inflacja powinna wzrosnąć pod koniec roku, m.in. w wyniku efektu bazy związanego ze spadkiem cen ropy w ostatnich miesiącach 2014. W 2016 i 2017 stopa inflacji ma według przewidywań jeszcze bardziej wzrosnąć pod wpływem oczekiwanego ożywienia gospodarczego, przekładania się wcześniejszych spadków kursu euro oraz założenia, że w następnych latach ceny ropy będą nieco wyższe, na co wskazują aktualne ceny tego surowca na rynkach terminowych. Jednak obecnie sądzi się, że wzrost rocznej inflacji będzie następował nieco wolniej, niż oczekiwano dotychczas.

Taka ocena jest również zasadniczo zgodna z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów EBC dla strefy euro z września 2015, według których roczna inflacja HICP ma wynieść 0,1% w 2015, 1,1% w 2016 i 1,7% w 2017. W porównaniu z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów Eurosystemu z czerwca 2015 prognozy inflacji HICP zostały zrewidowane w dół, głównie w związku z niższymi cenami ropy naftowej. Biorąc pod uwagę najnowsze zmiany cen tego surowca i poziom kursu walutowego w ostatnim okresie, widać czynniki ryzyka, które mogą sprawić, że inflacja okaże się niższa, niż podano w projekcjach wrześniowych.

W tym kontekście Rada Prezesów będzie uważnie obserwować czynniki ryzyka wpływające na perspektywy sytuacji cenowej w średnim okresie. Będziemy się przy tym szczególnie koncentrować na transmisji zastosowanych przez nas środków polityki pieniężnej, rozwoju sytuacji gospodarczej i finansowej na świecie oraz kształtowaniu się cen surowców i kursu walutowego.

W dziedzinie analizy monetarnej najnowsze dane potwierdzają stabilny wzrost szerokiego pieniądza (agregatu M3). Roczna stopa wzrostu M3 w lipcu 2015 wyniosła 5,3%, w porównaniu z 4,9% w czerwcu. Coraz większy dodatni wpływ na jej kształtowanie mają najbardziej płynne instrumenty z tej kategorii: w lipcu roczna stopa wzrostu wąskiego agregatu M1 wyniosła 12,1%, w porównaniu z 11,7% w czerwcu.

Dynamika akcji kredytowej nadal się poprawia. Roczna dynamika kredytów dla przedsiębiorstw (skorygowana o sprzedaż i sekurytyzację) zwiększyła się w lipcu do 0,9%, z 0,2% w czerwcu, czyli od początku 2014 roku stale się umacnia. Mimo tych pozytywnych zjawisk wzrost kredytów dla przedsiębiorstw pozostaje słaby. Nadal przyczyną tego jest opóźniona reakcja na zmiany cyklu koniunkturalnego, a także ryzyko kredytowe, czynniki związane z podażą kredytów oraz trwające dostosowanie bilansów w sektorach finansowym i niefinansowym. Roczna dynamika kredytów dla gospodarstw domowych (skorygowana o sprzedaż i sekurytyzację) wzrosła z 1,7% w czerwcu 2015 do 1,9% w lipcu. Ogólnie rzecz biorąc, środki polityki pieniężnej zastosowane przez nas od czerwca 2014 wyraźnie przyczyniają się do poprawy warunków kredytowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych oraz pobudzenia akcji kredytowej w całej strefie euro.

Podsumowując, z zestawienia wyników analizy ekonomicznej z sygnałami płynącymi z analizy monetarnej wynika, że należy zdecydowanie wdrażać decyzje monetarne Rady Prezesów i uważnie śledzić wszystkie istotne informacje pod kątem ich wpływu na średniookresowe perspektywy stabilności cen.

Polityka pieniężna skupia się na utrzymaniu stabilności cen w średnim okresie, a jej akomodacyjne nastawienie przyczynia się do wzmocnienia aktywności gospodarczej. Jednak aby wprowadzone przez nas środki przyniosły maksymalne korzyści, konieczny jest zdecydowany wkład również ze strony innych obszarów polityki. Jako że bezrobocie strukturalne w strefie euro jest nadal wysokie, a wzrost produktu potencjalnego – niski, obecne cykliczne ożywienie powinno być wspierane przez skuteczną politykę strukturalną. Kluczowe znaczenie dla zwiększenia produktywnych inwestycji, zatrudnienia i wydajności mają dalsze reformy rynku produktów i rynku pracy, a zwłaszcza działania na rzecz poprawy otoczenia biznesowego, w tym stworzenia odpowiedniej infrastruktury publicznej. Szybkie i skuteczne wdrożenie tych reform przy akomodacyjnym nastawieniu polityki pieniężnej pozwoli nie tylko osiągnąć wyższy i trwały wzrost gospodarczy w strefie euro, lecz także oczekiwać trwałego wzrostu dochodów i przyspieszyć korzystne skutki reform, dzięki czemu strefa euro ma się stać bardziej odporna na szoki globalne. Polityka fiskalna powinna wspierać ożywienie gospodarcze, a jednocześnie pozostawać zgodna z paktem stabilności i wzrostu. Pełna i konsekwentna realizacja paktu ma decydujące znaczenie dla utrzymania zaufania do naszych ram fiskalnych.

Teraz odpowiemy na Państwa pytania.

Dokładny tekst uzgodniony przez Radę Prezesów znajduje się w wersji angielskiej.

Kontakt z mediami