Ponowne wprowadzanie banknotów do obiegu przez instytucje kredytowe i inne podmioty zajmujące się obsługą gotówki

EBC i krajowe banki centralne Eurosystemu jako organy odpowiedzialne za emisję banknotów euro mają obowiązek utrzymywać zaufanie społeczne do wspólnej waluty. W tym celu muszą między innymi dbać o nienaruszalność banknotów euro znajdujących się w obiegu.

Dzięki możliwości wprowadzania banknotów euro z powrotem do obiegu instytucje kredytowe i inne podmioty zajmujące się obsługą gotówki mogą dostarczać pieniądze sprawniej i po niższych kosztach. Dla zapewnienia nienaruszalności banknotów euro Rada Prezesów EBC w dniu 16 września 2010 r. przyjęła decyzję EBC/2010/14 w sprawie weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej oraz powtórnego wprowadzania do obiegu banknotów euro, która zaczęła obowiązywać 1 stycznia 2011 r.

Przyjęcie aktu prawnego było związane z dokonaną w 2008 r. nowelizacją1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1338/20012, obejmującą w szczególności:

  • bezpośrednie odniesienie w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001 do procedur określonych przez EBC, które powinny być stosowane przez adresatów art. 6 ust. 1 (określonych w decyzji EBC/2010/14 jako podmioty zajmujące się obsługą gotówki) przy wykonywaniu obowiązku weryfikacji autentyczności banknotów euro, które otrzymali i które zamierzają ponownie wprowadzić do obiegu, tak aby zapewnić wykrywanie fałszerstw;
  • poszerzenie kręgu adresatów art. 6 o inne podmioty gospodarcze (np. placówki handlowe i kasyna uczestniczące w obsłudze banknotów oraz ich dystrybucji w społeczeństwie za pomocą urządzeń wypłacających banknoty) oraz firmy zajmujące się transportem gotówki.

Decyzja EBC/2010/14 ustanawia procedury wskazane w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001, których muszą przestrzegać podmioty zajmujące się obsługą gotówki przy weryfikacji autentyczności i jakości obiegowej banknotów euro. Decyzja ta została zmieniona decyzją EBC/2012/19 z dnia 7 września 2012 r., która rozszerza jej zakres o sprawdzanie autentyczności i jakości obiegowej nowej serii banknotów euro i jej powtórne wprowadzanie do obiegu oraz precyzuje kilka wymogów.

Decyzja EBC/2010/14 stanowi, że instytucje kredytowe i podmioty zajmujące się obsługą gotówki mogą wprowadzać banknoty euro ponownie do obiegu dopiero po sprawdzeniu ich jakości obiegowej i autentyczności. Banknoty są sprawdzane: a) przy użyciu urządzeń do obsługi gotówki należących do typu przetestowanego przez krajowy bank centralny Eurosystemu lub b) przez wykwalifikowany personel. Banknoty pozytywnie zweryfikowane przez urządzenia mogą zostać wprowadzone z powrotem do obiegu za pośrednictwem bankomatów lub innych urządzeń obsługiwanych przez klienta. Banknoty sprawdzone przez personel można wydawać jedynie w kasach.

Należy podkreślić, że decyzja EBC/2010/14 nie dotyczy monet euro, gdyż nie należą one do kompetencji EBC.

1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1338/2001 ustanawiające środki niezbędne dla ochrony euro przed fałszowaniem (Dz.U. L 17 z 22.1.2009, s. 1).
2 Dz.U. L 181 z 4.7.2001, s. 6.