Oświadczenie wstępne na konferencji prasowej

Mario Draghi, prezes EBC
Nikozja, 5 marca 2015 r.

Szanowni Państwo, wspólnie z wiceprezesem mamy przyjemność powitać Państwa na naszej konferencji prasowej w Nikozji. Chciałbym podziękować pani prezes Georghadji za gościnne przyjęcie, a pracownikom banku centralnego Cypru – za doskonałą organizację dzisiejszego posiedzenia Rady Prezesów.

Na podstawie regularnej analizy ekonomicznej i monetarnej oraz zgodnie z zapowiedzią przyszłego nastawienia polityki pieniężnej postanowiliśmy pozostawić podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian. Jeśli chodzi o niestandardowe środki polityki pieniężnej, obecnie koncentrujemy się na ich wdrażaniu.

Zgodnie z naszymi decyzjami z 22 stycznia 2015 r., z dniem 9 marca br. zaczniemy skupować na rynku wtórnym denominowane w euro papiery wartościowe emitowane przez podmioty sektora publicznego. Będziemy też nadal prowadzić skup papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami i obligacji zabezpieczonych, rozpoczęty w ubiegłym roku. Jak już zapowiadaliśmy, łączne miesięczne zakupy papierów wartościowych wyemitowanych przez sektory publiczny i prywatny będą wynosić 60 mld euro. Skup ma być prowadzony do końca września 2016 r., a w każdym razie będzie trwał tak długo, jak długo nie stwierdzimy trwałego dostosowania ścieżki inflacji, odpowiadającego naszemu celowi inflacyjnemu: poniżej, ale blisko 2% w średnim okresie. Dalsze informacje o niektórych aspektach prowadzenia skupu papierów sektora publicznego zostaną udostępnione w serwisie internetowym EBC o godz. 15.30.

Wspomniane decyzje w sprawie polityki pieniężnej już przyniosły wiele pozytywnych skutków. Nastąpiło dalsze złagodzenie warunków na rynkach finansowych i obniżenie kosztu finansowania zewnętrznego dla prywatnego sektora gospodarki, związane także ze środkami wprowadzonymi wcześniej. W szczególności bardzo poprawiają się warunki zaciągania kredytów i pożyczek przez firmy i gospodarstwa domowe. Umacnia się także dynamika podaży pieniądza i akcja kredytowa.

Znaczne dodatkowe złagodzenie naszej polityki pieniężnej pobudza i ugruntowuje korzystne zmiany w gospodarce strefy euro. Wobec trwającej poprawy nastrojów firm i konsumentów wprowadzone przez nas środki będą się mocniej przekładać na gospodarkę realną, przyczyniając się do dalszej poprawy perspektyw wzrostu gospodarczego i zmniejszania niewykorzystanych mocy produkcyjnych. W ten sposób przyczynią się też do trwałego powrotu inflacji do poziomu poniżej, lecz blisko 2% w średnim okresie oraz mocnego zakotwiczenia średnio- i długoterminowych oczekiwań inflacyjnych.

Przedstawię teraz bardziej szczegółowo naszą ocenę sytuacji, poczynając od analizy ekonomicznej. Według szybkich szacunków Eurostatu realny PKB strefy euro w IV kw. 2014 r. wzrósł w ujęciu kwartalnym o 0,3%, czyli nieco bardziej, niż się wcześniej spodziewano. Najnowsze dane gospodarcze, a w szczególności wyniki badań ankietowych za okres do lutego, wskazują na dalszą poprawę aktywności gospodarczej na początku roku. Jeśli chodzi o nadchodzący okres, oczekujemy, że ożywienie gospodarcze będzie się stopniowo rozszerzać i umacniać. Na realne dochody do dyspozycji gospodarstw domowych i zyski przedsiębiorstw powinien w dalszym ciągu korzystnie wpływać niski poziom cen ropy naftowej. Popytowi wewnętrznemu będą także nadal sprzyjać przyjęte przez nas środki polityki pieniężnej – prowadzące do ciągłej poprawy warunków finansowych – oraz postępy konsolidacji fiskalnej i reform strukturalnych. Ponadto popytowi eksportowemu powinny służyć poprawa konkurencyjności cenowej strefy euro i ożywienie gospodarki światowej. Z drugiej strony ożywienie w strefie euro będzie prawdopodobnie nadal osłabiane przez konieczne dostosowania bilansowe w różnych sektorach i stosunkowo wolne tempo reform strukturalnych.

Taka ocena jest również zasadniczo zgodna z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów EBC dla strefy euro z marca 2015 r., według których roczny realny PKB ma w 2015 r. wzrosnąć o 1,5%, w 2016 r. o 1,9%, zaś w 2017 r. o 2,1%. W porównaniu z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów Eurosystemu z grudnia 2014 r. projekcje dynamiki realnego PKB na 2015 i 2016 r. zostały zrewidowane w górę w związku z korzystnym wpływem niższych cen ropy, słabszym efektywnym kursem euro i wpływem wprowadzonych ostatnio przez EBC środków polityki pieniężnej.

Wśród czynników ryzyka związanych z perspektywami gospodarczymi strefy euro wciąż przeważają czynniki spadkowe, które jednak osłabiły się pod wpływem ostatnich decyzji w sprawie polityki pieniężnej i spadku cen ropy.

Według szybkich szacunków Eurostatu roczna inflacja HICP w strefie euro w lutym 2015 r. wyniosła ‑0,3%, wobec ‑0,6% w styczniu. Wartości ujemne wynikają głównie ze znacznego spadku cen ropy, trwającego od lipca 2014 r. Na podstawie aktualnych informacji i bieżących cen terminowych ropy oczekuje się, że w najbliższych miesiącach roczna inflacja HICP będzie nadal bardzo niska lub ujemna. Później w 2015 r. ma zacząć stopniowo rosnąć, do czego będą się przyczyniać nasze najnowsze środki polityki pieniężnej (umacniające zagregowany popyt), słabszy kurs euro i nieco wyższe zakładane ceny ropy w nadchodzących latach.

Taka ocena jest również zasadniczo zgodna z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów EBC dla strefy euro z marca 2015 r., według których roczna inflacja HICP ma wynieść 0,0% w 2015 r., 1,5% w 2016 r. i 1,8% w 2017 r. W porównaniu z projekcjami makroekonomicznymi ekspertów Eurosystemu z grudnia 2014 r. projekcję inflacji na 2015 r. skorygowano w dół, głównie w związku ze spadkiem cen ropy. Natomiast projekcja na 2016 r. została nieznacznie zrewidowana w górę, również w związku z zastosowanymi przez nas ostatnio środkami polityki pieniężnej.

Rada Prezesów będzie w dalszym ciągu uważnie obserwować czynniki ryzyka wpływające na perspektywy sytuacji cenowej w średnim okresie. Będziemy koncentrować się przy tym na transmisji zastosowanych przez nas środków polityki pieniężnej, na rozwoju sytuacji geopolitycznej oraz zmianach kursów walutowych i cen energii.

Przy omawianiu perspektyw gospodarczych i nowych projekcji Rada Prezesów przyjęła do wiadomości, że projekcje te są oparte na założeniu pełnego wdrożenia wszystkich środków polityki pieniężnej. Ponadto horyzont projekcji marcowych został wydłużony do 2017 r. W tym kontekście Rada Prezesów ponownie podkreśla, że wraz z wydłużeniem horyzontu projekcji zwykle zwiększa się ich niepewność.

W dziedzinie analizy monetarnej najnowsze dane ponownie wskazują na stopniowy wzrost dynamiki szerokiego pieniądza (M3). Roczna dynamika M3 wzrosła w styczniu 2015 r. do 4,1%, z 3,8% w grudniu 2014 r. Nadal podtrzymują ją najbardziej płynne instrumenty z tej kategorii: w styczniu roczna stopa wzrostu wąskiego agregatu M1 wyniosła 9,0%.

Roczna dynamika kredytów dla przedsiębiorstw (skorygowana o sprzedaż i sekurytyzację) wyniosła w styczniu 2015 r. ‑0,9%, po ‑1,1% w grudniu 2014 r., co oznacza dalszą stopniową poprawę w stosunku do jej najniższego poziomu ‑3,2% z lutego 2014 r. Skumulowana trzymiesięczna wartość udzielonych kredytów była w styczniu wyższa od wartości spłat (już drugi miesiąc z rzędu), podczas gdy rok temu znacznie przeważały spłaty. Mimo tej poprawy dynamika akcji kredytowej dla przedsiębiorstw pozostaje słaba i nadal odzwierciedla opóźnioną reakcję na zmiany cyklu koniunkturalnego, a także ryzyko kredytowe, czynniki związane z podażą kredytów oraz trwające dostosowania bilansowe w sektorach finansowym i niefinansowym. Roczna dynamika kredytów dla gospodarstw domowych (skorygowana o sprzedaż i sekurytyzację) w styczniu 2015 r. wyniosła 0,9%, po 0,8% w grudniu 2014 r. Przyjęte przez nas ostatnio środki polityki pieniężnej powinny przyczynić się do dalszej poprawy przepływów kredytowych.

Podsumowując, zestawienie wyników analizy ekonomicznej z sygnałami płynącymi z analizy monetarnej potwierdza słuszność ostatnich decyzji Rady Prezesów. Konsekwentne wdrożenie wszystkich przyjętych przez nas środków pozwoli pobudzić ożywienie w strefie euro i podnieść inflację w średnim okresie do poziomu poniżej, ale blisko 2%.

Polityka pieniężna skupia się na utrzymaniu stabilności cen w średnim okresie, a jej akomodacyjne nastawienie przyczynia się do wzmocnienia aktywności gospodarczej. Jednak aby wprowadzone przez nas środki przyniosły maksymalną korzyść, konieczny jest zdecydowany wkład również ze strony innych obszarów polityki. Jako że bezrobocie strukturalne w strefie euro jest wysokie, a wzrost produktu potencjalnego – niski, ożywienie nakreślone w marcowych projekcjach ekspertów EBC ma charakter cykliczny, więc nie należy cieszyć się przedwcześnie. Zwiększenie inwestycji, zatrudnienia i wydajności wymaga w wielu krajach przyspieszenia zarówno zdecydowanej realizacji reform rynku produktów i rynku pracy, jak i działań na rzecz poprawy otoczenia biznesowego. Jest niezwykle istotne, by reformy strukturalne były wdrażane w sposób sprawny, wiarygodny i skuteczny, gdyż nie tylko zapewni to na przyszłość wyższy i trwały wzrost w strefie euro, lecz także zachęci przedsiębiorstwa, by w oczekiwaniu wyższych przychodów już dziś zwiększały inwestycje, pobudzając tym samym ożywienie gospodarcze. Polityka fiskalna powinna podtrzymywać ożywienie gospodarcze, a jednocześnie pozostawać zgodna z paktem stabilności i wzrostu. Pełna i konsekwentna realizacja tego paktu ma kluczowe znaczenie dla utrzymania zaufania do naszych ram fiskalnych. W związku z koniecznością intensyfikacji reform strukturalnych w wielu krajach ważne jest także skuteczne stosowanie procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej, tak aby korygować przypadki nadmiernej nierównowagi stwierdzone w poszczególnych państwach członkowskich.

Teraz odpowiemy na Państwa pytania.

Dokładny tekst uzgodniony przez Radę Prezesów znajduje się w wersji angielskiej.

Kontakt z mediami