Banking Supervision
Eλληνικά
Menu

Εισαγωγικη δηλωση

Jean-Claude Trichet, Πρόεδρος της ΕΚΤ,
Lucas Papademos, Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ,
Αθήνα, 6 Οκτωβρίου 2005

Κυρίες και κύριοι, ο Αντιπρόεδρος και εγώ έχουμε την τιμή να σας καλωσορίσουμε στη συνέντευξη Τύπου εδώ στην Αθήνα. Το Διοικητικό Συμβούλιο πραγματοποίησε, σήμερα, τη 12η συνεδρίασή του εκτός Φραγκφούρτης, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο των συνεδριάσεών του στις δώδεκα χώρες της ζώνης του ευρώ. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γκαργκάνα, για τη θερμή του φιλοξενία και να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μας στα μέλη του προσωπικού της Τράπεζας της Ελλάδος για την άψογη οργάνωση.

Επιτρέψτε μου τώρα να σας ενημερώσω σχετικά με το αποτέλεσμα της σημερινής συνεδρίασης, στην οποία παρευρέθησαν επίσης ο Πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου και Πρόεδρος της Ομάδας Ευρώ (Eurogroup), κ. Juncker, και ο Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων, κ. Almunia.

Βάσει της οικονομικής και νομισματικής ανάλυσης που διενεργoύμε σε τακτική βάση, παρά τις νέες ανοδικές πιέσεις στις τιμές που απορρέουν κυρίως από τις εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής εξακολουθεί να είναι η ενδεδειγμένη. Κατά συνέπεια, αποφασίσαμε να διατηρήσουμε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Ταυτόχρονα, κρίνεται αναγκαία η έντονη επαγρύπνηση όσον αφορά τους ανοδικούς κινδύνους για τη σταθερότητα των τιμών. Είναι ουσιώδες η άνοδος του τρέχοντος ρυθμού πληθωρισμού να μην οδηγήσει σε υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στη ζώνη του ευρώ. Έντονη επαγρύπνηση απαιτείται επίσης δεδομένης της άφθονης ρευστότητας στη ζώνη του ευρώ. Σε όλες τις διάρκειες, τα επιτόκια στη ζώνη του ευρώ παραμένουν πολύ χαμηλά σε ονομαστικούς και πραγματικούς όρους και, κατά συνέπεια, στηρίζουν διαρκώς την οικονομική δραστηριότητα. Προκειμένου να συνεχιστεί αυτή η στήριξη, είναι ουσιώδες οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό να παραμείνουν σταθεροποιημένες σε επίπεδα συμβατά με τη σταθερότητα των τιμών.

Επιτρέψτε μου να σας παρουσιάσω με περισσότερες λεπτομέρειες την αξιολόγησή μας, ξεκινώντας με την οικονομική ανάλυση.

Ο τριμηνιαίος ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 0,4% και το 0,3% αντιστοίχως τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2005, μετριαζόμενος ιδίως από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Συμβαδίζοντας με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων μας, οι πρόσφατοι δείκτες ερευνών, συνολικά, στηρίζουν την άποψη ότι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης μπορεί να επιταχυνθεί σταδιακά από το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και μετά. Στον εξωτερικό τομέα, η συνεχιζόμενη αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης αναμένεται να στηρίξει τις εξαγωγές της ζώνης του ευρώ. Στον εσωτερικό τομέα, οι επενδύσεις αναμένεται να ωφεληθούν από τις συνεχιζόμενες ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης και την έντονη αύξηση των επιχειρηματικών κερδών. Η κατανάλωση αναμένεται να ανακάμψει σταδιακά, ακολουθώντας σε γενικές γραμμές την αναμενόμενη εξέλιξη του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.

Αυτές οι προοπτικές για την οικονομική δραστηριότητα εξακολουθούν να υπόκεινται σε καθοδικούς κινδύνους, που σχετίζονται κυρίως με τις τιμές του πετρελαίου, με ανησυχίες για τις ανισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο και με τη χαμηλή εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Προσωρινά, εκδηλώθηκε περαιτέρω αβεβαιότητα σε σχέση με τις οικονομικές συνέπειες των πρόσφατων τυφώνων στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες στο μεταξύ αξιολογήθηκαν γενικά ως περιορισμένες και βραχυπρόθεσμες.

Όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών, οι πρόσφατες αυξήσεις κυρίως των τιμών του πετρελαίου ώθησαν τους ρυθμούς του επίσημου πληθωρισμού σε επίπεδα σημαντικά ανώτερα από το 2%. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) ήταν 2,5% το Σεπτέμβριο, έναντι 2,2% τους προηγούμενους δύο μήνες, και είναι πιθανόν να παραμείνει αυξημένος βραχυπρόθεσμα. Για την ερμηνεία αυτού του άλματος του ετήσιου ρυθμού πληθωρισμού, είναι βασικό να γίνει μια σαφής διάκριση μεταξύ πρόσκαιρων, βραχυπρόθεσμων παραγόντων, αφενός, και παραγόντων με πιο διαρκή χαρακτήρα, αφετέρου.

Αν και δεν είναι ακόμη διαθέσιμα πιο λεπτομερή στοιχεία για την εξέλιξη των συνιστωσών του ΕνΔΤΚ το Σεπτέμβριο, φαίνεται ότι οι αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου διαδραμάτισαν και πάλι σημαντικό ρόλο, τον οποίο αυτή τη φορά επέτεινε η πολύ ισχυρότερη αύξηση των τιμών της βενζίνης, λόγω των έκτακτων περιορισμών της παραγωγικής δυναμικότητας των διυλιστηρίων μετά τους δύο τυφώνες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν επιβεβαιωθεί η σταδιακή εξομάλυνση αυτού του τμήματος της αγοράς, μπορεί να υποχωρήσουν, μετά την απότομη αύξησή τους, οι διαφορές μεταξύ των τιμών του πετρελαίου και των τιμών των προϊόντων διύλισης. Συνεπώς, η αύξηση αυτή ενδέχεται να έχει πρόσκαιρο μόνο χαρακτήρα.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν επί του παρόντος ενδείξεις ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μετριαστούν σημαντικά στο εγγύς μέλλον. Αντιθέτως, οι αγορές αναμένουν τη διατήρηση των τιμών του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, κυρίως λόγω της έντονης παγκόσμιας ζήτησης και, σε ορισμένο βαθμό, των στοιχείων ευπάθειας στην πλευρά της προσφοράς. Κατά συνέπεια, το σενάριο αυτό αποτελεί τη βάση για την προσανατολισμένη στο μέλλον αξιολόγησή μας σχετικά με την εξέλιξη των τιμών.

Αυτό που έχει καίρια σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν τις προοπτικές για τη σταθερότητα των τιμών μεσοπρόθεσμα. Προς το παρόν, συνεχίζουν να μην υπάρχουν σαφή στοιχεία που να υποδεικνύουν τη συσσώρευση εσωτερικών πληθωριστικών πιέσεων στη ζώνη του ευρώ. Πιο συγκεκριμένα, οι αυξήσεις των μισθών εξακολουθούν να είναι συγκρατημένες τα τελευταία τρίμηνα και, δεδομένης της υποτονικότητας των αγορών εργασίας, αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί προς το παρόν. Κατά συνέπεια, το βασικό μας σενάριο συνεχίζει να αφορά αυξημένους ρυθμούς πληθωρισμού βραχυπρόθεσμα, με σταδιακή μείωση στη συνέχεια.

Ωστόσο, οι ανοδικοί κίνδυνοι για αυτό το σενάριο αυξήθηκαν. Οι κίνδυνοι αυτοί αφορούν τις συνεχιζόμενες αβεβαιότητες που χαρακτηρίζουν τις εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου, μια ενδεχομένως εντονότερη μετακύλιση από ό,τι έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα, αφού οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου μετακυλίονται στους καταναλωτές μέσω της εσωτερικής παραγωγικής αλυσίδας, καθώς και ενδεχόμενες δευτερογενείς επιδράσεις στη διαδικασία καθορισμού μισθών και τιμών, παράγοντες που διαδραματίζουν, όλοι τους, σημαντικό ρόλο στην αξιολόγησή μας σχετικά με τη σταθερότητα των τιμών μεσοπρόθεσμα. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι πιθανές περαιτέρω αυξήσεις των διοικητικά καθοριζόμενων τιμών και των έμμεσων φόρων. Κατά συνέπεια, απαιτείται έντονη επαγρύπνηση, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι πιο μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ παραμένουν σταθεροποιημένες.

Η νομισματική ανάλυση παρέχει πρόσθετες πληροφορίες για τις προοπτικές του πληθωρισμού σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η ποσότητα χρήματος και οι πιστώσεις συνέχισαν να αυξάνονται με έντονο ρυθμό στη ζώνη του ευρώ τους τελευταίους μήνες και ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του M3 υπερβαίνει τώρα το 8%. Ο ισχυρός αυτός ρυθμός νομισματικής επέκτασης οφείλεται κυρίως, ολοένα και περισσότερο, στο χαμηλό επίπεδο των επιτοκίων που επικρατεί. Τους τελευταίους μήνες, η βραχυπρόθεσμη δυναμική του Μ3 ενισχύθηκε περαιτέρω και ο ρυθμός αύξησης των δανείων, ιδίως των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων, παραμένει πολύ ισχυρός. Σε αυτό το πλαίσιο, η δυναμική των τιμών σε αρκετές αγορές κατοικιών πρέπει να παρακολουθείται στενά. Η έντονη νομισματική και πιστωτική επέκταση, με δεδομένη την ήδη άφθονη ρευστότητα στη ζώνη του ευρώ, υποδηλώνει κινδύνους για τη σταθερότητα των τιμών σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Για να ανακεφαλαιώσω, η οικονομική ανάλυση υποδηλώνει ότι οι αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου και της βενζίνης, ιδίως, συνεπάγονται αναθεωρήσεις προς τα άνω των προοπτικών για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των τιμών. Μπορούμε να αναμένουμε ότι κάποιες από αυτές τις αυξήσεις θα είναι πρόσκαιρες, ενώ άλλες είναι πιθανόν να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια. Οι εσωτερικές πληθωριστικές πιέσεις μεσοπρόθεσμα εξακολουθούν να είναι συγκρατημένες στη ζώνη του ευρώ, αλλά πρέπει να ληφθούν υπόψη οι σημαντικοί ανοδικοί κίνδυνοι. Επιπλέον, η νομισματική ανάλυση εντοπίζει ανοδικούς κινδύνους για τη σταθερότητα των τιμών μεσομακροπρόθεσμα.

Συνολικά, η διασταύρωση των πληροφοριών από τους δύο πυλώνες επιβεβαιώνει την ανάγκη έντονης επαγρύπνησης, προκειμένου να διατηρηθούν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε επίπεδο συμβατό με τη σταθερότητα των τιμών. Διατηρώντας τις μεσοπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό σταθεροποιημένες σε επίπεδα συμβατά με τη σταθερότητα των τιμών, η νομισματική πολιτική συμβάλλει σημαντικά και διαρκώς στην ανάκαμψη του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης.

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές πολιτικές στη ζώνη του ευρώ, οι πιο πρόσφατες πληροφορίες συνεχίζουν να παρέχουν μια ιδιαίτερα ανάμικτη εικόνα. Ορισμένες χώρες καταγράφουν σημαντικές ανισορροπίες, ενώ άλλες συνεχίζουν να διατηρούν υγιείς δημοσιονομικές θέσεις. Οι προετοιμασίες για τους προϋπολογισμούς του 2006 βρίσκονται στο τελικό τους στάδιο στις περισσότερες χώρες της ζώνης του ευρώ. Είναι ουσιώδες οι προσεχείς προϋπολογισμοί να αντικατοπτρίζουν την ανάγκη δημοσιονομικής εξυγίανσης η οποία θα προχωρεί με τον κατάλληλο ρυθμό και θα εντάσσεται σε μια καλά σχεδιασμένη και περιεκτική στρατηγική μεταρρυθμίσεων. Αυτό θα συμβάλει στη στήριξη της εμπιστοσύνης εντός της ζώνης του ευρώ, με την ενίσχυση τόσο των προσδοκιών για βιώσιμα δημόσια οικονομικά που προάγουν την ανάπτυξη όσο και της αξιοπιστίας του αναθεωρημένου Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Όσο για την επίδραση της ανόδου των τιμών του πετρελαίου στα δημόσια οικονομικά, πρέπει να συνεχιστεί η εξυγίανση των προϋπολογισμών. Σας υπενθυμίζω επίσης την τελευταία δήλωση της Ομάδας των 7 (G7), που επιβεβαιώνει ότι οι επιδοτήσεις και η επιβολή ανώτατων ορίων τιμών που περιορίζουν την τιμή του πετρελαίου και των προϊόντων πετρελαίου ασκούν δυσμενή επίδραση στην παγκόσμια αγορά και πρέπει να αποφεύγονται.

Στο πλαίσιο των συζητήσεων που πραγματοποιεί τακτικά για θέματα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο επικεντρώθηκε στην εξέλιξη του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος εντός της ζώνης του ευρώ, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον καθορισμό των τάσεων του πληθωρισμού και της ανταγωνιστικότητας σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ. Από την έναρξη της ΟΝΕ, σε μερικές χώρες της ζώνης του ευρώ έχουν σημειωθεί σημαντικά μεγαλύτερες σωρευτικές αυξήσεις του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος σε σχέση με το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Από την άλλη, σε ορισμένες χώρες η σωρευτική άνοδος του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος ήταν σημαντικά κατώτερη από το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ορισμένες διαφορές στους ρυθμούς αύξησης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος αποτελούν φυσιολογικό χαρακτηριστικό μιας εύρυθμης νομισματικής ένωσης, καθώς μπορεί να αντανακλούν διαδικασίες πραγματικής σύγκλισης ή αναγκαίων προσαρμογών σε προηγούμενες διαταραχές. Από αυτή την άποψη, μπορεί πράγματι να υποεκτιμήσαμε την ευελιξία εντός της ζώνης του ευρώ στα πρώτα στάδια ύπαρξής της.

Ταυτόχρονα, δεν υπάρχουν περιθώρια επανάπαυσης. Σε ορισμένες χώρες της ζώνης του ευρώ, οι μισθολογικές αυξήσεις είναι σημαντικά και επίμονα ανώτερες από την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, με αποτέλεσμα μια σχετικά έντονη άνοδο του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος για παρατεταμένη χρονική περίοδο, ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις και μείωση της ανταγωνιστικότητας. Αυτό μπορεί, τουλάχιστον εν μέρει, να οφείλεται σε δυσκαμψίες των μισθών, όπως η ρητή ή de facto τιμαριθμική αναπροσαρμογή των ονομαστικών μισθών ή οι υψηλοί «μισθοί επιφύλαξης» που καθορίζονται από το επίπεδο των επιδομάτων ανεργίας, και στην έλλειψη ανταγωνισμού σε ορισμένους τομείς.

Στο πλαίσιο εξωτερικών διαταραχών, όπως οι απότομες αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου, υπάρχει ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη ταχύτερης υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Σε συνδυασμό με την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ, αυτές οι μεταρρυθμίσεις θα προαγάγουν μια εξέλιξη του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος που οδηγεί στη σταθερότητα των τιμών και θα εξομαλύνουν επιπλέον τη λειτουργία των μηχανισμών προσαρμογής στη ζώνη του ευρώ, ενισχύοντας κατά τον τρόπο αυτό τα θεμέλια για τη διαρκή αύξηση του προϊόντος και της απασχόλησης.

Και τώρα είμαστε στη διάθεσή σας για ερωτήσεις.

Για την ακριβή διατύπωση η οποία έχει συμφωνηθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, συμβουλευθείτε την αγγλική έκδοση.

Εκπρόσωποι Τύπου