European Central Bank - eurosystem
European Central Bank - eurosystem
Search
Zoekopties
Home Media Explainers Onderzoek & publicaties Statistieken Monetair beleid De euro Betalingsverkeer & markten Werken bij de ECB
Suggesties
Sorteren op

Veelgestelde vragen over de digitale euro

Bijgewerkt op 17 augustus 2026

Doel en voordelen van de digitale euro

Invoering en werking

Vooruitgang en belanghebbenden

Effect en overwegingen

Vraag 1. Waarom heeft Europa de digitale euro nodig?

In een wereld waarin digitaal betalen in hoog tempo de norm wordt, neemt het gebruik van contant geld af en gaat de verschuiving richting online winkelen steeds sneller. De digitale euro zou een digitale vorm van contant geld zijn en consumenten toegang geven tot centralebankgeld in digitale vorm, als aanvulling op bankbiljetten en munten.

De digitale euro kan het leven makkelijker maken en biedt iets wat nu nog niet bestaat: een digitaal betaalmiddel dat algemeen geaccepteerd wordt in het hele eurogebied, voor betalingen in winkels, online of van persoon tot persoon.

Net als contant geld zou de digitale euro gemakkelijk toegankelijk zijn, kosteloos kunnen worden gebruikt bij het doen of ontvangen van betalingen, en de status van wettig betaalmiddel hebben. De veiligheid en uw privacy worden daarbij uitstekend gewaarborgd, en omdat de digitale euro een offline functie heeft, werkt hij ook als er geen internet is of de stroom tijdelijk uitvalt.

De digitale euro zorgt er bovendien voor dat de monetaire soevereiniteit van het eurogebied behouden blijft en de strategische autonomie van Europa wordt versterkt doordat het hele Europese betaallandschap efficiënter wordt, innovatie wordt bevorderd en de weerbaarheid tegen cyberaanvallen en technische verstoringen wordt vergroot.

Kortom: met de digitale euro wordt het betalingsverkeer eenvoudiger, veiliger en efficiënter en kunnen Europese burgers en bedrijven profiteren van een betrouwbaar, toekomstbestendig betaalmiddel voor het digitale tijdperk. Als aanvulling op fysiek geld zou de digitale euro Europeanen de vrijheid geven om te kiezen hoe ze willen betalen.

Meer informatie over waarom we een digitale euro nodig hebben.

Vraag 2. Hoe kan de digitale euro de strategische autonomie van Europa bevorderen?

De digitale euro kan een Europese betaaloplossing vormen die in het hele eurogebied beschikbaar is, in Europees beheer en uitgevoerd door Europese dienstverleners.

Op dit moment is het digitale betalingsverkeer in het eurogebied versnipperd en verschilt het per land en naargelang de toepassing. Zo heeft meer dan 60% van de landen binnen het eurogebied geen eigen nationaal systeem voor kaartbetalingen in winkels. En als landen wel zo’n nationaal systeem hebben, werkt dat vaak alleen in het land zelf en soms ook alleen voor bepaalde soorten betalingen.

Dit betekent voor de meeste Europese consumenten dat ze bij betalingen in zowel hun eigen land als in andere eurolanden zijn aangewezen op een klein aantal niet-Europese bedrijven dat de betaalmarkt domineert. De digitale euro zou een Europees alternatief zijn dat Europa minder afhankelijk maakt van niet-Europese betaaldienstverleners en de keuze in betaalmogelijkheden vergroot.

Dankzij open standaarden en een openbare infrastructuur voor digitale betalingen maakt de digitale euro het betaaldienstverleners gemakkelijk om op te schalen naar Europabrede oplossingen, waardoor het Europese betaallandschap concurrerender en innovatiever wordt.

Kortom, met de digitale euro kan Europa mondiaal een voorloper worden op het gebied van digitale financiën, waar innovatie het algemeen belang dient.

Vraag 3. Waarom zouden mensen de digitale euro willen gebruiken?

Met de digitale euro kunnen mensen altijd en overal binnen het eurogebied betalen – net als met contant geld, maar dan geschikt voor het digitale tijdperk. Een digitale euro zou een universeel geaccepteerd digitaal betaalmiddel zijn dat consumenten kosteloos kunnen gebruiken in winkels, online of van persoon tot persoon. De digitale euro maakt digitaal betalen met een publiek betaalmiddel mogelijk. De digitale euro zou zowel online als offline beschikbaar zijn.

De digitale euro zou worden ontworpen voor maximale veiligheid en privacy, in overeenstemming met de strikte regelgeving van de Europese Unie, de strengste veiligheids- en privacywetgeving ter wereld.

Het Eurosysteem zou geen personen identificeren op basis van hun betalingen. Bovendien zouden bij offline betalingen met digitale euro's enkel de betaler en de begunstigde op de hoogte zijn van de persoonlijke details van de transactie.

De digitale euro zou veilig zijn en als publiek goed de toegang voor alle consumenten waarborgen, ongeacht waar ze wonen, hun digitale vaardigheden of financiële kennis. De digitale euro kan voorzien in de behoeften van mensen met een beperking en van mensen die geen toegang hebben tot een bankrekening, zodat niemand achterblijft.

Om ervoor te zorgen dat de digitale euro in het hele eurogebied bruikbaar en toegankelijk is, voorziet de voorgestelde verordening over de digitale euro van de Europese Commissie in de verplichte aanvaarding door winkeliers die digitale betalingen accepteren en de verplichte distributie door banken aan hun klanten.

Vraag 4. Komt de digitale euro in de plaats van contant geld?

Nee. De digitale euro moet een aanvulling op, en geen vervanging van, contant geld worden. De digitale euro zou naast contant geld bestaan, als antwoord op de toenemende vraag van consumenten naar digitaal, snel en veilig betalen. Contant geld blijft wettig betaalmiddel, naast de digitale euro en alle private elektronische betaalmiddelen die momenteel in gebruik zijn.

Het huidige ontwerpproces voor nieuwe eurobankbiljetten met verbeterde echtheidskenmerken toont aan dat de ECB zich volledig verbindt aan de toekomst van contant geld. De ECB verwelkomt het pakket voor de gemeenschappelijke munt van de Europese Commissie, dat bij betalingen met centralebankgeld burgers de keuzevrijheid laat tussen contant geld en de digitale euro.

Kom meer te weten over de contantgeldstrategie van het Eurosysteem en het ontwerpproces voor nieuwe bankbiljetten op de pagina Toekomstige bankbiljetten op de website van de ECB.

Vraag 5. Wat kan de digitale euro betekenen voor winkeliers?

De digitale euro zou een Europabrede oplossing zijn waarmee winkeliers hun producten en diensten aan klanten in heel Europa kunnen verkopen en een soepele en eenduidige betaalervaring kunnen bieden. Winkeliers zouden minder afhankelijk worden van niet-Europese betaaloplossingen en dus sterker staan bij onderhandelingen met aanbieders van betaaloplossingen over voorwaarden, waardoor hun eigen kosten kunnen dalen.

Bij de ontwikkeling van de digitale euro werkt de ECB nauw samen met winkeliers en hun vertegenwoordigers. Bij het ontwerp van de digitale euro wordt rekening gehouden met wat winkeliers belangrijk vinden, zoals een naadloze integratie met bestaande kassasystemen, gebruiksgemak en betrouwbaarheid van het betaalsysteem. Bovendien zouden winkeliers met de digitale euro onmiddellijk betalingen kunnen ontvangen zonder extra kosten, zelfs zonder internetverbinding.

Kom meer te weten over onze samenwerking met winkeliers in het rapport over het geschikt maken van de digitale euro voor het betalingsecosysteem en in ons gebruikersonderzoek onder kleine winkeliers.

Vraag 6. Wat kan de digitale euro betekenen voor betaaldienstverleners?

Onder toezicht staande betaaldienstverleners, zoals banken, zouden een sleutelrol spelen bij de distributie van de digitale euro. Ze zouden voor alle zaken in verband met de digitale euro het belangrijkste aanspreekpunt zijn voor particulieren, winkeliers en bedrijven en alle eindgebruikersdiensten uitvoeren.

Het vergoedingenmodel zoals voorgesteld door de Europese Commissie in de verordening betreffende de vaststelling van de digitale euro regelt dat de banken een adequate vergoeding krijgen voor de diensten die ze aanbieden. Het Eurosysteem brengt geen systeem- en verwerkingskosten in rekening en dat drukt de totale kosten voor de banken en het systeem als geheel.


Betaaldienstverleners kunnen bovendien gebruikmaken van de achterliggende betalingsinfrastructuur om zelf nieuwe betaaldiensten met toegevoegde waarde te ontwikkelen en zo de innovatie in retailbetalingen in het hele eurogebied te stimuleren.

Het innovatieplatform van de ECB heeft zich gebogen over vernieuwende diensten die de markt zou kunnen ontwikkelen (zoals voorwaardelijke betalingen). Daarmee zouden betaaldienstverleners nieuwe bedrijfsmodellen, inkomstenstromen en kansen kunnen genereren, óók in klantsegmenten die ze steeds moeilijk aan zich kunnen binden. Tegelijkertijd zou de gebruikerservaring voor consumenten en winkeliers verbeteren.

De ECB blijft met de markt samenwerken om het innovatiepotentieel van de digitale euro te ontsluiten en te onderzoeken hoe de digitale euro de innovatie in het eurogebied kan stimuleren.

Kom meer te weten over onze samenwerking met betaaldienstverleners in het rapport over het geschikt maken van de digitale euro voor het betalingsecosysteem.

Vraag 7. Hoe zou de digitale euro werken?

Met de digitale euro zouden mensen overal in het eurogebied veilige instantbetalingen kunnen doen in fysieke winkels, online en onderling, ongeacht welke aanbieder van betaaldiensten ze hebben.

De digitale euro zou zowel online als offline functionaliteiten bieden. Gebruikers zouden de digitale euro dus ook kunnen gebruiken als er geen netwerkverbinding is of als die slecht is.

Om de digitale euro te kunnen gebruiken, moeten mensen eerst een digitale-eurorekening openen bij hun eigen bank of bij een betaaldienstverlener binnen de EU. Gebruikers kunnen betalingen doen zodra ze een rekening hebben, bijvoorbeeld door hun mobiele telefoon in een winkel bij een terminal te houden of door de digitale euro bij het online afrekenen als betaaloptie te selecteren en de transactie meteen via hun bankapp te verwerken.

Om met de offline functie te kunnen betalen moeten gebruikers eerst geld zetten op hun offline digitale eurorekening en dan hun telefoon tegen die van een ander houden of tegen de betaalterminal in de winkel.

Betalingen in digitale euro’s verlopen altijd veilig en onmiddellijk, zowel in fysieke winkels als online of tussen mensen.

Meer informatie over hoe de digitale euro zou werken.

Vraag 8. Wie zou de digitale euro kunnen gebruiken?

Zoals vermeld in de voorgestelde verordening over de digitale euro van de Europese Commissie zou de digitale euro beschikbaar worden gesteld aan mensen, bedrijven en overheidsinstanties die permanent of tijdelijk in een land van het eurogebied wonen of gevestigd zijn.

Mensen die voor persoonlijke of professionele doeleinden naar het eurogebied reizen, kunnen ook toegang krijgen tot de digitale euro.

Bovendien kunnen mensen, bedrijven en overheidsinstanties die buiten het eurogebied wonen of gevestigd zijn, toegang krijgen tot de digitale euro door een digitale-eurorekening te openen bij betaaldienstverleners die gevestigd of actief zijn in een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of in een derde land, mits er een voorafgaande overeenkomst is gesloten tussen de EU en dat derde land en/of er regelingen zijn getroffen tussen de Europese Centrale Bank en de nationale centrale bank in een land buiten het eurogebied of derde land.

Vraag 9. Hoe privé is de digitale euro?

Privacy is een van de belangrijkste ontwerpkenmerken van de digitale euro en staat centraal in de functionaliteit, zowel on- als offline.

  • Offline zou de digitale euro functioneren op een manier die gebruikers een mate van privacy biedt die gelijk staat aan die van contant geld, zowel voor het overmaken van geld naar andere mensen als voor het betalen in winkels. Bij offline betalingen zouden alleen de betaler en de begunstigde de persoonlijke transactiegegevens van deze betalingen kennen. Betaaldienstverleners die de digitale euro’s distribueren zouden antiwitwascontroles uitvoeren tijdens het opnemen en terugstorten van digitale euro’s, net zoals nu het geval is bij opnames en stortingen van contant geld.
  • In het geval van online transacties zou het Eurosysteem gebruikers die betalingen verrichten of ontvangen niet kunnen identificeren, waardoor hun persoonsgegevens worden beschermd. Maar betaaldienstverleners zouden gebruikers wel kunnen identificeren om de naleving van de antiwitwasregels te controleren (net als bij de bankrekening die u nu al hebt).

Het Eurosysteem zou dus online noch offline transacties in digitale euro’s rechtstreeks aan bepaalde personen kunnen koppelen.

De digitale euro zou onder de regelgeving van de EU vallen, waarbij voortdurend een afweging gemaakt wordt tussen privacy en veiligheid. Deze aanpak biedt een solide bescherming tegen illegale activiteiten en garandeert tegelijkertijd ieders privacy.

Meer informatie over de digitale euro en privacy.

Vraag 10. Hoe kan de ECB ervoor zorgen dat de digitale euro inclusief en toegankelijk is?

De digitale euro is een publiek goed, zoals bankbiljetten en munten nu, maar dan in digitale vorm. Hij wordt zo ontworpen dat in ieders behoefte wordt voorzien en niemand achterblijft.

De ECB hanteert inclusie als leidend beginsel bij het ontwerp van de digitale euro en de app, zodat alle Europeanen onder gelijke voorwaarden toegang hebben tot digitale betalingen, ongeacht hun behoeften, capaciteiten en digitale zelfvertrouwen.

Daarom bevat de app voor de digitale euro de beste toegankelijkheidskenmerken in hun soort, die verder gaan dan de vereisten van de Europese richtlijn betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten en behoren tot de meeste gevanceerde die er op de markt zijn.

De app beantwoordt aan de strengste eisen van de Web Content Accessibility Guidelines voor mobiele betalingsapplicaties op het vlak van waarneembaarheid, bedienbaarheid en begrijpelijkheid. De app zal naar verwachting onder meer beschikken over een verbeterd visueel ontwerp, volledige bedienbaarheid met het toetsenbord, ondersteuning voor schermlezers, eenvoudige taal en foutenpreventie.

De app wordt momenteel ontwikkeld en wordt getest tijdens het proefproject met de digitale euro dat in de tweede helft van 2027 van start gaat. Tegelijkertijd worden de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid verder getest met leden van de Stichting ONCE en medewerkers van de ECB en 19 nationale centrale banken, om te komen tot een consistente en inclusieve gebruikerservaring in het hele eurogebied.

Overeenkomstig de voorgestelde verordening over de digitale euro zou de app voor de digitale euro slechts één manier zijn om toegang te krijgen tot basisdiensten in digitale euro’s. Gebruikers kunnen ook toegang krijgen tot de digitale euro via hun bank of betaaldienstverleners, die het belangrijkste aanspreekpunt voor consumenten zouden blijven.

Kosteloze toegang tot basisdiensten in digitale euro’s is er ook voor mensen zonder bankrekening, wat de financiële en digitale uitsluiting helpt verminderen. Uit gebruikersonderzoek en de samenwerking met consumentenorganisaties blijkt het belang van toegankelijkheid, een intuïtief ontwerp en de beschikbaarheid van persoonlijke ondersteuning, waar het Eurosysteem zich voor inzet.

Vraag 11. Hoe wil de ECB ervoor zorgen dat betalingen in digitale euro’s overal in het eurogebied op dezelfde manier gaan?

Onder toezicht staande betaaldienstverleners, zoals banken in het eurogebied, zouden verantwoordelijk zijn voor de distributie van de digitale euro. Om ervoor te zorgen dat de digitale euro overal in het eurogebied op dezelfde manier wordt ingevoerd en werkt, ontwikkelt het Eurosysteem in een gezamenlijk en iteratief proces met marktdeelnemers een rulebook voor de digitale euro. In het rulebook wordt één pakket gemeenschappelijke regels, standaarden en procedures voor betalingen in digitale euro’s en aanverwante activiteiten vastgelegd, zodat deelnemende betaaldienstverleners consistente en gestandaardiseerde basisdiensten voor de digitale euro aanbieden en de gebruikservaring overal in het eurogebied privé, veilig en gelijk is, ongeacht het land waarin gebruikers of betaaldienstverleners zich bevinden, precies zoals nu met contant geld.

Vraag 12. Wordt de digitale euro een alternatieve munt binnen het Eurosysteem?

Nee, net zoals bankbiljetten en munten geen alternatieve valuta’s zijn, maar verschillende vormen van dezelfde munt, zou de digitale euro ook gewoon een andere manier zijn om in euro’s te betalen. De digitale euro zou tegemoetkomen aan de groeiende voorkeur van particulieren en bedrijven om digitaal te betalen.

In het onderzoek naar het betaalgedrag van consumenten in het eurogebied (SPACE) vindt u daar meer over.

Vraag 13. Wat is het verband tussen instantbetalingen en de digitale euro?

Als consumenten vandaag in de winkel anders dan met contant geld betalen, ontvangen winkeliers het geld niet meteen. Dat zou veranderen met de digitale euro. Alle betalingen in digitale euro’s zijn instantbetalingen.

Door de gemeenschappelijke regels, standaarden en procedures die voor de digitale euro worden ontwikkeld, kunnen instantbetaaloplossingen verder worden doorgevoerd en voor alle landen van het eurogebied gaan gelden. Hierdoor zou Europa minder afhankelijk worden van het kleine aantal niet-Europese private ondernemingen dat momenteel de betaalsector domineert.

Vraag 14. Hoe zou de technische architectuur van de digitale euro werken en zou die gebaseerd zijn op ‘distributed ledger technology’ (DLT) zoals blockchain?

De digitale euro zou functioneren op een centraal afwikkelingsplatform en het Eurosysteem zou alle afwikkelingen en aangehouden bedragen verwerken en verifiëren. De digitale euro’s op de rekeningen van burgers en bedrijven zijn directe verplichtingen van het Eurosysteem, en om het vertrouwen in zowel de euro als het Eurosysteem te garanderen, is het belangrijk dat die veilig zijn.

De digitale euro is niet gebaseerd op distributed ledger technology (DLT), maar maakt wel gebruik van belangrijke DLT-ontwerpbeginselen om de weerbaarheid en efficiëntie te vergroten en de algehele prestaties en betrouwbaarheid van het systeem te verbeteren.

De schokbestendige technische architectuur van de digitale euro zou gebaseerd zijn op vaste standaarden. De multiregionale opzet, waarin elke regio is uitgerust met meerdere servers, gaat veel verder dan de standaardinrichting voor back-ups. Zo kan onder alle omstandigheden de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd worden.

Vraag 15. Waar staat het project voor de digitale euro op dit moment?

Het project voor de digitale euro vordert. In de voorbereidingsfase, die in november 2023 van start ging en in oktober 2025 werd afgerond, is vooruitgang geboekt met de technische ontwikkeling en vonden experimenten plaats. Deze werkzaamheden waren gebaseerd op de ontwerpkeuzes en technische vereisten die tijdens de onderzoeksfase (2021-2023) waren vastgesteld.

Nu de onderzoeks- en de voorbereidingsfase zijn afgerond, werkt het Eurosysteem aan de verdere ontwikkeling van de technische aspecten, grotere betrokkenheid van marktpartijen en verdere ondersteuning van het wetgevingsproces. Ervan uitgaande dat de nodige wetgeving voor de invoering van de digitale euro eind 2026 wordt aangenomen, willen we klaar zijn voor een mogelijke eerste uitgifte van de digitale euro in 2029.

Vraag 16. Wat houdt het proefproject voor de digitale euro in?

Het proefproject voor de digitale euro is een pilot die door het Eurosysteem wordt georganiseerd om te beoordelen hoe de digitale euro in de praktijk zou kunnen werken. De deelnemers gaan een bètaversie van de digitale euro in echte praktijksituaties gebruiken om de technische functies, operationele processen en gebruikerservaring te beoordelen. Het proefproject start naar verwachting in de tweede helft van 2027 en duurt twaalf maanden.

Tijdens het proefproject zullen medewerkers van de deelnemende centrale banken van het Eurosysteem dagelijkse betalingen verrichten met de digitale euro. Ze kunnen dan bijvoorbeeld geld naar elkaar overmaken (zowel online als offline) en bij bepaalde winkels betalen. Dat kunnen cafetaria’s en restaurants zijn, maar ook online winkels die verbonden zijn met de ECB en de nationale centrale banken. De bètaversie van de digitale euro wordt alleen voor het proefproject gebruikt. Het is de bedoeling dat deze net zo werkt als een mogelijke toekomstige digitale euro.

De 36 deelnemende betaaldienstverleners, zowel banken als niet-bancaire dienstverleners, zijn door het Eurosysteem geselecteerd en zullen de diensten verlenen die nodig zijn om deze betalingen te ondersteunen.

Het Eurosysteem gebruikt de ervaringen met het proefproject bij de lopende voorbereidingen en als input voor toekomstige beslissingen over de digitale euro, zodat die, als hij wordt ingevoerd, in de behoeften van alle Europeanen kan voorzien.

Meer over het proefproject voor de digitale euro.

Vraag 17. Wie is bij het project voor de digitale euro betrokken?

Het Eurosysteem, dat bestaat uit de ECB en de nationale centrale banken van het eurogebied, wil ervoor zorgen dat de digitale euro aan de behoeften van de gebruikers voldoet. Daarom zit het Eurosysteem regelmatig samen met beleidsmakers, wetgevers, marktdeelnemers, maatschappelijke organisaties en uiteraard burgers, immers de eindgebruikers van de eventuele digitale euro.

Dit overleg vindt plaats in verschillende contexten, zoals bij de Euro Retail Payments Board, die belanghebbenden uit alle onderdelen van de Europese markt voor retailbetalingen samenbrengt, en de Rulebook Development Group, die hooggeplaatste professionals uit de publieke en private sector met ervaring op het gebied van financiën en betalingen samenbrengt (zie Vraag 18).

De ECB heeft ook geregeld contact met:

De ECB neemt regelmatig deel aan de vergaderingen van de Eurogroep met de ministers van Financiën van de landen van het eurogebied en stelt de Commissie economische en monetaire zaken van het Europees Parlement regelmatig op de hoogte van het project voor de digitale euro.

Lees meer over governance en de betrokkenheid van belanghebbenden.

Vraag 18. Hoe worden Europese wetgevers bij het proces betrokken?

Op 28 juni 2023 presenteerde de Europese Commissie het pakket voor de gemeenschappelijke munt met voorstellen om het gebruik van contant geld te ondersteunen en het kader voor een mogelijke digitale euro tot stand te brengen. De ECB verwelkomt het feit dat het voorstel voor de digitale euro vergezeld gaat van een voorstel om de rol van contant geld te versterken, aangezien beide wettig betaalmiddel en vormen van centralebankgeld zijn. Dit moet ervoor zorgen dat burgers en bedrijven met een toekomstige digitale euro de keus hebben om overal in het eurogebied digitaal te betalen met een breed geaccepteerde, goedkope, veilige en robuuste vorm van publiek geld.

De ECB biedt zo nodig ondersteuning en technisch advies bij het wetgevingsproces. Het Eurosysteem zal noodzakelijke aanpassingen die uit het wetgevingstraject naar voren kunnen komen in het ontwerp van de digitale euro meenemen.

Nadat de Raad van de Europese Unie op 19 december 2025 zijn standpunt over de ontwerpwetgeving had vastgesteld en het Europees Parlement dit op 9 juli 2026 had gedaan over het pakket voor de gemeenschappelijke munt, zijn trialoogonderhandelingen tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van start gegaan.

Na de oproep van de EU-leiders om de voorbereidende stappen te versnellen verwacht het Eurosysteem dat de trialoogonderhandelingen tijdig worden afgerond en dat de wetgeving eind 2026 zal zijn aangenomen.

De Raad van Bestuur van de ECB zal pas een besluit nemen over de uitgifte van de digitale euro nadat de verordening over de invoering van de digitale euro is vastgesteld.

Vraag 19. Hoe gaat de ontwikkeling van het rulebook voor de digitale euro in zijn werk?

Via de Rulebook Development Group (RDG) werkt het Eurosysteem aan het ontwerprulebook, in nauwe samenwerking met vertegenwoordigers van de Europese retailbetalingsmarkt.

Deze groep, die bestaat uit hooggeplaatste vertegenwoordigers van Europese verenigingen aan zowel de aanbod- als de vraagzijde van de Europese retailbetalingsmarkt, werkt op basis van de ontwerpkeuzes voor de digitale euro die de Raad van Bestuur van de ECB al heeft goedgekeurd.

Binnen de RDG zijn er een aantal specifieke werkstromen opgezet voor de uitwerking van bepaalde onderdelen van het rulebook die bijzondere deskundigheid vereisen.

In juni 2025 is een ontwerpversie van het rulebook voor de digitale euro voorgelegd aan de RDG in het kader van een marktraadpleging, die liep tot eind oktober 2025. Van november 2025 tot en met april 2026 heeft het Eurosysteem de ontvangen feedback geëvalueerd, follow-upmaatregelen vastgesteld en het ontwerprulebook aangepast. In juli 2026 heeft de RDG een nieuw voorlopig ontwerprulebook aan de markt gepresenteerd.

Eventuele toekomstige aanpassingen die voortvloeien uit besprekingen tussen de medewetgevers over de verordening betreffende de digitale euro die de Europese Commissie in juni 2023 heeft voorgesteld, zullen in het rulebook worden verwerkt. De definitieve eerste versie van het rulebook voor de digitale euro wordt voltooid na de vaststelling van de verordening betreffende de digitale euro.

Meer informatie over het rulebook voor de digitale euro.

Vraag 20. Is de digitale euro programmeerbaar geld?

Programmeerbaar geld is een digitale vorm van geld die wordt gebruikt voor een vooraf bepaald doel, zoals een voucher, waarbij beperkingen staan op waar, wanneer of door wie het geld kan worden gebruikt.

Zoals ook in de voorgestelde verordening over de digitale euro van de Europese Commissie is voorzien, zou de digitale euro nooit programmeerbaar geld zijn, maar hij zou voorwaardelijke betalingen kunnen vergemakkelijken (bijvoorbeeld als een klant iets online koopt en kiest voor betaling bij levering).

Vraag 21. Zouden mensen moeten betalen om de digitale euro te gebruiken?

Als publiek goed zou de digitale euro kosteloos zijn voor basisgebruik door individuele gebruikers.

Banken en andere betaaldienstverleners zouden hun klanten aanvullende, betaalde diensten voor de digitale euro kunnen aanbieden. Dergelijke diensten met toegevoegde waarde kunnen de digitale euro nog aantrekkelijker maken voor gebruikers, denk aan voorwaardelijke betalingen. Dat zou online winkelen veiliger kunnen maken, omdat het geld pas wordt overgemaakt wanneer de levering van het product is bevestigd. Dit vermindert het risico op fraude en vereenvoudigt terugbetalingen.

Vraag 22. Hoe verhouden andere Europabrede betalingsinitiatieven zich tot de digitale euro?

De ECB verwelkomt Europese marktinitiatieven die verder reiken dan de binnenlandse markten.

De digitale euro moet binnenlandse en regionale systemen helpen opschalen voor verschillende toepassingen, ook over de grenzen heen. Dit bevordert eenvoudigere, bredere en efficiëntere acceptatie van oplossingen uit de Europese private sector dankzij geharmoniseerde standaarden. Europese betaaldienstverleners kunnen hiervan profiteren, in de eerste plaats door hun geografisch bereik te vergroten en door in te spelen op niet eerder vervulde gebruikersbehoeften.

Het conceptvoorstel voorziet in de mogelijkheid om particuliere oplossingen te integreren, bijvoorbeeld via mogelijke ‘co-badging’ op fysieke kaarten en in bestaande digitale portemonnees. Daarmee zouden banken en betaaldienstverleners betalingsfuncties in digitale euro’s aan kunnen bieden via kanalen en interfaces die consumenten al kennen en vertrouwen, waardoor een soepele betalingservaring wordt ondersteund en gebruikers minder behoefte hebben aan volledig nieuwe betaalinstrumenten. Tegelijkertijd zouden dienstverleners zich kunnen blijven onderscheiden door diensten met toegevoegde waarde en klantgerichte innovaties. In beide gevallen zou de digitale euro de ‘terugvaloptie’ kunnen zijn die een pan-Europees bereik mogelijk maakt en tegelijkertijd de markttoegang behoudt voor geaccepteerde binnenlandse of regionale systemen.

Vraag 23. Krijgen betaaldienstverleners een vergoeding voor de distributie van de digitale euro?

Het Eurosysteem stelt een vergoedingsmodel voor dat eerlijke economische prikkels creëert voor alle partijen die betrokken zijn bij de digitale euro. Voor banken en andere betaaldienstverleners zou het vergoedingsmodel de operationele kosten van de distributie van de digitale euro moeten dekken.

Net zoals nu het geval is bij andere betalingssystemen, zouden betaaldienstverleners die de digitale euro distribueren, daarvoor winkeliers kosten in rekening moeten kunnen brengen. Aan de prijzen die winkeliers en betaaldienstverleners rekenen zou een maximum worden gesteld, zoals de Europese Commissie in de voorgestelde verordening over de digitale euro voorstelt.

Net als bij de productie en uitgifte van bankbiljetten zou het Eurosysteem de kosten dragen voor het opzetten van een schema en infrastructuur voor de digitale euro. Bovendien streeft het Eurosysteem ernaar de extra investeringskosten voor dienstverleners zoveel mogelijk te beperken door bestaande infrastructuren maximaal te benutten.

Vraag 24. Kan de digitale euro de financiële stabiliteit bedreigen doordat banken een minder belangrijke rol gaan spelen?

Ons financiële stelsel – met het bankwezen als centrale spil – werkt goed en het Eurosysteem wil de sleutelrol die banken spelen in de efficiënte kredietverstrekking aan de economie behouden.

De ECB heeft de volgende ontwerpkeuzes gemaakt om de mogelijke risico’s van de digitale euro voor het financiële stelsel tot een minimum te beperken.

  • Gebruikers zouden tot een bepaald maximum aan digitale euro’s op hun rekening mogen aanhouden. Dit zou een buitensporige uitstroom van bankdeposito’s voorkomen en de stabiliteit van ons financiële stelsel garanderen, zelfs in tijden van crisis.
  • Door hun digitale-eurorekening aan een bankrekening te koppelen zouden gebruikers betalingen boven het maximumtegoed kunnen doen (of ontvangen). Het tekort (of overschot) kan zo ook onmiddellijk worden aangevuld (overgeboekt). Dat hoeft dan niet van tevoren te gebeuren. Uiteraard moeten ze dan wel voldoende tegoed hebben op de gekoppelde rekening bij de bank.
  • Net als bij contant geld in hun portemonnee, zouden gebruikers geen spaarrente ontvangen over hun tegoed in digitale euro’s.

Naar aanleiding van een verzoek tijdens de wetgevingsonderhandelingen heeft de ECB een technische analyse uitgevoerd om de mogelijke effecten van diverse hypothetische maximumtegoeden in te schatten. Deze analyse bevestigde dat het gebruik van de digitale euro voor dagelijkse betalingen de financiële stabiliteit niet zou schaden en dat – rekening houdend met verschillende hypothetische maximumtegoeden tot hoogstens € 3.000 per persoon die de medewetgevers vroegen te testen – de digitale euro de financiële stabiliteit in het eurogebied niet zou schaden, zelfs in een zeer onwaarschijnlijk en uiterst conservatief crisisscenario.

Vraag 25. Maakt de invoering van de digitale euro betalingen in Europa kwetsbaarder voor cyberaanvallen?

Net als andere digitale infrastructuren zou de digitale euro het doelwit kunnen zijn van cyberaanvallen. Om dit risico te beperken moet het ontwerp van de digitale euro gebruikmaken van geavanceerde technologieën om een systeem te creëren dat cyber- en toekomstbestendig is. Bij het ontwerp van de cyberveiligheidsmaatregelen maakt de ECB gebruik van beproefde werkwijzen van het Eurosysteem bij andere marktinfrastructuren en van regelmatig geplande tests tegen gesimuleerde aanvallen.

Vraag 26. Waarin verschilt de digitale euro van een stablecoin of crypto?

De digitale euro zou centralebankgeld zijn, uitgegeven en gegarandeerd door het Eurosysteem, dat bestaat uit de Europese Centrale Bank en de nationale centrale banken van het eurogebied. Net als de eurobankbiljetten en -munten zou de digitale euro wettig betaalmiddel zijn, wat betekent dat iedereen ermee kan betalen. Als centralebankgeld en een publiek goed zou de digitale euro stabiel en betrouwbaar zijn – u zou er altijd zeker van zijn dat één digitale euro één euro waard is.

Stablecoins worden gecreëerd door particuliere bedrijven. Ze worden niet gegarandeerd door een centrale bank of overheidsinstantie. De waarde hangt af van hoe goed het bedrijf zijn reserves en financiën beheert, en dit kan worden beïnvloed door factoren waarop het geen invloed heeft. Dat betekent dat de stabiliteit van stablecoins niet zo zeker is als die van de euro.

Crypto’s zoals bitcoin of ether zijn nog anders. Ze worden niet door een instelling gedekt en hebben geen onderliggende waarde. De prijzen ervan kunnen sterk stijgen en dalen en er is geen organisatie verantwoordelijk als ze hun waarde verliezen.

Zie onze explainer Wat is de bitcoin?.

Vraag 27. Hoeveel zou het project voor de digitale euro het Eurosysteem kosten?

Investeren in de digitale euro is essentieel om ervoor te zorgen dat onze munt - en de betalingssector als geheel - ook in het digitale tijdperk geschikt blijft voor zijn doel.

Sommige componenten van de digitale euro, zoals de afwikkeling van betalingen, zouden intern binnen het Eurosysteem worden ontwikkeld. Voor andere, zoals de offline component, hebben we raamovereenkomsten opgesteld met externe dienstverleners. Raamovereenkomsten houden geen betaling in en bevatten waarborgen die het mogelijk maken het toepassingsgebied aan te passen op basis van wijzigingen in de wetgeving.

De totale ontwikkelingskosten (van zowel extern als intern ontwikkelde componenten) worden geraamd op € 1,3 miljard, terwijl de operationele kosten vanaf de invoering naar verwachting rond € 320 miljoen per jaar zullen bedragen. Het Eurosysteem zet de voorbereidingen voort naar aanleiding van oproepen van de leiders van het eurogebied om zo snel mogelijk klaar te zijn voor een mogelijke uitgifte. De nodige wetgeving is echter nog niet aangenomen. De werkzaamheden zijn daarom gestructureerd in modules om geleidelijke opschaling mogelijk te maken en de financiële verplichtingen te beperken.

Het Eurosysteem zou de kosten van de invoering van het betaalschema en de infrastructuur voor de digitale euro dragen, net als voor de productie en uitgifte van eurobankbiljetten, die, precies zoals de digitale euro, een publiek goed zijn. Net als bij bankbiljetten worden deze kosten gedekt door seigniorage (de inkomsten die de ECB uit de uitgifte van geld haalt), zelfs als het bedrag aan aangehouden digitale euro’s gering is in vergelijking met de bankbiljetten in omloop. De ECB zet erop in de kosten laag te houden door zo veel mogelijk de bestaande infrastructuur te benutten, zonder afbreuk te doen aan de waarde van een digitale euro voor consumenten en winkeliers.

Omdat de digitale euro een publiek goed is, zou het basisgebruik kosteloos zijn voor consumenten en kostenefficiënt voor Europese winkeliers. Het Eurosysteem zou geen kosten of vergoedingen aanrekenen voor transacties in digitale euro’s.