Συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών

Η συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών έχει μακρά ιστορία. Ξεκίνησε το πρώτο μισό του 20ού αιώνα με τη δημιουργία ενός διεθνούς δικτύου στο οποίο συμμετείχαν σημαντικές κεντρικές τράπεζες, πιο συγκεκριμένα με την ίδρυση της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) το 1930. Η συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών αφορά την ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης και βέλτιστων πρακτικών, καθώς και την παροχή βοήθειας σε θέματα ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού.

Πληροφορίες σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών

Σκεπτικό

Η πεμπτουσία της συνεργασίας μεταξύ κεντρικών τραπεζών είναι η μεταφορά εμπειρογνωμοσύνης και τεχνογνωσίας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι κεντρικές τράπεζες συνδράμουν η μία την άλλη στη βελτίωση του επαγγελματισμού, της αποτελεσματικότητας, της ανεξαρτησίας και της διαφάνειάς τους, αλλά και στην προώθηση της νομισματικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας παγκοσμίως.

Περιγραφή

Η συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να παρέχουν βοήθεια είτε με τη μορφή επιμορφωτικών προγραμμάτων ή άλλων εκδηλώσεων που διοργανώνουν στα εκπαιδευτικά τους κέντρα είτε με τη μορφή συνεδρίων και σεμιναρίων στα οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι άλλων κεντρικών τραπεζών. Βοήθεια μπορεί να παρέχεται και απευθείας στους φορείς-αποδέκτες, για παράδειγμα με την απόσπαση προσωπικού σε μόνιμη βάση, την παροχή στήριξης για την οικοδόμηση θεσμών και τη χάραξη πολιτικής ή την αποστολή εμπειρογνωμόνων ανά τακτά χρονικά διαστήματα, σε τεχνικό επίπεδο ή σε επίπεδο πολιτικής. Οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να ενεργούν μονομερώς ή να συνάπτουν συμφωνίες με φορείς που δεν είναι κεντρικές τράπεζες (όπως διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, θεσμικά όργανα της ΕΕ ή τις οικείες εθνικές κυβερνήσεις) με σκοπό τον συντονισμό των δραστηριοτήτων και, κατά καιρούς, την εξασφάλιση εξωτερικής χρηματοδότησης.

Η ΕΚΤ παρέχει σε διμερή βάση έκτακτη βοήθεια σε κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως. Η βοήθεια αυτή μπορεί να αφορά παραδοσιακούς τομείς πολιτικής των κεντρικών τραπεζών, αλλά και υπηρεσίες υποστήριξης ή τεχνικές υπηρεσίες. Μπορεί να έχει τη μορφή ανταλλαγής επισκέψεων μεταξύ μελών του προσωπικού της ΕΚΤ και των εν λόγω τραπεζών.

Επιπλέον, η ΕΚΤ παρέχει επιμορφωτικά σεμινάρια σε υπαλλήλους άλλων κεντρικών τραπεζών.

Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. το άρθρο «The Eurosystem as a provider of technical assistance to EU Neighbouring Regions», το οποίο δημοσιεύθηκε στο Μηνιαίο Δελτίο του Ιουλίου 2008 (δεν είναι διαθέσιμο στα ελληνικά). Για επικοινωνία με τα μέλη του προσωπικού της ΕΚΤ που ασχολούνται με αυτά τα θέματα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την ηλεκτρονική διεύθυνση centralbankcooperation@ecb.europa.eu.

Προγράμματα που συντονίζει η ΕΚΤ

Εδώ και πολλά έτη οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ συμμετέχουν σε μεγάλα πολυετή προγράμματα συνεργασίας μεταξύ κεντρικών τραπεζών, τα οποία χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτή η μορφή παροχής βοήθειας, η αποκαλούμενη «αδελφοποίηση», έχει αποδειχθεί επιτυχημένη επειδή δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς μεταξύ φορέων που ασκούν παρόμοια ή ακόμη και ίδια καθήκοντα. Η σύναψη συμφωνίας αδελφοποίησης δίνει τη δυνατότητα σε έναν δημόσιο φορέα κράτους μέλους της ΕΕ - όπως μια εθνική κεντρική τράπεζα - να συνδεθεί με φορείς άλλων κρατών μελών σε ομίλους με τη συμμετοχή τριών φορέων το πολύ.

Από το 2003 και μετά, η ΕΚΤ έχει επίσης συνάψει συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή οι οποίες είναι παρεμφερείς με τις συμφωνίες αδελφοποίησης και θέτουν και αυτές ως στόχο την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων. Η ΕΚΤ συνάπτει τις εν λόγω συμφωνίες σε συνεργασία με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος και του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών. Το πλεονέκτημα αυτών των συμφωνιών είναι ότι η ΕΚΤ έχει την ικανότητα να συνάπτει μια ενιαία οικονομική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκ μέρους περισσότερων εθνικών κεντρικών τραπεζών. Αυτό αποτελεί παράδειγμα της δέσμευσης του Ευρωσυστήματος να ασκεί τα καθήκοντά του αποτελεσματικά και αποδοτικά, με πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας.

Το 2013 η ΕΚΤ, με αφορμή τη δέκατη επέτειο από την έναρξη προγραμμάτων τεχνικής συνεργασίας υπό τον συντονισμό της, διοργάνωσε διάσκεψη με θέμα «Διεθνής συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών πριν, κατά και μετά την κρίση». Στη διάσκεψη συμμετείχαν πολλοί ομιλητές υψηλού επιπέδου, οι οποίοι επιβεβαίωσαν τον πολύτιμο ρόλο που διαδραματίζει η συνεργασία μεταξύ κεντρικών τραπεζών. Για λεπτομέρειες, βλ. το Δελτίο Τύπου της ΕΚΤ και το πρόγραμμα της διάσκεψης.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα προγράμματα συνεργασίας μεταξύ κεντρικών τραπεζών τα οποία συντονίζει η ΕΚΤ και χρηματοδοτεί η ΕΕ, καθώς και με τα προγράμματα που δεν λαμβάνουν εξωτερική χρηματοδότηση, μπορείτε επίσης να συμβουλευθείτε τις επιμέρους ενότητες «Προγράμματα που έχουν ολοκληρωθεί» και «Προγράμματα σε εξέλιξη».

Προγράμματα που έχουν ολοκληρωθεί

Συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα της Σερβίας (2011-13)

Από την 1η Φεβρουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013, η ΕΚΤ και 21 εθνικές κεντρικές τράπεζες παρείχαν στήριξη στις προσπάθειες της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας να εφαρμόσει τα πρότυπα της ΕΕ για τις κεντρικές τράπεζες, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της Σερβίας για την προσχώρησή της στην ΕΕ. Το πρόγραμμα διάρκειας 35 μηνών αποτέλεσε συνέχεια του προγράμματος αξιολόγησης αναγκών που πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2008-2009. Αφορούσε 13 τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας, με ορισμένους από τους οποίους ασχολήθηκε και το πρόγραμμα αξιολόγησης αναγκών: α) εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα, β) νομική εναρμόνιση, γ) απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων, δ) διαχείριση συναλλαγματικών διαθεσίμων, ε) πράξεις νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής, στ) προστασία των καταναλωτών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ζ) στήριξη για την ένταξη στην ΕΕ, η) οικονομική ανάλυση και έρευνα, θ) στατιστική, ι) συστήματα πληρωμών, ια) χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ιβ) τεχνολογίες πληροφορικής και ιγ) λογιστική παρακολούθηση και υποβολή χρηματοοικονομικών εκθέσεων.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique, η Българска народна банка (Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας), η Českα narodnν banka, η Deutsche Bundesbank, η Eesti Pank, η Banc Ceannais na hÉireann/Central Bank of Ireland, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banco de España, η Banque de France, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η Banque centrale du Luxembourg, η Magyar Nemzeti Bank, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, η Narodowy Bank Polski, η Banco de Portugal, η Banca Naţională a României, η Banka Slovenije, η Národná banka Slovenska, η Suomen Pankki – Finlands Bank και η Bank of England.

Συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) (2012 - 2013)

Από τις 15 Οκτωβρίου 2012 έως τις 14 Ιουλίου 2013 η ΕΚΤ και δέκα εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ παρείχαν στήριξη στην Εθνική Τράπεζα της ΠΓΔΜ, προσδιορίζοντας τα συγκεκριμένα ζητήματα στα οποία η εν λόγω κεντρική τράπεζα θα πρέπει να σημειώσει πρόοδο προκειμένου να επιτύχει επίπεδο συμβατό με αυτό των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών της ΕΕ. Τα ζητήματα αυτά αφορούν δέκα τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας (λογιστική, τραπεζογραμμάτια, οικονομική ανάλυση και έρευνα, ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογίες πληροφορικής, εσωτερική επιθεώρηση, νομικές υπηρεσίες, νομισματική και συναλλαγματική πολιτική, συστήματα πληρωμών και στατιστική). Το επίπεδο αυτό θα πρέπει να έχει επιτευχθεί έως ότου η χώρα γίνει κράτος μέλος της ΕΕ και η κεντρική της τράπεζα ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ).

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Deutsche Bundesbank, η Eesti Pank, η Banc Ceannais na hÉireann/Central Bank of Ireland, η Banco de España, η Banca d’Italia, η Bank Ċentrali ta’ Malta/Central Bank of Malta, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, η Banka Slovenije και η Národná banka Slovenska. Η Българска народна банка (Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας) παρείχε επίσης εμπειρογνώμονες για τη στήριξη του προγράμματος.

Συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (2010-2011)

Από την 1η Απριλίου 2010 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2011 η ΕΚΤ και επτά εθνικές κεντρικές τράπεζες παρείχαν στήριξη στις προσπάθειες της Κεντρικής Τράπεζας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να εφαρμόσει τα πρότυπα της ΕΕ για τις κεντρικές τράπεζες στο πλαίσιο της προετοιμασίας της χώρας για την προσχώρησή της στην ΕΕ. Στην προσπάθεια αυτή συνέβαλαν επίσης και εμπειρογνώμονες από τις κεντρικές τράπεζες της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Το πρόγραμμα διάρκειας 18 μηνών αποτέλεσε συνέχεια του προγράμματος αξιολόγησης αναγκών, το οποίο είχε πραγματοποιηθεί το 2007, και κάλυπτε έξι τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας, εκ των οποίων οι τρεις πρώτοι επικεντρώθηκαν στις συστάσεις του προγράμματος του 2007. Οι τομείς αυτοί ήταν οι ακόλουθοι: α) στατιστική, β) οικονομική ανάλυση και έρευνα, γ) χρηματοπιστωτική σταθερότητα, δ) εναρμόνιση της νομοθεσίας με την ΕΕ, ε) συντονισμός της ενοποίησης με την ΕΕ και στ) βελτίωση των υπηρεσιών πληροφορικής της κεντρικής τράπεζας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Deutsche Bundesbank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banco de España, η Banca d’Italia, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank και η Banka Slovenije.

Συνεργασία με υποψήφιες και εν δυνάμει υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες (2010-2012)

Από τις 19 Ιανουαρίου 2010 έως τις 18 Ιανουαρίου 2012 η ΕΚΤ, σε συνεργασία με 14 εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ, παρείχε πρόγραμμα στήριξης σε υποψήφιες και εν δυνάμει υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες. Σκοπός ήταν να ενισχυθεί η μακροπροληπτική και μικροπροληπτική εποπτεία στα δυτικά Βαλκάνια και την Τουρκία. Το Ευρωσύστημα εκτέλεσε το πρόγραμμα σε στενή συνεργασία με τη διεθνή χρηματοοικονομική κοινότητα, αξιοποιώντας την εμπειρογνωμοσύνη θεσμικών οργάνων και φορέων στη Βασιλεία, τις Βρυξέλλες, το Λονδίνο και την Ουάσιγκτον, που έχουν ήδη αναλάβει την εκπλήρωση του ίδιου στόχου, δηλ. την αναθεώρηση και ενδυνάμωση του πλαισίου εποπτείας, σύμφωνα και με τη σύσταση της Ομάδας των 20 (G20). Τον πρώτο χρόνο, στο πλαίσιο του προγράμματος στο οποίο συμμετείχαν 36 ιδρύματα περίπου, διοργανώθηκαν περισσότερα από 20 επιμορφωτικά σεμινάρια και τρία εργαστήρια πολιτικής υψηλού επιπέδου. Στη διάρκεια του δεύτερου έτους, το πρόγραμμα παρείχε διμερή στήριξη σε οκτώ αποδέκτες προκειμένου να τους βοηθήσει να αναπτύξουν ορισμένες εποπτικές ικανότητες. Στη συνέχεια, για τον σκοπό αυτόν, πραγματοποιήθηκαν ασκήσεις προσομοίωσης όσον αφορά την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση κρίσεων.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banco de España, η Banque de France, η Banca d’Italia, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η Banque centrale du Luxembourg, η Bank Ċentrali ta’ Malta/Central Bank of Malta, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, η Banco de Portugal, η Banka Slovenije, η Národná banka Slovenska, η Suomen Pankki – Finlands Bank.

Οι υποψηφίες και οι εν δυνάμει υποψήφιες χώρες προς ένταξη στην ΕΕ ήταν η Κροατία, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η Αλβανία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο, η Τουρκία, η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο (στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 1244/99 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ).

Συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα της Αιγύπτου (2009-2012)

Από την 1η Ιανουαρίου 2009 έως τις 31 Μαρτίου 2012 η ΕΚΤ και επτά εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ παρείχαν στήριξη στις προσπάθειες της Κεντρικής Τράπεζας της Αιγύπτου να ενδυναμώσει την τραπεζική εποπτεία στην Αίγυπτο. Οι προσπάθειες αυτές αφορούσαν τη σταδιακή επικαιροποίηση κανόνων, κανονισμών, πλαισίων αναφοράς και εποπτικών πρακτικών της κεντρικής τράπεζας προκειμένου να επιτευχθεί η συμμόρφωση με τις βασικές αρχές του πλαισίου Βασιλεία ΙΙ, σύμφωνα με τη στρατηγική που χάραξε η κεντρική τράπεζα της Αιγύπτου και παρουσίασε στις εμπορικές τράπεζες στη διάρκεια εκδήλωσης στο Κάιρο στις 14 Οκτωβρίου 2009. Η μεταρρυθμιστική διαδικασία περιλαμβάνει τη διαβούλευση με τον τραπεζικό κλάδο για ποιοτικά ζητήματα, καθώς και τη διενέργεια ποσοτικών μελετών επιπτώσεων.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Българска народна банка (Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας), η Česká národní banka, η Deutsche Bundesbank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banque de France, η Banca d’Italia και η Banca Naţională a României.

Συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα της Σερβίας (2008-2009)

Από την 1η Σεπτεμβρίου 2008 έως τις 31 Μαΐου 2009 η ΕΚΤ και 17 εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ παρείχαν στήριξη στην Εθνική Τράπεζα της Σερβίας, προσδιορίζοντας τα συγκεκριμένα ζητήματα στα οποία η εν λόγω κεντρική τράπεζα θα πρέπει να σημειώσει πρόοδο προκειμένου να επιτύχει επίπεδο συμβατό με αυτό των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών της ΕΕ. Τα ζητήματα αυτά αφορούσαν έξι τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας (εποπτεία τραπεζών, εναρμόνιση με το κοινοτικό κεκτημένο της νομοθεσίας που εμπίπτει στην αρμοδιότητα της κεντρικής τράπεζας της Σερβίας, απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων, άσκηση νομισματικής πολιτικής και συναλλαγματικό καθεστώς, νομισματική, χρηματοπιστωτική στατιστική και στατιστική του ισοζυγίου πληρωμών, καθώς και προστασία του καταναλωτή όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες). Το επίπεδο αυτό θα πρέπει να έχει επιτευχθεί έως ότου η Σερβία γίνει κράτος μέλος της ΕΕ και η κεντρική της τράπεζα ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ). Η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα διατύπωσαν 69 συστάσεις τις οποίες η κεντρική τράπεζα της Σερβίας έχει αρχίσει να θέτει σε εφαρμογή.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique, η Българска народна банка (Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας), η Česká narodní banka, η Danmarks Nationalbank, η Deutsche Bundesbank, η Eesti Pank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banque de France, η Banca d’Italia, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η Latvijas Banka, η Magyar Nemzeti Bank, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, η Narodowy Bank Polski, η Banka Naţională a României και η Bank of England.

Συνεργασία με την Τράπεζα της Ρωσίας (2008-2011)

Από την 1η Απριλίου 2008 έως τις 31 Μαρτίου 2011 η ΕΚΤ και οκτώ εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος παρείχαν στήριξη στην Τράπεζα της Ρωσίας στους τομείς της τραπεζικής εποπτείας και της εσωτερικής επιθεώρησης. Συνολικός στόχος του σκέλους του προγράμματος που αφορούσε την τραπεζική εποπτεία ήταν η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας να μπορέσει, μέσω της στήριξης, να διατηρήσει τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος της χώρας. Σκοπός ήταν να εκσυγχρονιστούν οι κανόνες, οι πολιτικές και οι πρακτικές του τομέα της τραπεζικής εποπτείας ούτως ώστε να επιτευχθεί συμμόρφωση με τις διεθνώς αποδεκτές αρχές που έχουν θεσπιστεί από την Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία (γνωστές ως Πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙ), με την αξιοποίηση της εμπειρίας από την εφαρμογή του πλαισίου αυτού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σκοπός του σκέλους του προγράμματος που αφορούσε την εσωτερική επιθεώρηση ήταν να στηριχθούν οι προσπάθειες της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας να ενισχύσει τις υπηρεσίες εσωτερικής επιθεώρησης βάσει αξιολόγησης κινδύνων. Για τον σκοπό αυτόν, εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος ανέλαβαν τη διενέργεια επιμορφωτικών σεμιναρίων και πραγματοποίησαν διαβουλεύσεις όσον αφορά τις βέλτιστες πρακτικές της εσωτερικής επιθεώρησης βάσει κινδύνων εντός του Ευρωσυστήματος γενικότερα, καθώς και την εσωτερική επιθεώρηση της διαχείρισης συναλλαγματικών διαθεσίμων και τη χρήση εργαλείων και συστημάτων πληροφορικής ειδικότερα.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Deutsche Bundesbank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banco de España, η Banque de France, η Banca d’Italia, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank και η Suomen Pankki – Finlands Bank.

Συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (2007)

Από την 1η Μαρτίου έως τις 31 Αυγούστου 2007 η ΕΚΤ και οκτώ εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ παρείχαν στήριξη στην Κεντρική Τράπεζα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, προσδιορίζοντας τα συγκεκριμένα ζητήματα στα οποία η εν λόγω κεντρική τράπεζα θα πρέπει να σημειώσει πρόοδο προκειμένου να επιτύχει επίπεδο συμβατό με αυτό των κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών της ΕΕ. Τα ζητήματα αυτά αφορούσαν επτά τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας (συντονισμός τραπεζικής εποπτείας, οικονομική ανάλυση και έρευνα, χρηματοπιστωτική σταθερότητα, εσωτερική επιθεώρηση, άσκηση νομισματικής πολιτικής υπό καθεστώς επιτροπής συναλλάγματος, συστήματα πληρωμών και στατιστική). Το επίπεδο αυτό θα πρέπει να έχει επιτευχθεί έως ότου η Βοσνία-Ερζεγοβίνη γίνει κράτος μέλος της ΕΕ και η κεντρική της τράπεζα ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ). Η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα διατύπωσαν 71 συστάσεις τις οποίες η κεντρική τράπεζα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης έχει αρχίσει να θέτει σε εφαρμογή.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Deutsche Bundesbank, η Eesti Pank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banco de España, η Banque de France, η Banca d’Italia, η Oesterreichische Nationalbank και η Banka Slovenije.

Συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα της Αιγύπτου (2005-2007)

Από την 1η Δεκεμβρίου 2005 έως τις 30 Νοεμβρίου 2007 η ΕΚΤ και τέσσερις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος παρείχαν στήριξη στην Κεντρική Τράπεζα της Αιγύπτου στην προσπάθειά της να αναθεωρήσει συνολικά τις διοικητικές και λειτουργικές διαδικασίες του τομέα της τραπεζικής εποπτείας, με σκοπό να κινηθεί προς μια προσέγγιση που βασίζεται στην αξιολόγηση κινδύνων. Το πρόγραμμα αφορούσε έξι τομείς: συνεχής εποπτεία, επιθεωρήσεις, μακροπροληπτική ανάλυση, θέσπιση κανονισμών και προτύπων, μεθοδολογία και συστήματα πληροφορικής, καθώς και επιμορφωτικό πρόγραμμα για φορείς τραπεζικής εποπτείας. Στη διάρκεια της διετίας αυτής πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 70 δραστηριότητες, οι οποίες αφορούσαν μεταξύ άλλων αποστολές εμπειρογνωμόνων, εκπαιδευτικές επισκέψεις, επιμορφωτικά σεμινάρια και άλλες διαβουλεύσεις.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Deutsche Bundesbank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banque de France και η Banca d’Italia.

Συνεργασία με την Τράπεζα της Ρωσίας (2003-2005)

Από την 1η Νοεμβρίου 2003 έως τις 31 Οκτωβρίου 2005 η ΕΚΤ, εννέα εθνικές κεντρικές τράπεζες και τρεις εποπτικές αρχές που δεν είναι κεντρικές τράπεζες παρείχαν στήριξη στις προσπάθειες της Τράπεζας της Ρωσίας να εφαρμόσει μεθοδολογία τραπεζικής εποπτείας που βασίζεται στην αξιολόγηση κινδύνων. Το πρόγραμμα προέβλεπε την επιμόρφωση συνολικά 1.000 υπαλλήλων επιφορτισμένων με καθήκοντα εποπτείας, οι οποίοι εργάζονταν σε περιφερειακά καταστήματα της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας, και την ενημέρωσή τους για τις πρακτικές εποπτείας βάσει αξιολόγησης κινδύνων που ισχύουν στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτόν, πραγματοποιήθηκαν 64 επιμορφωτικά σεμινάρια και τέσσερα σεμινάρια υψηλού επιπέδου στη Ρωσία, ενώ μέλη του προσωπικού της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας πραγματοποίησαν επισκέψεις σε αρχές τραπεζικής εποπτείας στην ΕΕ. Εγχειρίδιο με τίτλο «Banking supervision - European experience and Russian practices» εκπονήθηκε στα αγγλικά και τα ρωσικά για τα μέλη του προσωπικού της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετείχαν ήταν η Deutsche Bundesbank, η Banc Ceannais na hÉireann/Central Bank of Ireland, η Banco de España, η Banque de France, η Banca d’Italia, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, Banco de Portugal και η Suomen Pankki – Finlands Bank.

Οι εποπτικές αρχές που δεν είναι κεντρικές τράπεζες ήταν η Rahoitustarkastus/Finansinspektionen, η Finansinspektionen και η Financial Services Authority.

Προγράμματα σε εξέλιξη

Συνεργασία με τις κεντρικές τράπεζες των Δυτικών Βαλκανίων (2014-15)

Στις 19 Δεκεμβρίου 2013 η ΕΚΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψαν συμφωνία για την έναρξη προγράμματος τεχνικής συνεργασίας διάρκειας 18 μηνών (Ιανουάριος 2014 - Ιούνιος 2015) με τις κεντρικές τράπεζες υποψήφιων και δυνάμει υποψήφιων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την ΕΕ και υποστηρίζεται από την ΕΚΤ σε συνεργασία με 11 εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ. Περιλαμβάνει εξάμηνη ανάλυση των εργασιών της Τράπεζας της Αλβανίας σε 13 τομείς (χρηματοπιστωτική σταθερότητα, πληροφορική, εσωτερική επιθεώρηση, τραπεζική εποπτεία, συστήματα πληρωμών, έκδοση τραπεζογραμματίων, επικοινωνία, ενσωμάτωση στην ΕΕ, ανθρώπινο δυναμικό, νομικές υπηρεσίες, υπηρεσίες λογιστηρίου και υποβολή χρηματοοικονομικών εκθέσεων, ανάλυση και πράξεις νομισματικής πολιτικής και στατιστική), την οποία θα ακολουθήσει εξάμηνη ανάλυση των εργασιών της Κεντρικής Τράπεζας του Κοσσυφοπεδίου σε επτά τομείς (χρηματοπιστωτική σταθερότητα, πληροφορική, εσωτερική επιθεώρηση, τραπεζική εποπτεία, συστήματα πληρωμών, ενσωμάτωση στην ΕΕ και διοικητικές υπηρεσίες). Σκοπός της συνεργασίας είναι να εντοπιστούν τομείς στους οποίους οι δύο κεντρικές τράπεζες πρέπει να σημειώσουν πρόοδο, προκειμένου να επιτύχουν επίπεδο συμβατό με αυτό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών. Επιπλέον, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης την προετοιμασία έργου σε συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα της ΠΓΔΜ και πιθανώς με άλλες κεντρικές τράπεζες στην περιφέρεια των Δυτικών Βαλκανίων.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ που συμμετέχουν είναι η Българска народна банка (Εθνική Τράπεζα της Βουλγαρίας), η Česká národní banka, η Deutsche Bundesbank, η Banque de France, η Banca d’Italia, η Bank Ċentrali ta’ Malta/Central Bank of Malta, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, η Banco de Portugal, η Banka Slovenije και η Národná banka Slovenska.

Συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα του Μαυροβουνίου (2014-15)

Στις 26 Αυγούστου 2014 η ΕΚΤ και η Αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Μαυροβούνιο υπέγραψαν συμφωνία για την έναρξη προγράμματος τεχνικής συνεργασίας διάρκειας επτά μηνών (Σεπτέμβριος 2014 - Μάρτιος 2015) με την Κεντρική Τράπεζα του Μαυροβουνίου. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την ΕΕ και υποστηρίζεται από την ΕΚΤ σε συνεργασία με δέκα εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ. Περιλαμβάνει ανάλυση των εργασιών της Κεντρικής Τράπεζας του Μαυροβουνίου σε έξι τομείς (υπηρεσίες λογιστηρίου, ενσωμάτωση στην ΕΕ, χρηματοοικονομικές και τραπεζικές δραστηριότητες, χρηματοπιστωτική σταθερότητα, λειτουργικός κίνδυνος και συνέχεια των εργασιών, στατιστική). Σκοπός της συνεργασίας είναι να εντοπιστούν τομείς στους οποίους η Κεντρική Τράπεζα του Μαυροβουνίου πρέπει να σημειώσει πρόοδο, προκειμένου να επιτύχει επίπεδο συμβατό με αυτό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ΕΕ που συμμετέχουν είναι η Deutsche Bundesbank, η Eesti Pank, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Banque de France, η Banca d'Italia, η De Nederlandsche Bank, η Oesterreichische Nationalbank, η Banco de Portugal, η Banka Slovenije και η Národná banka Slovenska.

Συνεργασία με τη Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας (2008-2015)

Τον Σεπτέμβριο του 2008 η ΕΚΤ και η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεννόησης που έθετε τις βάσεις για εντατική συνεργασία μεταξύ των δύο ιδρυμάτων στους τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας, για ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εμπειρογνωμόνων και απόσπαση προσωπικού. Με την πάροδο του χρόνου η συνεργασία έχει καλύψει διάφορα θέματα δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας. Το Μνημόνιο Συνεννόησης ίσχυε αρχικά για τρία έτη και η διάρκειά του παρατάθηκε αυτομάτως για ακόμα τρία έτη το 2011. Το Μνημόνιο Συνεννόησης, το οποίο υπεγράφη το 2008, αντικαθιστά προηγούμενη συμφωνία η οποία είχε υπογραφεί τον Σεπτέμβριο του 2002.

Συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα της Δημοκρατίας της Τουρκίας (2012-2015)

Τον Ιούλιο του 2012 η ΕΚΤ και η Κεντρική Τράπεζα της Δημοκρατίας της Τουρκίας υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεννόησης που έθετε τις βάσεις για εντατική συνεργασία μεταξύ των δύο ιδρυμάτων στους τομείς δραστηριοτήτων κεντρικής τράπεζας, για ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εμπειρογνωμόνων και απόσπαση προσωπικού. Η συνεργασία έχει επικεντρωθεί αρχικά στους τομείς της έρευνας, της νομισματικής πολιτικής, της επικοινωνίας, των διεθνών σχέσεων και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Το Μνημόνιο Συνεννόησης θα επανεξεταστεί μετά από τρία έτη.

Συνεργασία με την Τράπεζα της Ρωσίας (2012-2015)

Τον Οκτώβριο του 2012 η ΕΚΤ και η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσικής Ομοσπονδίας (Τράπεζα της Ρωσίας) υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεννόησης για τη συνέχιση της συνεργασίας μεταξύ των δύο ιδρυμάτων η οποία επικεντρώθηκε αρχικά στους τομείς της νομισματικής πολιτικής, της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της τραπεζικής εποπτείας. Το Μνημόνιο Συνεννόησης και οι τομείς συνεργασίας θα επανεξεταστούν μετά από τρία έτη. Η ΕΚΤ υλοποιεί το πρόγραμμα σε συνεργασία με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος. Το πρόγραμμα στηρίζεται στις στενές σχέσεις που δημιουργήθηκαν στη διάρκεια των προηγούμενων προγραμμάτων την περίοδο 2003-2005 και 2008-2011.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που συμμετέχουν είναι η Deutsche Bundesbank, η Banque de France, η Banca d’Italia, η De Nederlandsche Bank και η Oesterreichische Nationalbank.