De historische Großmarkthalle

Het gebouw

Gezicht vanuit het noordoosten

Gezicht vanuit het noordoosten

© Robert Metsch

De Großmarkthalle is tussen 1926 en 1928 gebouwd naar een ontwerp van Martin Elsaesser, 'Stadtbaudirektor' (stadsbouwmeester) van Frankfurt am Main van 1925 tot 1932. Het 220 meter lange, 50 meter brede en maximaal 23,50 meter hoge gebouw deed dienst als groothandelsmarkt voor groente en fruit en trok handelaren uit Frankfurt en de hele Rijn-Mainregio.

Gebruik

Trein bij de Großmarkthalle (ca. 1930) © Institut für Stadtgeschichte

Trein bij de Großmarkthalle (ca. 1930)

© Institut für Stadtgeschichte

Het gebouw is van 1928 tot 2004 als markthal in gebruik geweest. Sindsdien treffen de Frankfurter handelaren elkaar in het nieuwe 'Frischezentrum' in het noordoosten van de stad.

Cultuurmonument

Gezicht op de Großmarkthalle vanaf het zuiden (ca. 1930)

Gezicht op de Großmarkthalle vanaf het zuiden (ca. 1930)

© Institut für Stadtgeschichte

De Großmarkthalle, een destijds ultramodern, functioneel gebouw uit de klassieke modernistische periode, staat sinds 1972 op de monumentenlijst. Bij de bouw is een nieuw type constructie toegepast, waardoor de hal indertijd over de grootste vrije overspanning van voorgespannen gewapend beton ter wereld beschikte.

Verschillende onderdelen

Het gehele complex bestond oorspronkelijk uit de volgende onderdelen:
om te beginnen de Großmarkthalle zelf, een markthal met aan elk einde een acht verdiepingen tellende vleugel. In de westvleugel lagen de kantoren van de handelaren en werden de goederen afgerekend, in de oostvleugel stonden extra marktkramen en de koelcellen.
De twee vleugels waren verbonden met bijgebouwen van vier verdiepingen, met daarin restaurants, flats en het douanekantoor.
Ten zuiden van de hal liepen enkele spoorlijnen, omdat het grootste deel van de goederen per trein werd aangevoerd. De aanvoer over de weg begon pas enkele tientallen jaren geleden.

Behoud

Conform de vergunning van monumentenzorg zullen de restauratiewerkzaamheden aan de Großmarkthalle en de twee vleugels het aanzien van het gebouw niet fundamenteel veranderen. Deze gebouwen worden zorgvuldig gerenoveerd en blijven een kenmerkend onderdeel van het ontwerp. Bij de renovatie zullen verder enkele bouwelementen die in de loop van de tijd aan het zicht zijn onttrokken, weer zichtbaar worden gemaakt. Voordat het terrein aan de ECB werd overgedragen, zijn de Importhalle en andere kleine gebouwen die in slechte staat van onderhoud verkeerden, afgebroken.

Constructie

Toen de Großmarkthalle werd gebouwd, was het de hal met de grootste in gewapend beton uitgevoerde vrijdragende overspanning ter wereld. De dakconstructie van de grote hal bestaat uit vijftien betonnen schalen die rusten op kolommen van gewapend beton. De betonnen dakschalen zijn vervaardigd volgens het Zeiss-Dywidagprocedé en zijn 43,5 meter lang en 15 meter breed. Op hun hoogste punt zijn ze slechts 7,5 cm dik.
De gevels aan de lange zijde van de hal zijn grotendeels opgebouwd uit geglazuurde betonnen rasters; de gevels op de begane grond en die van de vleugels zijn in contemporaine baksteen opgetrokken.