Hoe zou nieuwe technologie de financiële markten kunnen veranderen?

19 april 2017

Er is een nieuwe technologie waarvoor veel aandacht bestaat op de financiële markten. Hoewel de naam ervan, "gedeeldgrootboektechnologie" (of "distributed ledger"-technologie ‑ DLT), nogal technisch klinkt, wordt wel gezegd dat deze de manier waarop de financiële markten en de bankensector functioneren, totaal zou kunnen veranderen. Dus wat is DLT precies en waarom is deze belangrijk voor centrale banken als de ECB?

Wat is "distributed ledger"-technologie?

"Distributed ledger"-technologie is een instrument voor het vastleggen van eigendom, bijvoorbeeld het eigendom van geld of activa (zoals onroerend goed). Tegenwoordig is het zo dat wanneer banken transacties verrichten (d.w.z. wanneer het eigendom van geld of financiële activa in andere handen overgaat), zij dat doen via gecentraliseerde systemen, die vaak worden beheerd door centrale banken. Banken volgen hun transacties in lokale databases, die worden geüpdatet nadat de transactie in het gecentraliseerde systeem heeft plaatsgevonden.

Een "gedeeld grootboek" ("distributed ledger") daarentegen is een database van transacties die over een netwerk van vele computers is verspreid, in plaats van opgeslagen op één gecentraliseerde locatie. Alle leden van het netwerk hebben gewoonlijk toegang tot de informatie en kunnen, als zij daar rechten toe hebben, daaraan informatie toevoegen.

Het meest voorkomende type DLT heet "blockchain". De naam is afgeleid van het feit dat de transacties worden samengebundeld tot een blok ("block"), en die blokken worden in chronologische volgorde met elkaar verbonden om zo een keten ("chain") te vormen. De hele keten wordt beschermd door complexe wiskundige algoritmen die tot doel hebben de integriteit en veiligheid van de gegevens te waarborgen. Deze keten vormt de totale registratie van alle transacties die in de database zijn opgenomen.

Wat zijn de mogelijke voordelen?

Gezien het feit dat de algoritmen de gegevens zo goed beveiligen, en ook omdat de leden van het netwerk gewoonlijk kunnen zien of er een verandering in de registratie is aangebracht, kan deze technologie mogelijkerwijs fraude met transacties moeilijker maken.

Deze technologie kan ook efficiëntiewinst opleveren aangezien het registreren geautomatiseerd kan plaatsvinden, waardoor op die manier mogelijk de kans op menselijke fouten wordt weggenomen en wat anders een zeer complex proces kan zijn, wordt vereenvoudigd.

Sommigen beweren al dat DLT de manier waarop financiële markten functioneren fundamenteel zou kunnen veranderen doordat er geen tussenschakel meer nodig is. Het kan bijvoorbeeld zijn dat betalingen tussen banken niet langer verricht hoeven te worden via intermediairs en/of betalingssystemen. Er zijn er ook die denken dat zelfs uw privébetalingen, die momenteel verlopen via zowel uw bank als de bank van de persoon naar wie u geld overmaakt, mogelijk worden zonder tussenkomst van uw bank, omdat particulieren direct aan de gedeelde database gekoppeld zouden kunnen worden.

Dit wordt echter door anderen weer gezien als onwaarschijnlijk, omdat het vermoedelijk altijd nodig zal zijn dat centrale autoriteiten bepaalde functies blijven verrichten, zoals het monitoren en waarborgen van de algehele stabiliteit van het financiële stelsel.

Waarom is de ECB in deze nieuwe technologie geïnteresseerd?

Een van de belangrijkste doelstellingen van de ECB is ervoor te zorgen dat in het gehele eurogebied transacties veilig en efficiënt kunnen worden verricht. Ten behoeve van deze doelstelling monitoren wij zowel hoe betalingen worden verricht als de systemen waarmee zij worden verricht. De ECB ondersteunt innovatie als de desbetreffende ontwikkelingen veilig en efficiënt zijn en iedereen in Europa dezelfde mogelijkheden biedt.

Daarnaast beheert de ECB zelf een aantal systemen die het geld- en activaverkeer in Europa ondersteunen. Wij willen dat deze systemen zo efficiënt mogelijk zijn, en daarom zijn wij ook op zoek naar mogelijkheden om verbeteringen aan te brengen en tegelijkertijd de betrouwbaarheid te waarborgen terwijl de technologie voortschrijdt.

Om deze twee redenen zorgen wij ervoor altijd goed op de hoogte te zijn van technologische ontwikkelingen die van invloed zouden kunnen zijn op de wijze waarop transacties worden verricht.

Hoewel DLT een aantal interessante mogelijkheden voor de toekomst biedt, is het echter nog steeds een betrekkelijk nieuwe technologie en nog niet voldoende ontwikkeld. Daarom overwegen wij nog niet deze te gebruiken in onze eigen systemen, die de ruggengraat vormen van de financiële sector van Europa. En zolang de particuliere sector met de technologie experimenteert, willen wij er zeker van zijn dat nieuwe op DLT gebaseerde diensten en producten de veilige stroom van transacties niet verstoren, zodat u er zeker van kunt zijn dat uw geld en financiële activa veilig zijn als zij van de ene plaats naar de andere worden overgebracht.